Dierenbescherming eist duidelijke bontdeclaratie in Zwitserland

Met de voorgestelde wijziging van de verordening over de declaratie van bont en bontproducten heeft het Federaal Departement van Binnenlandse Zaken een verduidelijking van enkele bepalingen in het vooruitzicht gesteld. Maar in werkelijkheid staat juist een versoepeling van de bestaande declaratieplicht ter discussie.

Weliswaar verwelkomt de STS in zijn reactie op de consultatie de expliciete aanduiding als echt bont of namaakbont. Dat is logisch, want namaakbont is voor leken tegenwoordig nauwelijks nog van echt bont te onderscheiden. Maar als de herkomst van een vacht niet aan een geografisch gebied kan worden toegewezen, moet voortaan de aanduiding «herkomst onbekend» worden aangebracht.

Daar heeft Nadja Brodmann van de Zürcher Tierschutz geen begrip voor. «Met dit voorstel zet de overheid de deur wijd open voor de import van de goedkoopste bont dat met dierenleed is geproduceerd», zegt ze. Voor Brodmann is het duidelijk: als consumenten bijvoorbeeld bont uit China kunnen kopen, dan moet hun dat in elk geval transparant worden getoond. Ook Helen Sandmeier van de Schweizer Tierschutz uit kritiek: «Dit is een knieval voor de handel, die vaak moeite heeft om de herkomst van het bont vast te stellen», zegt ze. Het afzwakken van de aanduidingsplicht kan volgens haar niet de oplossing zijn.

Kritiek op de vage formulering

«herkomst onbekend» zet de deur open voor ontbrekende aanduiding en ontbrekende consumenteninformatie en holt de aanduidingsplicht sterk uit, aldus de dierenbescherming. De bestaande verordening bevat al een vage formulering over de wijze van verkrijging.

De STS had de bontaanduidingsplicht bij de invoering verwelkomd als noodzakelijke en zinvolle consumenteninformatie. Bij een aanduiding hoort echter dwingend dat de consument zich kan informeren over de herkomst en de wijze van verkrijging van het bont. Dat is met de aanduiding «herkomst onbekend» niet meer het geval.

Bont waarvan de leverancier geen informatie kan geven over de herkomst en productie, hoort volgens de dierenbescherming niet in de handel thuis. De verkoop van deze producten moet worden verboden.

Wijze van verkrijging «groepshuisvesting»: misleidend en verhullend!

Het voorstel voor de benaming van de verkrijgingswijzen is grof vereenvoudigd: dat «kooihuisvesting met roostervloeren» blijft bestaan, wordt niet betwist. Dit geldt voor 85 tot 90 % van de bontartikelen, zoals winkelonderzoek van de Zürcher Tierschutz aantoonde. Maar alles wat daarvan afwijkt aanduiden met «groepshuisvesting» te noemen, is pure consumentenmisleiding! De verhullende term zegt niets over de vraag of de houderij diervriendelijk was of niet. Veel bontdieren zoals vossen en nertsen leven meestal als solitair en raken in groepshuisvesting volledig overstuur en gestrest! Alleen konijnen zijn groepsdieren, maar juist zij worden op bontfarms meestal individueel gehouden! Zinvol is een onderscheid volgens de Zwitserse landbouwdeclaratieverordening (LDV): «Afkomstig uit een in Zwitserland (niet) toegestane houderijvorm». «Niemand hoeft het wiel opnieuw uit te vinden», aldus Brodmann, «deze aanduiding kan, net als voor kooieneieren en kooivlees, ook voor bont gelden». Beslissend is in de eerste plaats of de houderij voldoet aan de Zwitserse voorschriften of niet.

Importverbod

Dierenbeschermers zouden het het liefst zien dat Zwitserland de import van op dieronvriendelijke wijze geproduceerde bontproducten helemaal zou verbieden. Ständerätin Pascale Bruderer (AG/SP) verzocht de federale overheid in 2014 een dergelijk verbod te onderzoeken. Deze wees het verzoek in haar rapport af – en motiveerde dit met «juridische en praktische redenen». Zo waarschuwt zij voor handelsgeschillen, omdat een dergelijk importverbod «op gespannen voet zou staan met de volkenrechtelijke verplichtingen van Zwitserland». Daarmee worden de juridische kaders van de Wereldhandelsorganisatie WTO bedoeld, die onder meer bepalen dat buitenlandse goederen niet anders mogen worden behandeld dan binnenlandse. Dierenbeschermers nemen met deze motivering geen genoegen en wijzen op het importverbod voor kat-, hond- en zeehondenbont. Zwitserland heeft deze regeling echter van de EU overgenomen. Met een importverbod op bontproducten zou het er helemaal alleen voor staan.