BAFU keurt afslachten van meer jonge wolven goed

Het Bundesamt für Umwelt (BAFU) heeft ingestemd met het verzoek van het kanton Vaud voor de regulering van de wolvenroedel bij Marchairuz.

Het kanton mag drie jonge wolven vrijgeven voor afschot.

Op 8 augustus 2022 heeft het kanton Vaud bij het BAFU een verzoek ingediend voor regulering van de wolvenroedel bij Marchairuz. Dit werd onderbouwd met de toenemende aanvallen op runderkuddes. Daarbij werden minstens vier kalveren door de wolven gedood, verdere gevallen worden nog onderzocht. Met het afschieten van drie jonge wolven wil het kanton een gedragsverandering van de roedel bewerkstelligen.

Het BAFU heeft op 14 september 2022 met het verzoek ingestemd. Nu kan het kanton Vaud een afschotvergunning uitvaardigen. Deze moet beperkt zijn tot uiterlijk 31 maart 2023. De afschietingen moeten plaatsvinden in de nabijheid van veekuddes en in aanwezigheid van meerdere wolven, zodat een gedragsverandering van de roedel kan worden bewerkstelligd.

Wolven in Zwitserland

De wolvenpopulatie in Zwitserland neemt toe. Momenteel leven er in Zwitserland ongeveer 180 wolven en 19 roedels. De Bondsraad had met de herziene jachtwet een voorstel uitgewerkt om de groeiende wolvenpopulatie beter te kunnen reguleren en zo tegemoet te komen aan de zorgen van de bergregio's. De herziene jachtwet werd door de Zwitserse stemgerechtigden in september 2020 verworpen. Daarmee heeft de bevolking zich ook specifiek uitgesproken tegen het preventief afschieten van wolven.

Om de situatie in gebieden met een groeiende wolvenpopulatie op korte termijn te verlichten, heeft de Bondsraad daarom de jachtverordening voor de alpzomer van 2021 aangepast. Hierdoor kunnen de kantons sneller ingrijpen in wolvenpopulaties, bovendien werd de kuddebescherming versterkt. Gezien de uitdagingen voor de alpenlandbouw heeft het UVEK het BAFU bovendien de opdracht gegeven om, op basis van gezamenlijk geformuleerde eisen van 14 beschermings- en gebruiksorganisaties, een verdere wijziging van de verordening voor de alpzomer van 2023 aan te pakken.

Het parlement is bovendien bezig met de voorbereiding van een voorstel tot wijziging van de jachtwet. De Milieucommissie van de Kantonsraad had in oktober 2021 het parlementaire initiatief ingediend met de titel “Groeiende wolvenpopulaties raken buiten controle en bedreigen de landbouw zonder de mogelijkheid tot regulering”. Dit initiatief wil dat de wolvenpopulatie in Zwitserland voortaan preventief kan worden gereguleerd, om schade aan landbouwdieren en gevaar voor mensen te voorkomen. De huidige wetgeving staat regulering pas toe nadat er al grote schade of een aanzienlijk gevaar is opgetreden. In zijn standpunt van 31 augustus 2022 steunt de Bondsraad de inspanning van het parlement om de wolvenpopulatie in Zwitserland effectief te reguleren. Hij acht ook de voorgenomen verruiming van de handelingsruimte bij het afschieten van individuele wolven zinvol. Deze voorziet erin dat de kantons wolven mogen verwijderen die gevaarlijk worden voor mensen.

De bevoegdheden blijven ongewijzigd: voor het besluit tot afschot van individuele dieren die schade veroorzaken, zijn de kantons verantwoordelijk. Willen zij ingrijpen in een roedel, dan is de toestemming van het Bundesamt für Umwelt (BAFU) vereist.

Dode wolven leren niets meer – verjaagde wolven wel!

Niet-dodelijke verjaagmethoden bij wolven kunnen hun gedrag radicaal veranderen en ertoe leiden dat ze aanzienlijk minder landbouwdieren doden. Dit blijkt uit de eerste wetenschappelijke begeleiding van een praktijkproef in de Italiaanse Alpen, waarbij een voorheen opvallende leidende reu van een wolvenroedel werd voorzien van een zender en verjaagd met rubberkorrels. Daarna verminderde hij de aanvallen op landbouwdieren met 70%.

De jacht op wilde dieren verhoogde hij zelfs met 89%, hij verhoogde zijn dagelijkse loopafstand met 74% en gedroeg zich veel schuwer ten opzichte van mensen dan voorheen. De studie werd uitgevoerd bij de leidende reu van de Grappa-roedel in de Noord-Italiaanse provincie Veneto. De reu werd voorzien van een zender en verjaagd omdat hij zeer vaak landbouwdieren doodde en zich weinig schuw gedroeg ten opzichte van het alppersoneel. Hij jaagde deels alleen, deels samen met andere leden van de roedel. De studie werd uitgevoerd door een onderzoeksteam van de Universiteit van Sassari.

Verjaging heeft ten opzichte van afschot het voordeel dat wolven daarvan kunnen leren. Gebieden door afschot wolfvrij houden, werkt niet gezien de toenemende populaties. Wanneer wolven worden afgeschoten, migreren er onmiddellijk nieuwe wolven binnen, die eenzelfde ongewenst gedrag kunnen vertonen. Daarom verdient het opvoeden van wolven door verjaging de voorkeur boven afschot, juist ook met het oog op de bescherming van vee.

Dossier: De wolf in Zwitserland: feiten, beleid en de grenzen van de jacht