Zo doorstaan wilde dieren ook ijzige kou in de winter

Eenden hebben altijd koude voeten! «Gelukkig voor de watervogels», zegt Eva Goris, woordvoerster van de Deutsche Wildtier Stiftung. «Daarom kunnen ze ook op bevroren vijvers staan zonder aan het ijs vast te vriezen.» Achter de truc met de koude voeten schuilt een speciale bloedsomloop: er stroomt slechts weinig bloed van het lichaam naar de vogelvoeten; dat bloed koelt onderweg naar beneden af van ongeveer 40 graden tot zes graden. Koude voeten zijn slechts één overlevingsstrategie van de Wilde dieren bij ijzige kou.

Edelhert: verkleining van de maag om calorieën te besparen

«Dankzij een verkleining van de maag komt het edelhert de voedselarme winter door», zegt Goris. «Zijn pens kan nu 60 procent minder voedsel bevatten dan in de herfst, wanneer er voldoende voer is.» Door de verkleining van het spijsverteringskanaal en het terugschroeven van de stofwisseling is het edelhert in de winter een ideale calorieënbespaarder.

Functionele kleding uit de dierenwereld

De kou houdt Duitsland nog altijd in zijn greep. De thermometer wijst bitter koude min-temperaturen aan, en wie nu de deur uitgaat, draagt vaak ademende functionele kleding die dankzij luchtgevulde membranen bijzonder koudewerend is. «Wilde dieren doen niets anders», zegt Goris van de Deutsche Wildtier Stiftung. Veldhazen krijgen koudewerende wolharen, die met luchtkussentjes in de vacht eveneens tegen de kou isoleren. Het dekhaar van wilde zwijnen is langer dan in de zomer. Daaronder beschermt korte, dikke ondervacht, en luchtkamertjes in de zwijnenvacht voorkomen dat lichaamswarmte verloren gaat. «Het principe van onze outdoorkleding is in de dierenwereld uitgevonden», zegt Eva Goris. Vogels zijn meesters in isolatie met lucht: ze zetten gewoon hun veren op. Bovendien hebben wilde zwijnen, net als andere wilde dieren, zich een dikke speklaag aangegeten. «Als de kou aan de krachten vreet, luidt het motto: de dikken komen er doorheen!»

Antivries en bont

Steekmuggen hebben een heel andere strategie. Zij overleven doordat ze zich voor de winter kleiner maken! «Ze scheiden overtollige lichaamsvloeistof uit en bouwen in de resterende celvloeistof een soort antivries in. Daarna vallen ze in een soort koudestarre», zegt de deskundige. Zo lukt het bevruchte vrouwtjes om ook ijskoude winters te overleven. Met een bijzonder dichte vacht kan de otter de kou trotseren: «Op het oppervlak van een duimnagel groeien bij hem ongeveer 50.000 haren», zegt Goris. Met zo'n prachtige vacht is de koude jaargetijde best uit te houden! Meer boeiende artikelen vindt u in de categorie Dierenwereld.