Kantonaal volksinitiatief: kanton Wallis

«Voor professionele bescherming van wilde dieren» / «Pour une gestion professionnelle de la faune sauvage»

Grondwetsinitiatief in de vorm van een uitgewerkt ontwerp / Initiative constitutionnelle rédigée de toutes pièces

Gebaseerd op art. 100 en 102 van de grondwet van het kanton Wallis van 8 maart 1907 en op de wet over de politieke rechten

Ingediend door het initiatiefcomité [datum van indiening]

Let op: Het kanton Wallis is tweetalig. Voor de indiening moet de initiatieftekst in het Duits en het Frans beschikbaar zijn. De Franse versie moet vóór de indiening door een juridisch deskundige worden gewaarborgd.

Initiatieftekst

De ondertekenende, in het kanton Wallis stemgerechtigde personen dienen het volgende grondwetsinitiatief in:

De grondwet van het kanton Wallis van 8 maart 1907 wordt aangevuld met de volgende artikelen:

Art. [nieuw] Professionele wildbescherming

1 Het uitoefenen van de jacht door particulieren (patentjacht, recreatieve jacht) is op het gehele grondgebied van het kanton Wallis verboden.

2 De bescherming, de verzorging en, voor zover nodig, de regulering van in het wild levende dieren is uitsluitend voorbehouden aan vakkundig opgeleide wildbeheerders in dienst van het kanton.

3 Het afschieten van wilde dieren is alleen toegestaan als laatste maatregel, wanneer alle andere geschikte maatregelen ter voorkoming van schade of afwending van gevaar zijn uitgeput of ontoereikend zijn. Hiervoor is voorafgaande goedkeuring van de wildcommissie vereist.

4 Het kanton richt een onafhankelijke wildcommissie op, bestaande uit vertegenwoordigers van dier- en natuurbeschermingsorganisaties, de wetenschap en de betrokken autoriteiten. De commissie houdt toezicht op het wildbeheer en beslist over reguleringsmaatregelen.

5 Het kanton bevordert de natuurlijke regulering van de wildpopulaties, de verbinding van leefgebieden en de coëxistentie van mens en wild dier.

6 De verdere details worden geregeld bij wet.

Art. [nieuw] Bescherming van bedreigde en beschermde wildsoorten

1 Het kanton ziet af van de regulering van bestanden van beschermde diersoorten overeenkomstig art. 7a van de federale wet op de jacht en de bescherming van wilde zoogdieren en vogels, en verleent geen afschotvergunningen voor individuele dieren van beschermde soorten overeenkomstig art. 12 lid 2 van deze wet, in het bijzonder niet voor wolf, lynx, beer, bever, otter, goudjakhals, steenarend, grote zaagbek en andere volgens federaal recht beschermde soorten. Lid 3 blijft voorbehouden.

2 Het zet in op de bevordering van de coëxistentie van mens en wild dier, passieve schadepreventie, de ecologische opwaardering van leefgebieden en de wetenschappelijke begeleiding van de aanwezigheid van wilde dieren.

3 Maatregelen tegen individuele wilde dieren die een onmiddellijk en aanzienlijk gevaar voor mensen vormen, blijven voorbehouden. Deze moeten tot het minimum worden beperkt en door de bevoegde vakinstantie van het kanton worden uitgevoerd.

4 Het kanton zet zich in het kader van de interkantonale samenwerking en tegenover de Bond actief in voor de bescherming en het behoud van bedreigde wildediersoorten.

Overgangsbepaling

1 De Staatsraad vaardigt de noodzakelijke uitvoeringsbepalingen uit binnen twee jaar na aanvaarding van deze grondwetswijziging.

2 Bestaande jachtvergunningen vervallen bij het in werking treden van de uitvoeringsbepalingen. Reeds betaalde vergunningskosten voor het lopende jachtseizoen worden naar rato terugbetaald.

