Stinah Jaarverslag 2021: Dierenbescherming in Zwitserland

De selectie van de weergegeven lotgevallen, de aangetroffen nood, de geslaagde en mislukte interventies enzovoort, is een willekeurige samenstelling. In totaal beslaat onze dagelijkse dierenbescherming, bijgehouden in een steekwoordenlogboek over het hele jaar, al meer dan 100 pagina's.

We begonnen op 1 januari met het onaangename vermoeden dat de grote, charmante ruin, die vorig jaar als beslagleggingszaak alleen aan de eigenmachtige beslissing van de voorzitster ontsnapte aan de slacht, tijdens een oudejaarsavondgevecht een fissuur in zijn onderbeen had kunnen oplopen. Zijn langdurige geïsoleerde huisvesting vóór de beslaglegging was niet bevorderlijk voor zijn sociale vaardigheden, en zijn logge bouw hielp hem niet om snel en zonder verwondingen aan een uitgelokte ruzie te ontsnappen.

Een fissuur is een kleine haarscheur in het bot, die in verse toestand zeer moeilijk te diagnosticeren is. De veranderingen in het bot worden pas na ongeveer 14 dagen zichtbaar. Toch moet er gehandeld worden, want een fissuur kan uitgroeien tot een (voor een paard meestal dodelijke) breuk als het betreffende been zwaar belast wordt. Zo'n belasting ontstaat onder andere wanneer een paard zoals DER, met een gewicht van meer dan 800 kg, gaat liggen om te slapen en zich daarna weer moet oprichten.

Om het risico te verminderen kreeg DER boxrust met een net voorgeschreven.Het net – hier gaat een hartelijke dank uit naar onze vrienden van de Groottierreddingsdienst CH/FL –die ons onmiddellijk met een reddingsnet uitrustten, ligt losjes tegen het staande paard aan, zodat het zich vrij in de box kan bewegen, maar wordt verhinderd om te gaan liggen. DER doorstond deze periode van beperking uitstekend. Hij ontspande door het net als een soort hangmat te gebruiken.DER is volledig hersteld en inmiddels helemaal geïntegreerd in de kudde.

Dit jaar hadden we al vanaf januari verrassend veel plaatsaanbiedingen voor pony's, maar ook voor paarden. De verwerking ervan is tijdrovend, en niet zelden ook wat zenuwslopend, omdat een groot deel van de mensen die plaats aanbieden een verkeerd beeld heeft van welke hoefdieren onze hulp nodig hebben, respectievelijk. waar wij bij gebrek aan middelen de grens moeten trekken bij het helpen. Zo krijgen we vaak plaatsaanbiedingen voor berijdbare, gezonde paarden met een prima karakter. We zijn dan telkens blij te kunnen melden dat zulke dieren zelden bedreigd worden door slacht of euthanasie en daarom al helemaal niet in onze bemiddeling terechtkomen. De dreigende dood, zonder dat deze medisch aangewezen is, is een voorwaarde voor onze inzet. Het feit dat twee grote inbeslagnames vanwege juridische interventies van de eigenaren nog niet definitief zijn geworden, en het in 2021 recordverdacht lage aantal gemelde noodgevallen, stelden ons in staat om voor bijna alle noodgevallenpaarden een nieuwe woonplek te vinden.

In 2020 is de bevolking in Zwitserland vergeleken met het voorgaande jaar met 0,7 % gegroeid. Wij doodden dat jaar 5% meer kippen dan in 2019,namelijk ongeveer 12,5 miljoen dieren, waarvan 8.574.643 vleeskuikens en 3.854.017 leg- en fokkippen. Terwijl de vleeskuikens zeven weken lang voor zich uit vegeteren met als enige doel hun geboortegewicht van 42 gram zestig keer te vermenigvuldigen om een slachtgewicht van ongeveer 2,5 kg te bereiken, brengen de meeste leghennen 12 tot 18 maanden door in pluimveebedrijven met meer dan 5.000 dieren, onder kunstlicht en oorverdovend lawaai, totdat ze worden afgevoerd.Alles legaal, veel mensen maakt het niet uit; ons en u wel.En zo trokken we al in januari weer met 253 gevederde dames dwars door Zwitserland, om degenen die de productiehel hadden doorstaan, een diervriendelijk kippenleven te bieden. Vier witte kippen vonden in de veertigkoppige groep in het Stinah-tehuis onderdak. 1.747 hennen moesten we achterlaten. Zij werden de volgende dag gedood.

