CITES Genève: debat over bescherming van honderden diersoorten

Olifant, neushoorn en giraf zijn slechts enkele van de soorten waarover tijdens de komende 18e Conferentie van de Partijen bij het Verdrag van Washington Convention on International Trade in Endangered Species (CITES) over de bescherming wordt onderhandeld. De conferentie werd vanwege de aanslagen op paaszondag in Sri Lanka verplaatst naar 17 tot en met 28 augustus in Genève. Centraal op de wereldconferentie voor soortenbescherming staan onder meer talrijke diersoorten, die als lichaamsdelen (ivoor, neushoornhoorn, vachten, huiden, botten) of als jachttrofeeën worden verhandeld.

De conferentie heeft de tot nu toe langste agenda in de CITES-geschiedenis. Controversiële discussies laaiden al in de aanloop naar de conferentie op. Botswana: na een radicale koerswijziging in de soortenbescherming en de herinvoering van de trofeejacht wil het land, ondanks escalerende Stroperij samen met vier andere zuidelijk-Afrikaanse staten het handelsverbod op ivoor ten val brengen.

Wereldwijde handel in ivoor, hoorn en pelzen

« Het zijn steeds dezelfde staten die de commerciële handel in dierlijke producten zoals ivoor of neushoornhoorn als een bijdrage aan de soortenbescherming propageren. Helaas heeft zich bij Zuid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en Zambia nu ook het voormalige schoolvoorbeeld Botswana gevoegd», verklaart Daniela Freyer van de soortenbeschermingsorganisatie Pro Wildlife.

Het sprookje dat een prijskaartje de soortenbescherming bevordert zodra het aan een wild dier hangt, is gewoonweg onzin. Integendeel: de wereldwijde vraag en hoge prijzen voor begeerde producten zoals ivoor en neushoorn hebben de stroperij de hoogte in doen schieten.

De stroperijcrisis heeft inmiddels ook Botswana bereikt: recente wetenschappelijke publicaties bevestigen dat de stroperij de afgelopen vijf jaar met bijna 600 procent is toegenomen. Alleen al in 2017 en 2018 zouden minstens 385 olifanten zijn gestroopt. «Botswana heeft de grootste resterende olifantenpopulatie van Afrika. In plaats van de handel in en het afschieten van olifanten te bepleiten, moet de regering dringend optreden tegen stropers en criminele ivoorhandelaren.», voegt Freyer toe. Critici verwijten de zittende president van Botswana dat hij met zijn kruistocht tegen olifanten en andere wilde dieren vooral mikt op de stemmen van de plattelandsbevolking bij de presidentsverkiezingen in oktober, die naar verluidt opbrengsten uit de ivoorhandel en de jacht zou ontvangen. «De mensen ter plaatse en bedreigde wilde dieren zoals olifanten worden hier beide misbruikt als politiek wisselgeld. Van dierenhandel en trofeejacht profiteren rijke elites, corrupte functionarissen en criminele syndicaten, niet de dieren en de mensen die met hen samenleven», aldus Freyer.

Wilde dieren als politiek wisselgeld

32 Afrikaanse staten wijzen de plannen voor de ivoorhandel daarentegen strikt af: zij hebben zich verenigd in de «African Elephant Coalition» en eisen op de soortenbeschermingsconferentie strikte bescherming van alle olifanten en een permanent verbod op de ivoorhandel. Ook eisen zij dat de giraf voor het eerst onder bescherming wordt gesteld. De handel in deze dieren voor decoratieve artikelen, vlees, trofeeën en dierentuinen is tot nu toe onbeperkt mogelijk, hoewel de populaties de afgelopen 30 jaar met bijna 40 procent zijn gekelderd.