3 De Staatsraad waarborgt de continuïteit van het wildbeheer tijdens de overgangsfase.

Toelichtingen

1. Uitgangspositie

In het kanton Wallis, qua oppervlakte het op twee na grootste kanton van Zwitserland met circa 345.000 inwoners op 5.224 km², is de huidige recreatieve jacht een systeem dat noch de soortenbescherming noch een eigentijds beheer van wilde dieren dient. Het is het uitoefenen van een bloederig vrijetijdsvermaak ten koste van gevoelige wezens, gelegitimeerd door verouderde verhalen die geen wetenschappelijke toets doorstaan. De bewering dat zonder recreatieve jacht het ecologische evenwicht instort, wordt door het Genfer model al meer dan 50 jaar empirisch weerlegd (zie het uitgebreide Dossier over het Geneefse jachtverbod op wildbeimwild.com).

De recreatieve jacht wordt in Wallis georganiseerd als patentjacht. Particulieren kopen een kantonaal patent en jagen zonder vaste verantwoordelijkheid voor een jachtgebied (zie de Psychologie van de recreatieve jacht in het kanton Wallis alsook de kritische analyse van de jachtopleiding op wildbeimwild.com).

Het kanton Wallis staat centraal in het nationale wolvendebat. Wallis behoort tot de kantons met de meeste wolvenroedels en heeft de afgelopen jaren bijzonder veel wolvenafschietingen aangevraagd en uitgevoerd. Sinds februari 2025 mogen de kantons het afschieten van individuele bevers toestaan die aanzienlijke schade veroorzaken (art. 9d JSV). De lynx is inheems in het kanton. De steenarend broedt in de Walliser Alpen. Wallis herbergt de lammergier, de steenbok en een unieke alpiene fauna. Met het UNESCO-werelderfgoed Jungfrau-Aletsch ligt een van de meest waardevolle beschermde gebieden van Europa deels in het kanton (zie de analyse van het jachtbeleid op wildbeimwild.com en de wolvenbeleid op wildbeimwild.com).

Het kanton Wallis heeft de mogelijkheid om hier een duidelijk signaal af te geven: niet alleen voor professionele bescherming van wilde dieren in plaats van recreatieve jacht, maar ook voor een consequente bescherming van bedreigde diersoorten op kantonaal niveau. Als een van de kantons met de meeste wolvenroedels van Zwitserland zou dit signaal een uitwerking hebben die ver buiten de kantonsgrenzen reikt.

2. Het voorbeeld: kanton Genève

Op 19 mei 1974 stemde ruim 70 procent van de stemmers in het kanton Genève voor de afschaffing van de recreatieve jacht door het milities systeem. Vóór het verbod was het grofwild in het kanton praktisch uitgeroeid: herten en wilde zwijnen waren al decennia verdwenen, en van het ree leefden nog slechts enkele tientallen exemplaren. Meer dan 400 recreatieve jagers zetten massaal fazanten, patrijzen en hazen uit voor de recreatieve jacht.

De ervaringen sinds het verbod op recreatieve jacht zijn eenduidig:

De biodiversiteit is aanzienlijk toegenomen. Het aantal overwinterende watervogels is vervijfvoudigd van enkele honderden tot ongeveer 30’000. Genève herbergt tegenwoordig de grootste populatie veldhazen en een van de laatste patrijzenpopulaties van Zwitserland.
De reeënpopulatie heeft zich op een gezond niveau gestabiliseerd, bij een jaarlijks speciaal afschot door professionele wildbeheerders van slechts 20 tot 36 dieren.
Het verbod geldt al meer dan 50 jaar ononderbroken. Genève heeft het nooit opgeheven.
De totale kosten van het professionele wildbeheer in Genève bedragen jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen frank, verdeeld in ongeveer 600.000 frank voor personeel (circa drie voltijdbanen, verdeeld over ongeveer een dozijn milieufunctionarissen), 250.000 frank voor preventie en 350.000 frank voor schadevergoeding. Dat komt neer op ongeveer 2,40 frank per inwoner per jaar.

De langdurige Geneefse fauna-inspecteur Gottlieb Dandliker (2001 tot 2025) noemde het verbod op recreatieve jacht het financieel voordeligste alternatief voor het kanton. Een uitgebreide uiteenzetting is te vinden in de Dossier «Genève en het jachtverbod» op wildbeimwild.com.