De planning van een kippenredding begint al weken voor de ophaaldatum. Zodra locatie, datum en het aantal kippen in nood bekend zijn, inventariseren we in ons magazijn de voorraad transportkisten, stro, etiketten enzovoort, bestellen we bijvulling, geven we onze chauffeurs een 'save the date' en beginnen we met het zoeken naar leefplekken. We schrijven tientallen e-mails, sms- en WhatsApp-berichten en voeren op ouderwetse wijze telefoongesprekken. Naarmate de datum nadert, gaan we aan de slag met de planning van de verzamelroutes, niet zelden parallel aan de zoektocht naar plekken voor de dieren, die geleidelijk aan een zenuwslopende bezigheid wordt. Deze gelijktijdigheid maakt van menige routeplanning een papieren tijger, maar de wens om geen enkele hen te hoeven achterlaten, houdt ons tot het laatste moment flexibel in de planning; toegegeven, niet altijd zonder een paar minder mooie liederen te zingen, wanneer we na wéér veel sms- of WhatsApp-berichten, e-mails en telefoontjes de post-its op de kaart opnieuw beschrijven en verdelen, zonder de zekerheid te hebben dat het resultaat nu definitief is.

Ons rijdienstteam telt zo'n twaalf vrijwilligers, die de hennen belangeloos brengen naar plekken wo ze vol vreugde worden verwacht en een kippenwaardig thuis mogen betrekken. Ook van hen wordt grote flexibiliteit gevraagd. Verandert het aantal te vervoeren kippen op korte termijn, dan moeten, mede vanwege de verschillende grootte van de voertuigen - stuk voor stuk privévoertuigen van de chauffeurs - eventueel hele routes worden omgewisseld of extra lussen worden gereden. Waarom iemand hiervoor zijn vrije tijd opoffert? Het antwoord van onze langdurige chauffeuse Evi: «Ik breng deze schattige kippendames naar een verdiend, diervriendelijk pensioen. Het is voor mij een uitdagende en zeer bevredigende afwisseling, en bovendien zijn het heel aangename passagiers.» 

Op 18 januari overleed CHANGE. 6,5 jaar lang was hij bij ons, verrijkte hij ons leven en bracht hij menig bezoeker aan het peinzen, staan en zich af te vragen, beter dan wij het ooit konden. Hij was een meester in goed humeur, een groot genieter en een goede vriend, eerst voor CHANGE, daarna voor HEINRICH en zijn hele leven ook voor ons. Zijn dood kwam onverwacht. Hij lag 's ochtends vredig in het strobed van zijn varkenshuis. Vermoedelijk een hartstilstand, zoals die bij varkens vaak wordt beschreven.

In februari hielden we ons grotendeels met onszelf bezig. De nachtelijke overeindzet-acties voor WIZARD werden frequenter (we berichtten vorig jaar al dat hij moeite heeft om op te staan als hij te lang ligt (circulatieproblemen)). En alsof één niet genoeg was, had ook PALOMA van februari tot april af en toe hulp nodig om op te staan. Zo moesten en moeten we tijdens de toch al vrij korte nachten steeds weer de bewakingscamera's checken om te zien of een van de senioren hulp nodig heeft. Te lang blijven liggen kan bij paarden ernstige gezondheidsgevolgen hebben.

De paarden MOMENT (ernstige oogziekte), JACKY (vergiftigingsverschijnselen), DEBORA (ontsteking van de spronggewrichten) en HECTOR (verwonding aan de kogelpeesbasis), evenals hond BAJO (opnieuw een knieoperatie, regelmatige fysiotherapie) vulden het februari-lazaret aan. 

Naast het feit dat steeds meer bewoners van het opvangcentrum een leeftijd bereiken waarop ze meer verzorging nodig hebben, hadden we dit jaar voor het eerst te kampen met hoefbevangenheid, een ernstige ontsteking in de hoeven die in het uiterste geval levensbedreigend is. Volledig onverwacht trof het VITEZ, die al 14 jaar de spreekstalmeester van onze kudde is. Gelukkig herkenden we het probleem in een heel vroeg stadium. Het onderzoek naar de oorzaak duurde echter lang, omdat de eerste tests om het vermoeden te bevestigen dat hij aan Cushing zou kunnen lijden, een fout-negatief resultaat opleverden. Pas in augustus hadden we duidelijkheid en konden we dankzij de juiste medicatie duurzame verbetering bewerkstelligen. Tot die tijd moesten de hoeven bij elke opflakkering urenlang gekoeld worden. Daarvoor bouwden we elke dag een burcht van strooiselbalen rond de met ijswater gevulde kuip, waarin VITEZ moest volharden. De tankstations in onze omgeving hadden ondanks de bescheiden temperaturen in de eerste jaarhelft een hoge omzet in ijsblokjes. 

