Astronomische cijfers: tienduizenden wilde dieren geleverd aan privédierentuin

Meer dan 35’000 wilde dieren zijn de afgelopen twee jaar geïmporteerd door twee Indiase instellingen die deel uitmaken van het dierentuinproject van een van de rijkste families van Azië.

De soortenbeschermingsorganisatie Pro Wildlife beschikt over gedetailleerde douanegegevens die de omvang en het soortenspectrum aantonen. "Niet alleen het aantal geïmporteerde dieren is haast onvoorstelbaar. Het gaat ook om de who's who van bedreigde soorten, van orang-oetans tot spixara's en komodovaranen tot berggorilla's", verklaart Daniela Freyer van Pro Wildlife. Naast dierentuinen, fokkers en dierenhandelaars uit de hele wereld behoren ook Duitse instellingen tot de exporteurs. De dierenwelzijnsprobleem heeft hier wereldwijde afmetingen.

Vantara werd op 4 maart 2025 officieel geopend door de Indiase premier Narendra Modi. Vantara zet zich in voor de redding, behandeling, verzorging en revalidatie van dieren. Het programma stelt sindsdien "meer dan 200 olifanten en duizenden andere dieren, reptielen en vogels uit onveilige situaties te hebben gered, waaronder neushoorns, luipaarden en krokodillen". Ondanks de inspanningen van het programma om bedreigde en uitgebuite soorten te beschermen, hebben sommige dierenrechtengroepen in India hun scepsis geuit over de privatisering van de dieren, evenals over de afgelegen, overontwikkelde, vervuilde en ongeschikte ligging van het reservaat, aangezien Jamnagar in een heet, droog klimaat ligt en de Jamnagar-raffinaderij, de grootste olieraffinaderij ter wereld, eigendom is van hetzelfde bedrijf en zich op een korte afstand bevindt.

Het werd opgezet onder leiding van Anant Ambani, directeur in het bestuur van het bedrijf en de stichting, die in 2024 wereldwijd voor krantenkoppen zorgde met meerdere luxe feesten rond zijn huwelijk, onder andere op het terrein van de dierentuin. Voor het publiek is 'Vantara' tot nu toe niet toegankelijk, waardoor er maar weinig bekend is over het verblijf en de huisvesting van de tienduizenden dieren. Maar het enorme aantal dieren en de verzameling van de meest zeldzame soorten die in zeer korte tijd naar 'Vantara' zijn gebracht, doen bij dieren- en soortenbeschermers de alarmbellen rinkelen.

Diertransporten op gigantische schaal

Opvangcentra en soortenbeschermingscentra hebben in het algemeen als doel om dieren te laten herstellen, ze zo natuurlijk mogelijk te houden en waar mogelijk weer in het wild uit te zetten. Meestal zijn ze gespecialiseerd in de verzorging van een beperkt aantal soorten en beperken ze zich tot de opvang van individuele gewonde of in beslag genomen dieren. Bij 'Vantara' is dat totaal anders: de twee vestigingen, het 'Greens Zoological, Rescue and Rehabilitation Centre' en de 'Radhe Krishna Temple Elephant Welfare Trust', ontvingen volgens onderzoek van Pro Wildlife in 2023 en 2024 samen meer dan 35.000 dieren van meer dan 730 verschillende soorten uit 30 landen. Volgens onderzoek van de Süddeutsche Zeitung zouden nog eens 5.000 dieren uit India naar Vantara zijn gekomen. “Waar komen al deze dieren vandaan? Zijn ze werkelijk allemaal gered of maken ze deel uit van serieuze soortenbeschermingsprojecten? En hoe kunnen binnen zo korte tijd tienduizenden dieren met de meest uiteenlopende behoeften worden vervoerd, diervriendelijk gehuisvest en verzorgd, terwijl het door de dierentuinautoriteit goedgekeurde bouwplan oorspronkelijk maar voor een fractie van deze dieren was bedoeld?”, vraagt bioloog Freyer zich af. De immense hoeveelheid geleverde dieren is ongeëvenaard: volgens douanegegevens zijn de afgelopen twee jaar 17.000 vogels, bijna 11.000 reptielen en meer dan 7.000 zoogdieren naar de twee vestigingen van 'Vantara' gegaan. Daaronder meer dan 2.250 apen, voornamelijk uit landen van herkomst in Afrika (Democratische Republiek Congo, Benin) en Zuid-Amerika (Guyana, Venezuela). Veel van hen staan op de Rode Lijst van bedreigde soorten. Daarnaast hebben we invoer geteld van minstens 364 grote katachtigen. Ook zouden er ongeveer 220 olifanten in 'Vantara' leven, voornamelijk uit India; zes Afrikaanse olifanten kwamen uit Duitsland. Meer over dierentuinen en soortenbescherming.