De efficiëntie van het Geneefse model blijkt uit een directe vergelijking: een professionele wildbeheerder in Genève heeft voor een sanitair afschot van een wild zwijn gemiddeld 8 uur en maximaal 2 patronen nodig. Een recreatieve jager in het kanton Zürich heeft daarvoor 60 tot 80 uur en tot 15 patronen nodig. De dichtheid van veldhazen in Genève bedraagt 17,7 dieren per 100 hectare (de hoogste van Zwitserland), in het kanton Zürich slechts 1,0 per 100 hectare (vgl. Feitencheck kantonsregering Zürich).

3. Het concept: professioneel wildbeheer in plaats van recreatieve jacht

Het initiatief vervangt de recreatieve jacht niet door een vacuüm, maar door professioneel wildbeheer volgens het wildbeheerdersmodel. Dit model is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

Vakkennis in plaats van vrijetijdsvermaak. Professionele wildbeheerders handelen op wetenschappelijke basis (zie de kritische analyse van de jachtopleiding op wildbeimwild.com).

Ultima-ratioprincipe. Een afschot is alleen toegestaan als alle niet-letale maatregelen zijn uitgeput.

Democratische controle door een wildbeheercommissie. De onafhankelijke commissie voorkomt dat politieke druk het wildbeheer verwatert.

Natuurlijke zelfregulatie als leidend principe. De ervaring uit Genève, uit nationale parken en uit talrijke wetenschappelijke Studies toont aan: populaties wilde dieren reguleren zich in de meeste gevallen zelfstandig.

4. Waarom Wallis?

Het kanton Wallis leent zich om meerdere redenen voor de invoering van een professionele bescherming van wilde dieren:

Brandpunt van het wolvendebat. Wallis behoort tot de kantons met de meeste wolvenroedels en heeft de afgelopen jaren bijzonder veel wolvenafschietingen aangevraagd en uitgevoerd. Het wolvenbeleid van het kanton is nationaal en internationaal omstreden. Het initiatief biedt een grondwettelijk antwoord: professioneel wildbeheer en professionele kuddebescherming in plaats van politiek gemotiveerde massale afschietingen. Het tweede artikel over soortenbescherming maakt het initiatief aantrekkelijk voor natuurbeschermingsorganisaties, die tot nu toe defensief waren in het wolvendebat (zie de wolvenbeleid op wildbeimwild.com).

UNESCO-werelderfgoed Jungfrau-Aletsch. De Grote Aletschgletsjer en het omliggende gebied behoren tot het UNESCO-werelderfgoed. Professioneel wildbeheer zou dit unieke beschermde gebied consequenter beschermen dan de recreatieve jacht (zie wildbeimwild.com over nationale parken en beschermde gebieden).

Unieke alpiene fauna. Wallis herbergt lammergieren, steenarenden, steenbokken, gemzen, wolven, lynxen en talrijke andere soorten in een uniek hooggebergtelandschap. Het behoort tot de soortenrijkste Alpenkantons van Zwitserland (zie wildbeimwild.com over roofdieren).

Tweetaligheid als brug. Wallis is tweetalig: ongeveer twee derde van de bevolking spreekt Frans (Unterwallis), een derde Duits (Oberwallis). Het initiatief verbindt de Geneefse ervaring van de Romandie met het Duitstalig-Zwitserse debat. De kernboodschappen moeten zowel in het Duits als in het Frans werken.

Beschermingsbos en alpenweidelandbouw. Wallis heeft een hoog aandeel beschermingsbos. De wolf reguleert de reeënstand op natuurlijke wijze en vermindert de vraatdruk in het beschermingsbos. Voor de alpenweidelandbouw biedt professionele kuddebescherming betere bescherming dan de recreatieve jacht, die roofdieren niet effectief weghoudt van veekuddes.

6.000 handtekeningen in één jaar. Bij 345.000 inwoners zijn 6.000 handtekeningen 1,7 procent van de bevolking. In Sion, Brig-Glis, Visp, Monthey, Martigny en Naters kan verzameld worden. De inzameling moet in beide talen worden georganiseerd.

Patentjacht = eenvoudige systeemwijziging. Geen pachtcontracten, geen gemeentelijke vergoeding.

