Wanneer het risico van de hobbyjacht de norm wordt

En dat is slechts het topje: sinds het begin van het jachtseizoen in de regio werden vijf sterfgevallen op vijf weekenden geregistreerd en talloze gewonden.

Ook in het naburige Trentino vond begin oktober het tragische dodelijke verhaal plaats van de 39-jarige Davide Verones.

Tegen deze achtergrond uit de nationale dierenwelzijnsorganisatie ENPA in Italië luidkeels beschuldigingen tegen de hobbyjacht, niet alleen als gevaarlijke vrijetijdsbesteding, maar als maatschappelijk achterhaalde praktijk zonder echte rechtvaardigingsgrond.

Risico in het bos voor mens en natuur

„Gewapend door de bossen trekken en dieren van wel 200 kilogram doden is gevaarlijk“, legt Ivana Sandri uit. „Het brengt risico's met zich mee in een natuurlijke omgeving die voorzichtigheid vereist.“ In beide actuele gevallen waren onachtzaamheid of een uitrustingsstoring de oorzaak: de 75-jarige stortte tijdens het neerlaten van een geschoten hert zo'n 30 meter in de diepte; de redding werd bemoeilijkt door dode hoeken in het radio- en mobiele netwerk.

De organisatie stelt vast: zelfs wanneer hobbyjagers beweren hun jachtgebieden als hun broekzak te kennen, doen zich elk jaar toch talrijke, vaak dodelijke ongevallen voor. „Wij willen rustigere en veiligere bossen“, aldus Sandri – niet alleen voor de hobbyjagers, maar ook voor wandelaars, paddenstoelenplukkers en bergliefhebbers.

Tijdgeest en doel

ENPA ziet in de jacht vandaag de dag geen gerechtvaardigde functie meer: „De jacht is achterhaald. Ze stelt geen enkele familie of gemeenschap meer in staat om in haar levensonderhoud te voorzien.“ Het zou veeleer een hobby zijn waarbij jaarlijks honderdduizenden wilde dieren het leven laten, en dat in een tijd waarin respect voor leven en milieu wordt gevraagd. Terwijl een gewone burger geen wild dier mag doden, zouden hobbyjagers het voorrecht hebben om onvervreemdbaar bezit van de staat en daarmee van alle mensen te doden.

Dit standpunt richt zich niet alleen op het risico voor mensen, maar ook op de ethische vraag: heeft de hobbyjacht vandaag de dag nog enige legitimiteit? In een samenleving die steeds meer natuurbewust denkt en het dierlijke leven erkent, doet een bewust gekozen doding van wilde dieren anachronistisch aan.

Tijd voor consequenties

De opeenhoping van ernstige ongevallen in het lopende seizoen roept een fundamentele vraag op: is het tijd voor een ommekeer in het jachtbeleid en in de omgang met de jacht in het algemeen?

Enkele aanknopingspunten:

• Zinvraag van de jacht: als de jacht niet langer dient om in het levensonderhoud te voorzien, moet het doel ervan opnieuw worden gedefinieerd of in twijfel worden getrokken.
• Maatschappelijk verdrag: als de natuur er voor iedereen is, hoe past daar dan het exclusieve recht in om dieren gericht voor het plezier te doden?
• Respect voor leven en natuur: is er een cultuur- en waardeverschuiving nodig, weg van het “bloedvergieten” naar coëxistentie met bos en wild?

De recente sterfgevallen zijn veel meer dan op zichzelf staande gevallen, het zijn waarschuwingssignalen. Ze maken duidelijk dat de hobbyjacht in haar huidige vorm niet alleen een riskante vrijetijdsbesteding is, maar dat zij zich in een conflict tussen traditie en moderniteit, tussen behoud en verandering bevindt.

Voor de IG Wild beim Wild betekent dit: het debat over de rol van de hobbyjacht in het jaar 2025 is allang geopend, met een duidelijke tendens naar de scherpe kritiek zoals die door ENPA naar voren wordt gebracht. De bossen verlangen veiligheid en vrede, en de gemeenschap verlangt zin en legitimiteit. Of de hobbyjacht beide nog in voldoende mate kan bieden, is ook in Italië eens te meer een vraag geworden.

Volgens de IG Wild beim Wild zijn er voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidsbeoordelingen nodig naar het voorbeeld van Nederland, evenals een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder de hobbyjagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen ouderdomsgerelateerde beperkingen zoals afnemend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwakte en cognitieve tekorten statistisch gezien duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevallenanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant toeneemt.

De regelmatige berichten over jachtongevallen, dodelijke fouten en het misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem zichtbaar. Het private bezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor vrijetijdsdoeleinden onttrekt zich grotendeels aan een continue controle. Vanuit het oogpunt van IG Wild beim Wild is dit niet langer verantwoord. Een praktijk die berust op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimiteit.

Hobby-jacht berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische minachting van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soort. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en is noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van hobbyjacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander veld is zozeer doordrongen van vergoelijkende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld wordt genormaliseerd, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, verifieerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.