Op 4 maart stierf SHIRKAN, een pas tweejarige os. Net als CHANGE lag ook hij zonder voorafgaande tekenen van gezondheidsproblemen 's ochtends dood in het strobed. Hij had als kwakkelaar geslacht moeten worden, maar herstelde in onze kudde uitstekend, zodat we niet verwachtten hem zo vroeg te verliezenzu verliezen. Op 22 mei volgde KÖNKEN, die maar liefst 21 jaar lang grotendeels vrij mocht leven in de Jura, en op 28 mei os SENNO. De pogingen om hem in de dierenkliniek te helpen mislukten. SENNO was pas acht jaar oud, maar had al de typische artroseproblemen waaraan deze op vleesproductie gefokte dieren vaak lijden door de overbelasting van hun gewrichten. Omdat ossen zelden ouder worden dan 11 maanden, komen deze kwalen door doorfokken doorgaans niet aan het licht, maar dat betekent niet dat de dieren tijdens de mestperiode niet al lijden onder deze aangefokte enorme gewichtstoename.

In de ztweede helft van maart konden bij twee kippenreddingen alle 336 kippen aan hun lot ontkomen. Dit blijde resultaat konden we bij het nieuw in ons programma opgenomen legbedrijf met in totaal 14'000 kippen in mei helaas niet herhalen. We konden 100 dieren plaatsen. Bij een ander bedrijf met 116 hennen hoefden we gelukkig weer niemand achter te laten. 

De kippen wworden in geschikte kisten vervoerd. Elke kist wordt voorzien van het aantal en de kleur van de kippen, evenals de namen van de chauffeur en de ontvanger. Bij grote reddingsacties hebben we tot 100 kisten nodig. Ook de beschermingsovereenkomsten moeten worden voorbereid. Elke chauffeur krijgt een dossier met zijn route, gegevens over de afzonderlijke ontmoetingspunten, informatie over de nieuwe eigenaren en de beschermingszovereenkomsten. Het laden van de kippen ter plaatse moet goed georganiseerd zijn, om onnodige stress voor de uitgeputte dieren te voorkomen en het meestal krappe tijdschema voor de verdeling niet in de war te sturen. Voor de dieren is het laden in het donker het meest ontzien, daarom vindt de overdracht bij de ontmoetingspunten vaak pas laat in de nacht plaats.

Op deze plek willen we onze kippenadoptanten hartelijk danken voor de goede samenwerking, hun stiptheid en hun steun. Het is ontroerend om te zien hoe blij de hennen worden ontvangen. Soms staan er op het ontmoetingspunt hele gezinnen te wachten die voor elke kip al een naam hebben uitgezocht, klaar om de dieren in de familiekring op te nemen, hen als voelende wezens te waarderen en hen met liefde en respect te behandelen. Dat helpt ons om over veel leed heen te komen en geeft ons kracht om door te gaan!

HEINRICH, die we na de dood van beer CHANCE bij CHANGE plaatsten, liet duidelijk merken dat hij CHANGE miste. We twijfelden of we nog een socialisatiepoging zouden wagen. Helaas liepen onze pogingen om een plek te vinden waar hij met andere varkens samengebracht had kunnen worden, op niets uit. In maart verslechterde de gezondheidstoestand van HEINRICH. De geraadpleegde dierenartsen konden geen oorzaak vaststellen, waardoor we zijn gebrek aan eetlust bleven toeschrijven aan verdriet om CHANGE. Op 26 maart vonden we ook hem dood in zijn varkenshok.Tot de renovatie van de oude stal zullen we voorlopig geen varkens meer kunnen huisvesten.

In maart realiseerden we een tweede duiventil. We hoopten dat de duiven die enige tijd geleden bij ons kwamen en overal elders verjaagd werden, er plezier in zouden vinden en dat we door het uitwisselen van eieren een zekere geboortebeperking zouden kunnen invoeren. Helaas delen de duiven onze inschatting niet dat de duiventil (op de foto nog niet volledig ingericht) uitnodigend is geworden en beschikt over duivenvriendelijk voer, water, zandbaden, nestmateriaal enzovoort. Ze verkiezen om op de meest onmogelijke plekken te huizen en de paardenvijgen razendsnel te ontleden op zoek naar een laatste korrel.

CÄSAR, de herdershond die in 2014 op een geschatte leeftijd van 10 jaar bij ons kwam vanuit een dodingsstation in Hongarije, had een zeer zelfstandig karakter. Vriendelijk deed hij wat hij naar zijn mening moest doen. Dazartoe behoorde het, dag in dag uit met een blije uitdrukking de paarden te bassen die zich weliswaar in hun eigen gebied bevonden, maar wel bij zijn tuinhek. Sommige paarden vonden het leuk om CÄSAR uit te dagen, terwijl anderen – vooral Zde merries – zich stoorden aan het geblaf. CÄSAR kwispelde vriendelijk terwijl hij, onverstoorbaar door schijnaanvallen van paarden of geroep van mensen, luid bleef blaffen en – zo leek het althans – nog uitgelatener werd door de woede van de geïrriteerden. Helaas is dit geblaf op 23 april voor altijd verstomd. Het is stil geworden op de Talhof en zeker degenen die hem soms vanwege het lawaai naar de andere kant van de wereld wensten, missen zijn juichende stem.