Toeristenkanton.Zermatt, Saas-Fee, Verbier, Crans-Montana: Wallis is een van de belangrijkste toeristische kantons van Zwitserland. Professionele bescherming van wilde dieren en de coëxistentie met roofdieren zijn een argument voor duurzaam toerisme.

5. Over de initiatieftekst

Lid 1: Verbod op recreatieve jacht

Het verbod op de vergunningsjacht door particulieren komt overeen met het Geneefse model. De kantonnale bevoegdheid is onbetwist: art. 3 lid 1 en 2 jachtwet. De drie jachtsystemen zijn gelijkwaardig. Genève sinds 1974 conform het federale recht.

Lid 2: Professioneel wildbeheer

In plaats van recreatieve jagers en jaagsters nemen vakkundig opgeleide wildbeheerders in kantonale dienst alle taken over. In Genève bewijst dit systeem zich al meer dan 50 jaar.

Lid 3: Afschot als ultimum remedium

Afschot is de uitzondering, niet de regel. Passieve maatregelen hebben voorrang.

Lid 4: Wildtierencommissie

De onafhankelijke wildcommissie is naar het model van Genève opgezet. Ze voorkomt dat de Staatsraad op eigen houtje uitzonderingen goedkeurt. In Wallis heeft het wolvenbeleid laten zien hoe snel politieke druk tot massale afschietacties leidt. Een grondwettelijk verankerde wildcommissie had dit automatisme voorkomen (vgl. Jachtmythes gecheckt op feiten).

Lid 5: Natuurlijke regulering en coëxistentie

De bevordering van coëxistentie omvat in Wallis met name de bescherming van het UNESCO-werelderfgoed Jungfrau-Aletsch, de verbinding van alpiene leefgebieden, professionele kuddebescherming en voorlichting aan de bevolking en de toeristen.

Overgangsbepalingen

De termijn van twee jaar geeft de Staatsraad voldoende tijd. De bestaande kantonale dienst voor jacht, visserij en wilde dieren (Service de la chasse, de la pêche et de la faune) kan als institutionele basis dienen. Belangrijk: Wallis is tweetalig. De tekst van het initiatief moet in beide talen beschikbaar zijn.

6. Over het tweede artikel: bescherming van bedreigde en beschermde diersoorten in het wild

Het tweede artikel is voor Wallis van het grootste belang. Wallis behoort tot de kantons met de meeste wolvenroedels en de meeste afgeschoten wolven. Het initiatief biedt een grondwettelijke bescherming die voorkomt dat elke wolvenaanwezigheid automatisch leidt tot een afschotbeschikking. De lammergier broedt in Wallis. De steenarend is aanwezig. De lynx is inheems. De formulering “met name” beschermt ook toekomstige terugkeerders, in het bijzonder de beer (vgl. de wolvenbeleid op wildbeimwild.com).

7. Kostengevolgen: Concreet budget voor Wallis

Het referentiebudget van Genève

In Genève, dat met 282 km² ongeveer achttien keer kleiner is dan Wallis en ongeveer 500’000 inwoners telt, bedragen de totale kosten ongeveer 1,2 miljoen frank per jaar.

Conservatieve raming voor Wallis

Voor Wallis, met een oppervlakte van 5’224 km² en ongeveer 345’000 inwoners, komt de volgende bewust conservatieve kostenraming naar voren. Deze rekent royaal en houdt rekening met de bijzondere uitdagingen van een van de grootste Alpenkantons:

Personeelskosten: 1’440’000 tot 2’520’000 frank per jaar. Er zijn 12 tot 18 voltijdse functies nodig. Wallis is achttien keer groter dan Genève en topografisch extreem veeleisend: hooggebergte, talrijke zijdalen, grootschalige alpenlandbouw. De bewoning concentreert zich echter op het Rhônedal en de zijdalen. Het hogere aantal functies houdt rekening met het overgangsbeheer van edelherten.

Materiële kosten: 350’000 tot 600’000 Zwitserse frank per jaar. In het hooggebergte zijn de materiële kosten hoger: terreinvoertuigen, alpiene uitrusting, kuddebeschermingsmateriaal, monitoringinfrastructuur en voorlichting in twee talen.

