CITES: betere bescherming voor meer dan 470 soorten

Handelsbeperkingen voor veel haaien, reptielen, amfibieën en tropische bossen.

Op de wereldnatuurbeschermingsconferentie CITES, die vrijdag ten einde liep, werd de internationale handel in meer dan 470 dier- en plantensoorten sterk beperkt of verboden. «We zijn opgelucht dat CITES zo'n duidelijk signaal heeft afgegeven tegen de plundering van de biodiversiteit heeft gegeven. De grote winnaars van deze conferentie waren haaien, schildpadden, glasfilmkikkers en tropische bossen», vatte Daniela Freyer van Pro Wildlife de veertien dagen durende onderhandelingen samen.

De woordvoerster van Pro Wildlife bekritiseerde de EU, die met 27 stemmen meerdere keren geprobeerd had beschermingsvoorstellen tegen te houden: «Veel onderhandelingen werden overschaduwd door de deels contraproductieve standpunten van de EU.» Voorstellen voor een verbod op de commerciële handel in nijlpaarden en Afrikaanse olifanten strandden op verzet van de EU.

Belangrijke besluiten

• Haaien: Voor het eerst gelden er wereldwijde handelsbeperkingen (CITES-bijlage II) voor 60 haaiensoorten; 54 haaiensoorten (waaronder de meest intensief bevist, met name de blauwe haai) en zes hamerhaaiensoorten. Bovendien werden 37 soorten gitaarroggen voor het eerst opgenomen in CITES-bijlage II.
• Exotische huisdieren: Bescherming voor meer dan 240 soorten reptielen, amfibieën en siervissen. De meeste van deze soorten krijgen voor het eerst te maken met wereldwijde handelsbeperkingen (bijvoorbeeld glasfilmkikkers, padhagedissen, veel schildpadden), zes daarvan met een handelsverbod.
• Afrikaanse olifant: Twee tegengestelde voorstellen — om de handel in ivoorhandel vrij te geven en om alle olifantenpopulaties strikt te beschermen — kregen niet de vereiste tweederde meerderheid. Wel werd besloten om de omstreden export van levende olifanten voorlopig stop te zetten.
• Nijlpaard: Een voorstel van 10 Afrikaanse landen om de handel in ivoor en andere nijlpaardproducten te verbieden, kreeg niet de vereiste tweederde meerderheid.
• Breedlipneushoorn: Een voorstel om de handel in hoorn toe te staan, strandde; wel werd de beschermingsstatus van de populatie in Namibië versoepeld.
• Tropisch hout: voor het eerst zijn wereldwijde handelsbeperkingen ingevoerd voor meer dan 150 tropische houtsoorten.
• Criteria voor plaatsing op de lijst: de poging om bij CITES-besluiten commerciële belangen mee te wegen, werd met overweldigende meerderheid afgewezen. «Dit was de gevaarlijkste poging van de industrie om CITES te ondermijnen», aldus Freyer.

CITES: «Het scherpste zwaard voor de soortenbescherming»

CITES is het enige internationale instrument dat de roofbouw op dieren en planten voor de commerciële handel tegengaat. In tegenstelling tot andere natuurbeschermingsverdragen neemt CITES bindende besluiten. Als staten zich daar niet aan houden, dreigen sancties.

De volgende CITES-wereldnatuurbeschermingsconferentie vindt plaats in 2025.