Dierentuin Zürich: opnieuw sterft een olifantenjong

Twee sterfgevallen in vier maanden: in de dierentuin van Zürich beviel olifantenkoe Omysha op woensdag 19 augustus 2020 van een kalf.

Kort na de geboorte ontstond in de kudde een dynamiek waardoor het olifantenjong werd doodgetrapt.

Pas in april was in dezelfde Dierentuin Zürich een pasgeboren olifant gestorven, vermoedelijk onder vergelijkbare omstandigheden. PETA uit scherpe kritiek op de olifantenfok: De onnatuurlijke leefomstandigheden in dierentuinen leiden telkens weer tot gezondheidsproblemen bij de gevoelige slurfdieren. In de dierentuin geboren olifanten worden bovendien niet uitgezet in het wild. Tegen deze achtergrond bekritiseert de dierenrechtenorganisatie het houden van olifanten in gevangenschap en eist zij een fok- en importverbod voor olifanten in dierentuinen.

«Olifantenfok in de dierentuin is een doodlopende weg. De houderijomstandigheden zijn extreem onnatuurlijk, en bovendien worden veel van de gevoelige dieren met de olifantenhaak onderworpen. Jaarlijks stromen miljoenen aan belastinggeld naar het houden van de slurfdieren. Als dat geld rechtstreeks werd geïnvesteerd in olifantenbescherming in Afrika en Azië, zouden jaarlijks duizenden dieren tegen stroperij beschermd kunnen worden».

Dr. Yvonne Würz, namens PETA Zwitserland.

Dierenjongen als publiekstrekkers: dierentuinen misbruiken olifanten voor nageslacht

De grijze reuzen lijden zo erg onder de gevangenschap dat ze zich nog maar zelden voortplanten. Veel dierentuinen helpen daarom mee met Geweld: Onder volledige narcose wordt bij mannelijke dieren een elektrosonde in het rectum ingebracht en wordt door stroomtoevoer een elektro-ejaculatie opgewekt. Vervolgens worden de vrouwelijke olifanten in een belastende, invasieve procedure soms wel meer dan 100 keer per dier kunstmatig geïnsemineerd om een zwangerschap tot stand te brengen.

Bovendien ondermijnt het fokken van de dieren in gevangenschap de doelen van de soortenbescherming. De instellingen importeren deels nog altijd in het wild gevangen olifanten en dragen zo bij aan hun verdwijnen uit de natuur. PETA eist dat belastinggeld voortaan rechtstreeks wordt geïnvesteerd in soortenbeschermingsprojecten in de herkomstlanden van bedreigde diersoorten, om daar hun voortbestaan te waarborgen.

Volgens een wetenschappelijke studie bedraagt de gemiddelde levensduur van Afrikaanse olifanten in dierentuinen 17 jaar – in de natuur daarentegen gemiddeld 54 jaar, waarin de dieren grote leefgebieden bewonen en tot wel 80 kilometer per dag afleggen. In gevangenschap kunnen de uiterst sociale en intelligente wilde dieren hun bewegingsdrang niet kwijt en lijden ze onder een dagelijks bestaan dat wordt gekenmerkt door verveling en frustratie. Veel olifanten ontwikkelen in dierentuinen gedragsstoornissen, bijvoorbeeld het eentonig heen en weer wiegen (weven), of ziekten zoals tuberculose, herpes, voetaandoeningen en overgewicht. Tot nu toe is nog nooit een olifant uit een Europese dierentuin weer uitgezet in het wild.

PETA's motto luidt gedeeltelijk: dieren zijn er niet om ons te vermaken of om op een andere manier door ons te worden uitgebuit. De organisatie spreekt zich in principe uit tegen het houden van olifanten in dierentuinen, omdat dit onafhankelijk van de houdwijze niet diergericht mogelijk is. In de natuur leven olifanten in stabiele sociale groepen, leggen ze dagelijks vele kilometers af en ervaren ze een grote verscheidenheid aan prikkels uit hun omgeving. Het dagelijks leven in de dierentuin daarentegen wordt gekenmerkt door gebrek aan beweging, gebrek aan bezigheid en verwoeste sociale structuren. Veel olifanten in dierentuinen lijden aan ernstige gedragsstoornissen, wat zich onder meer uit in het zogenoemde weven, waarbij de dieren met hoofd en lichaam heen en weer zwaaien. Het onnatuurlijk lange staan veroorzaakt voet- en gewrichtsaandoeningen; stress en obesitas zijn de belangrijkste redenen dat olifanten in dierentuinen gemiddeld aanzienlijk eerder sterven dan hun soortgenoten in het wild.