Schadevergoeding: 250.000 tot 500.000 Zwitserse frank per jaar. Voornamelijk schade door wolvenaanvallen op vee en vraatschade in beschermingsbossen.

Startinvestering kuddebescherming: 700.000 tot 1.200.000 Zwitserse frank. In de eerste drie tot vijf jaar na de systeemwijziging is een eenmalige startinvestering nodig in de kuddebeschermingsinfrastructuur voor het gehele Walliser alpengebied, dat landelijk de grootste uitdaging op het gebied van kuddebescherming vormt: programma's voor kuddebeschermingshonden, mobiele omheiningen, nachtkralen, opleiding van herders. Deze investering is niet terugkerend.

Totale kosten: 2.040.000 tot 3.620.000 Zwitserse frank per jaar (bruto). Dat komt overeen met ongeveer 5,90 tot 10,50 Zwitserse frank per inwoner per jaar.

Overgangsbeheer edelherten

Ook in Wallis zijn de edelhertenpopulaties aanzienlijk en worden ze door de recreatieve jacht niet duurzaam gereguleerd. De compensatoire voortplanting (dat wil zeggen de door jachtdruk kunstmatig verhoogde voortplantingssnelheid) verhindert een duurzame reductie. Na de systeemwijziging is een gericht overgangsbeheer nodig, dat is meegerekend in de hogere aantallen functies (vgl. studies op wildbeimwild.com).

Besparingen en medefinanciering

Daar staan aanzienlijke besparingen tegenover: geen jachtexamens, geen vergunningenbeheer, geen afschotplanning, geen jachttoezicht. In Wallis komen daar bovendien de enorme kosten bij voor de logistiek bewerkelijke wolvenafschoten: één enkele zinloos gedode wolf kost de gemeenschap ongeveer 35.000 Zwitserse frank (helikoptervluchten, coördinatie, juridische procedures). Bij tientallen afschoten per jaar loopt dit al snel op tot honderdduizenden franken.

Wegvallende inkomsten

Met de afschaffing van de recreatieve jacht vervallen de patentkosten van naar schatting 2,5 tot 3,5 miljoen Zwitserse frank per jaar. Daar staan echter de nooit verrekende externe kosten van de miliciajacht tegenover (wildongevallen, jachtgerelateerde verbijtschade in beschermingsbossen, administratieve lasten, politie- en gerechtsinzet), die een veelvoud van deze inkomsten bedragen. In het kanton Genève vervallen deze inkomsten al sinds 1974, zonder financiële problemen: vóór het jachtverbod waren er meer dan 400 recreatieve jagers actief, tegenwoordig doen drie voltijdse functies hetzelfde werk, en beter. Sanitaire en therapeutische afschotten door professionele wildbeheerders zijn niet hetzelfde als een regulerende bejaging op basis van jagerslatijn of verkeerd begrepen 'natuurbeleving' van recreatieve jagers. Een volledige kostenberekening laat zien: de miliciajacht kost de belastingbetaler aanzienlijk meer dan ze oplevert (vgl. «Wat de recreatieve jacht Zwitserland werkelijk kost» op wildbeimwild.com).

Recreatieve jagers in de politiek stemmen tegen natuurbescherming. De lobby van de recreatieve jacht bestrijdt systematisch initiatieven voor biodiversiteit en soortenbescherming. In 2024 bestreed zij het biodiversiteitsinitiatief (63 procent nee). In 2020 sneuvelde de jachtwet, waaraan zij had meegewerkt, bij het referendum (51,9 procent nee). In 2016 torpedeerde de Tessijnse jagersvereniging het Nationaal Park Parc Adula. In de zittingsperiode 2015 tot 2019 stemden recreatieve jagers in het parlement grotendeels tegen milieubelangen. Wie beweert dat recreatieve jagers natuurbeschermers zijn, negeert hun stemgedrag (vgl. Tessijnse jagersvereniging: 30 jaar onzin en Kostendossier).

