Zuid-Afrika: Radioactieve isotopen tegen stroperij op neushoorns

Tot nu toe was het gangbare praktijk om neushoorns te vangen en te onthoornen om stropers ervan te weerhouden ze te doden, maar het ontbreken van een hoorn had blijvende gevolgen voor de sociale structuren van de dieren.

In plaats daarvan werden in een opfokstation in de noordelijke provincie Limpopo radioactieve isotopen in de hoorns van de neushoorns verwerkt. Het idee is dat de straling die deze isotopen afgeven, iedereen bij een grensovergang identificeert als bezitter van een neushoorn.

Het is een superieure vorm van opsporing, want zelfs als de tracker wordt verwijderd, blijft de straling aanwezig op de hoorn en op alles wat ermee in aanraking komt.

Nucleaire wetenschappers van de afdeling Straling en Gezondheidsfysica van de Universiteit van Witwatersrand in Zuid-Afrika hebben deze isotopen bij 20 levende neushoorns geïnjecteerd.

«We doen dit omdat het hierdoor veel eenvoudiger wordt om deze hoorns te onderscheppen wanneer ze over internationale grenzen worden gesmokkeld, aangezien er een wereldwijd netwerk van stralingsmonitoren bestaat dat is ontwikkeld om nucleair terrorisme te voorkomen», verklaarde professor James Larkin, die het project leidt, tegenover Africa News. «En daar maken we gebruik van.»

Larkin voegt eraan toe dat innovaties ter voorkoming van stroperij dringend nodig zijn, aangezien alle bestaande methoden hun beperkingen kennen en Zuid-Afrika nog steeds elk jaar tientallen neushoorns verliest.

Professor Nithaya Chetty, decaan van de faculteit Natuurwetenschappen aan de Witwatersrand, zei dat de dosis radioactiviteit zeer laag is en dat de mogelijke negatieve gevolgen voor het dier uitgebreid zijn getest.

Terwijl olifanten gestroopt worden om hun ivoor, dat een uniek materiaal is voor beeldhouwkunst en kunstnijverheid, wordt de hoorn van neushoorns gesmokkeld naar criminele groepen in Azië, die het verkopen in de valse overtuiging dat het therapeutische eigenschappen bevat.

Critici twijfelen aan effectiviteit

Critici stelden de effectiviteit van de methode in vraag, omdat stropers andere manieren hebben gevonden om neushoornhoorn het land of het continent uit te krijgen, aldus Pelham Jones van de Zuid-Afrikaanse Private Rhino Owners Association. «Ze vermijden de grensovergangen, omdat ze weten dat dit het gebied is met het hoogste risico op inbeslagname of onderschepping», zei Jones.

Neushoornstroperij neemt weer toe

Volgens natuurbeschermers zijn er wereldwijd nog ongeveer 27.000 neushoorns, waarvan naar schatting 16.000 in Zuid-Afrika leven. Daar worden per jaar ongeveer 500 gedood. De neushoornstroperij in Zuid-Afrika is, na een afname tijdens de pandemie, weer aanzienlijk toegenomen.