De zeldzaamste soorten ter wereld

Onder de importen bevindt zich ook een groot aantal met uitsterven bedreigde soorten, waaronder 59 mensapen: tientallen chimpansees, een bonobo en zelfs een bijzonder zeldzame Tapanuli-orang-oetan, evenals een berggorilla. «Wij kennen geen enkele dierentuin die berggorilla’s houdt en zulke dieren aan India zou kunnen afstaan», benadrukt Freyer. Andere soorten, waaronder iconische komodovaranen, okapi’s, Galapagos- en Fiji-leguanen, en spix- en lear-ara’s, zijn endemisch, uiterst bedreigd en in hun land van oorsprong beschermd. «In beginsel kan een toename van de vraag fatale gevolgen hebben voor de populaties in het wild. Veel soorten worden ernstig bedreigd door legale en illegale dierhandel – de zeldzaamste en waardevolste exemplaren kunnen op de zwarte markt prijzen in de vijf- of zelfs zescijferige bedragen opleveren», aldus de woordvoerster van Pro Wildlife.

Wetgevende hiaten dichten

Veel van de bijzonder bedreigde soorten vallen ook onder internationale handelsverboden van het CITES-verdrag (Washingtons Verdrag inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten). In uitzonderingsgevallen kunnen echter handelsvergunningen worden verleend, bijvoorbeeld wanneer een dier afkomstig is uit gecontroleerde fokprogramma’s of wanneer een overdracht voor niet-commerciële doeleinden plaatsvindt. «In veel landen wordt echter volstrekt onvoldoende gecontroleerd of aan deze voorwaarden wordt voldaan. Via deze mazen in de wet kunnen, onder het mom van soortenbescherming of dierenredding, uiteindelijk ook de zeldzaamste soorten in de wereldwijde dierhandel terechtkomen. Ook is bij CITES niet vastgelegd aan welke eisen overdrachten voor dierentuinen moeten voldoen. Bovendien drijven sommige geregistreerde dierentuinen en «opvangcentra» tegelijkertijd commerciële handel in dieren. Hier moet dringend actie worden ondernomen», aldus de woordvoerster van Pro Wildlife. Het Permanent Comité van CITES adviseerde in februari 2025 om een controlemissie naar India te sturen, om te onderzoeken hoe wordt gewaarborgd dat geïmporteerde dieren op legale wijze zijn verkregen en overeenkomstig CITES zijn ingevoerd. De omvang van de invoer ten behoeve van «Vantara» was destijds nog niet bekend. De CITES-missie moet nog plaatsvinden.

Verdere artikelen

• Dierentuinen berokkenen dieren meer schade dan u zich wellicht bewust bent
• Gerechtigheid voor dierentuindieren
• Is het tijd om dierentuinen te verbieden?
• Finland: dierentuin wil reuzenpanda's vanwege onderhoudskosten terugsturen naar China
• Het houden van olifanten in dierentuinen moet eindelijk stoppen!
• Doden van overtollige dieren – dierentuinen falen bij soortenbescherming