De De netto meerkosten liggen vermoedelijk tussen 1’200’000 en 2’500’000 Zwitserse frank per jaar bedragen, wat neerkomt op ongeveer 3,50 tot 7,25 Zwitserse frank per inwoner overeenkomt. Zelfs royaal berekend: dat is minder dan 0,06 procent van het kantonnale budget van ongeveer 4,6 miljard Zwitserse frank (Staatsrekening 2024, EFV). Of anders gezegd: minder dan een kop koffie per persoon per jaar, voor professionele bescherming van wilde dieren in een brandpunt van het Zwitserse wolvendebat (vgl. Jachtmythen-feitencheck op wildbeimwild.com).

8. Verenigbaarheid met hogere regelgeving

Eerste artikel: afschaffing van de recreatieve jacht

In overeenstemming met federaal recht. Art. 3 lid 1 en 2 JSG. Drie gelijkwaardige jachtsystemen. In Genève sinds 1974 zonder bezwaar.

Tweede artikel: bescherming van beschermde soorten

Art. 7a JSG maakt preventieve regulering mogelijk, maar verplicht er niet toe. Hetzelfde geldt voor afschotvergunningen van individuele dieren volgens art. 12 lid 2 JSG. Het afzien hiervan is noch in strijd met federaal recht, noch met de Conventie van Bern.

Eenheid van materie

Gewaarborgd, aangezien alle bepalingen betrekking hebben op het kantonnale wildbeheer en de bescherming van wilde dieren.

9. Anticiperen op voorzienbare bezwaren

«Wallis is achttien keer groter dan Genève en een hooggebergtekanton, het Genfer model werkt hier niet»

De feiten: Een groter gebied vereist meer vakmensen (12 tot 18 in plaats van ongeveer 3 voltijdse functies). Maar: de bewoning is geconcentreerd in de Rhônevallei en de zijdalen. Het grootste deel van de kantonnale oppervlakte bestaat uit hooggebergte zonder permanente bewoning: daar zijn er geen conflicten tussen mens en wild dier. De absolute kosten (1’200’000 tot 2’500’000 Zwitserse frank) zijn bescheiden voor een kanton met een miljardenbudget (vgl. de Psychologie van de recreatieve jacht in het kanton Wallis).

Korte communicatieve formule: «De Rhônevallei is hetzelfde landschap als Genève. En in het hooggebergte zijn er minder conflicten, niet meer.» / «La plaine du Rhône est le même paysage que Genève. Et en haute montagne, il y a moins de conflits, pas plus.»

«De wolf moet gereguleerd worden, Wallis heeft de meeste roedels»

De feiten:Wallis heeft veel roedels en veel afschotten, en toch verdwijnen de roedels niet. Het afschotbeleid heeft zijn doel gemist. De wolf reguleert de reeënpopulatie op natuurlijke wijze, vermindert de vraatdruk in het beschermingsbos en verandert het gedrag van hoefdieren ten gunste van het bos (Landscape of Fear). Professioneel wildbeheer maakt het mogelijk dat de wolf zijn ecologische functie vervult en beschermt tegelijkertijd de veekuddes door middel van professionele preventie.

Korte communicatieve formule: «Wallis schiet bijna meer wolven af dan welk ander kanton ook en heeft toch nog steeds roedels. Afschieten lost niets op. Coëxistentie wel.» / «Le Valais tire autant de loups que presque aucun autre canton et compte toujours des meutes. Tirer ne résout rien. La coexistence, si.»

«De kosten per hoofd zijn te hoog»

De feiten: In een groot, alpien kanton met 345'000 inwoners zijn de kosten per hoofd van de bevolking van nature hoger dan in Zürich. In absolute cijfers, zelfs royaal berekend: 1'200'000 tot 2'500'000 Zwitserse frank per jaar. Minder dan 0,1 procent van het kantonsbudget. Minder dan een kopje koffie per persoon per jaar. De enorme kosten voor de wolvenafschotten vervallen volledig.

Korte communicatieve formule: «Minder dan een kopje koffie per persoon per jaar. Minder dan 0,1 procent van het kantonsbudget. En de kostbare wolvenafschotten vervallen.»

10. Samenvatting

Dit initiatief geeft de Walliser bevolking de mogelijkheid om zich uit te spreken voor een modern, op bewijs gebaseerd wildbeheer en een uitgebreide bescherming van bedreigde wilde diersoorten. Het eerste artikel volgt het al meer dan 50 jaar bewezen Geneefse model. Het tweede artikel is een direct antwoord op het Walliser wolvenbeleid: het voorkomt dat elke aanwezigheid van een wolf automatisch tot een afschotvergunning leidt, en beschermt ook de lammergier, de lynx, de steenarend en toekomstige terugkeerders zoals de beer. Als brandpunt van het Zwitserse wolvendebat zou een succes in Wallis een nationale signaalwerking hebben.

Initiatiefcomité «Voor professionele bescherming van wilde dieren» / «Pour une gestion professionnelle de la faune sauvage»

[Naam 1], [Naam 2], [Naam 3] …

(Comitéleden volgens kantonaal recht, woonachtig in het kanton Wallis)

Contactadres: [Adres van het comité]

Bijlage: Aanvullende documentatie

Het Genèvemodel in detail: wildbeimwild.com/dossiers/genf-und-das-jagdverbot. Uitgebreide weergave van het Geneefse wildbeheer sinds 1974.

Wetenschappelijke studies: wildbeimwild.com/studien

Jacht in Zwitserland: wildbeimwild.com/jagd-in-der-schweiz

Psychologie van de recreatieve jacht in het kanton Wallis: wildbeimwild.com: Psychologie van de recreatieve jacht in kanton VS

Psychologie van de recreatieve jacht: wildbeimwild.com/category/psychologie-jagd

Nationale parken en beschermde gebieden: wildbeimwild.com/tag/schweizerischer-nationalpark

Wilde dieren in bewoond gebied: wildbeimwild.com/tag/stadtwildtiere

Jachtmythes: wildbeimwild.com/dossiers/jagdmythen

Kantonaal volksinitiatief Basel-Stadt: Modeltekst van het initiatief in het kanton Basel-Stadt

Opmerking over de procedure

Het initiatiefcomité dient de initiatieftekst in het Duits en het Frans vóór het begin van de handtekeningenverzameling in bij de Staatskanselarij van het kanton Wallis ter voortoetsing. Voor het welslagen van het initiatief zijn 6.000 geldige handtekeningen vereist. De verzameltermijn bedraagt één jaar vanaf publicatie in het Amtsblatt (art. 110 Wet op de politieke rechten). De indieningsmodaliteiten zijn geregeld in de Wet op de politieke rechten.

Strategische briefing voor activisten

Volksinitiatief «Voor professionele bescherming van wilde dieren», kanton Wallis Intern werkdocument, stand maart 2026

Samenvatting

Wallis is het moeilijkste maar tegelijk strategisch belangrijkste kanton van de reeks. Brandpunt van het Zwitserse wolvendebat, veel roedels, veel afschot. Het initiatief is een tegenoffensief: professioneel wildbeheer in plaats van politiek gemotiveerd massaal afschot. 6.000 handtekeningen op 345.000 inwoners zijn haalbaar. De tweetaligheid als brug. UNESCO-werelderfgoed Jungfrau-Aletsch. De kernboodschap: «Wallis schiet zoveel wolven af als nauwelijks een ander kanton en heeft toch nog steeds roedels. Afschieten lost niets op.»

1. Waarom juist Wallis?

Brandpunt van het wolvendebat. Veel roedels, veel afschot, hevig debat. Een artikel over soortenbescherming is het antwoord.

UNESCO-werelderfgoed. Jungfrau-Aletsch. Professionele bescherming voor een werelderfgoed.

Unieke alpiene fauna. Lammergier, steenarend, wolf, lynx, steenbok.

6’000 handtekeningen. 1,7 procent. Haalbaar.

Tweetaligheid. Brug tussen Romandie en Duitstalig Zwitserland.

Patentjacht = eenvoudige systeemwijziging. Geen pachtovereenkomsten.

2. De lessen uit Zürich: wat we anders doen

Positieve titel. «Voor professionele bescherming van wilde dieren» / «Pour une gestion professionnelle de la faune sauvage».

Het wolvendebat als tegenoffensief. Niet defensief («de wolf is niet gevaarlijk»), maar offensief («afschieten werkt niet, coëxistentie wel»).

Absolute kosten. 1.200.000 tot 2.500.000 Zwitserse frank. Minder dan 0,1 procent van het kantonsbudget.

Tweetalige campagne vanaf dag één.

3. Bijzondere uitdagingen

Jachtcultuur. Wallis is een van de kantons met de sterkste jachtcultuur van Zwitserland. De campagne moet met feiten werken, niet met emoties.

Wolvenpolarisatie. Het debat is in Wallis sterker gepolariseerd dan in elk ander kanton. Het initiatief moet de middengroep winnen, niet de extremen.

Alpenlandbouw. De alpenlandbouw is in Wallis cultureel en economisch van groot belang. Het initiatief moet aantonen dat professionele kuddebescherming de kuddes beter beschermt dan de recreatieve jacht.

4. Analyse van tegenstanders en voorbereide antwoorden

Tegenargument 1: «Wallis is te groot en te alpien»

Korte communicatieve formule: «Het Rhônedal is hetzelfde landschap als Genève. In het hooggebergte zijn er minder conflicten.» / «La plaine du Rhône est Genève.»

Tegenargument 2: «De wolf moet gereguleerd worden»

Korte communicatieve formule: «Wallis schiet zoveel wolven af als bijna geen enkel ander kanton en heeft toch nog steeds roedels. Afschieten lost niets op.» / «Le Valais tire autant de loups que presque aucun autre canton et compte toujours des meutes.»

Tegenargument 3: “De kosten zijn te hoog”

Korte communicatieve formule: «1.200.000 tot 2.500.000 Zwitserse frank. Minder dan 0,1 procent van het kantonbudget. En de kostbare wolvenafschotacties vallen weg.»

5. Communicatiestrategie: de drie kernboodschappen

«Afschieten werkt niet. Coëxistentie wel.» / «Tirer ne fonctionne pas. La coexistence, si.»

«Genève doet het al 50 jaar voor.» / «Genève le fait depuis 50 ans.»

«Professioneel in plaats van recreatief.» / «Professionnel au lieu de loisir.»

6. Tijdschema en volgende stappen

Fase	Inhoud	Tijdsbestek
Vorming comité & voorlopige toetsing tekst	Jurist/juriste raadplegen; vertaling; comitéleden uit Opper- en Onder-Wallis	Maand 1–4
Indiening voor voorlopige toetsing	Staatskanselarij Wallis (Duitse en Franse tekst)	Maand 4–5
Publicatie & start inzameling	Doel: 7.000+ handtekeningen als buffer; tweetalige verzamelorganisatie	Maand 5
Contacten met partijen & coalitievorming	SP, Groenen, GLP; Pro Natura Wallis; WWF Wallis; Fondation Franz Weber; Groupe Loup Suisse	Maand 1–12
Indiening van de handtekeningen	Staatskanselarij, officiële controle	Na verzameltermijn
Debat in de Grote Raad	Parlementaire verankering; tweetalige mediawerkzaamheden	Volgende maanden
Stemcampagne	Wolvendebat als tegenoffensief, UNESCO-argument, tweetalig	Vóór de stemming

7. Campagnemateriaal

Het Genève-dossier op wildbeimwild.com als centraal argumentatiekader.
De Psychologie van de recreatieve jacht in het kanton Wallis als achtergrondmateriaal.
Lokale media: Walliser Bote, Le Nouvelliste, Rhone Zeitung, Kanal 9, Radio Rottu.
Infografiek: "Afschotacties vs. roedels"-grafiek (afschotacties en aantal roedels over de tijd). UNESCO-werelderfgoed als visueel element. Kostenvergelijking VS vs. GE.
Al het campagnemateriaal tweetalig (DE/FR).

8. Aanvullende bronnen

Dit document is een modeltekst van IG Wild beim Wild. Het kan vrij worden gebruikt door activisten, organisaties of initiatiefcomités en worden aangepast aan de omstandigheden in het kanton Wallis.

Feitencheck: de beweringen van de lobby van de recreatieve jacht

De brochure “De jacht in Zwitserland beschermt en nut” van JagdSchweiz leest als een wervende folder, maar de centrale beweringen houden geen stand bij een feitencheck. Tien narratieven onder de loep, van “staatstaak” via “biodiversiteit” tot “80% instemming”: Dossier: Feitencheck JagdSchweiz-brochure →