De lente van 2021 was hard voor de jonge vogels.We hebben nog nooit zoveel vogelnoodgevallen gehad als dit jaar.Vo.a. de mussen hadden grote problemen. Helaas konden we er maar weinig helpen; de meeste vonden we dood, waarschijnlijk verhongerd. Er waren echter ook succesvolle uitzettingen van herstelde gevleugelde vriendjes, zo kon bijvoorbeeld AIWAN, de ekster, zich aansluiten bij onze eksterkolonie. 

In 2011 konden we een halve hectare zeer steile wijngaardgrond pachten, direct grenzend aan ons eigen terrein. Het perceel stond al zo'n zes jaar niet meer vol wijnstokken, maar was begroeid met een verwilderende, maar voor veel insecten een thuis biedende bloemrijke braaklegging.Met de pacht wilden we voorkomen dat het land opnieuw met veel gebruik van bestrijdingsmiddelen voor wijnbouw zou worden gebruikt en ’stil‘, dat wil zeggen insectenvrij, zou worden.We hebben het perceel al die jaren met zo zorgvuldig mogelijke ingrepen omgevormd tot een waardevolle insectenweide. Sinds twee jaar groeien er zelfs wilde orchideeën op het terrein. Dit jaar werd de pacht opgezegd. De eigenares, een wijnbouwbedrijf, was in financiële problemen geraakt en haar percelen kwamen onder de hamer. Moedig hebben wij voor ‘ons perceel‘ een bod uitgebracht dat overeenkwam met de hoogste prijs voor onbeplante wijngaardgrond. Helaas werd ons bod met het drievoudige overboden. Onze inzet voor een soortenrijk en bloemrijk bestand heeft het perceel naar de hoogste directe-betalingsschaal gekatapulteerd, zodat direct-betalingsgerechtigden, tot wie wij niet behoren, zelfs bij een aankoopprijs die driemaal hoger lag dan de door de overheid als redelijk beoordeelde prijs voor de betreffende bodemkwaliteit, nog steeds een rendement van meer dan 4% hadden kunnen behalen. De bieder wilde het rendement van ons werk incasseren en kondigde aan het perceel weer voor wijnbouw te gebruiken zodra de begroeiing, bij gebrek aan onderhoud, niet meer de voor een hoge directe-betalingsschaal vereiste plantenverscheidenheid zou vertonen.Dankzij royale steun was het ons uiteindelijk mogelijk ons voorkooprecht als pachter uit te oefenen en het perceel veilig te stellen, zij het tegen een veel te hoge prijs voor de daar levende planten en dieren.

IIn juni konden we 302 kippen en vier hanen helpen.In de kippengroep in het opvangcentrum vonden vijf dieren onderdak. 4’894 dieren moesten we achterlaten. Bovendien vergde de voor vorig jaar geplande, en nu uitgevoerde, inbeslagname van 20 paarden extra middelen. 

De kippen die wij voor bemiddeling ontvangen, komen uit de meest uiteenlopende houderijen. Toen Stinah RettetdasHuhn ruim 10 jaar geleden begon, moesten we de uitgestalde hennen nog voor CHF 10,00 per dier kopen. Deze prijs was een uitdrukking van de geringschatting die men destijds voor ons werk koesterde, en natuurlijk nog een manier om over de rug van de dieren te verdienen. Het was ook altijd een gesteggel of we 5 of 6 dieren van de honderden of duizenden mochten redden. Vanaf 2011 bereikten we een eerste tussendoel van onze inzet: we ontvingen de dieren nu kosteloos, preciezer gezegd: we boden onze hulp, gegeven de mogelijkheden, alleen nog aan die pluimveehouders aan die bereid waren de dieren gratis af te staan. De discussies over het aantal dieren dat we mochten overnemen liepen al snel op naar stappen van 50. Inmiddels wensen dankbare houders van legkippen dat wij voor alle dieren een oplossing vinden, soms krijgen we zelfs een bijdrage voor onze onkosten en steeds vaker bijval. De jongste ontwikkeling wordt ingeluid door de volgende generatie.De jonge boeren zetten zich steeds meer zelf in om leefplekken voor hun dieren te vinden en vragen ons om hen daarbij te helpen. Blijkbaar is de jongere generatie niet langer bereid dieren als afvalproduct te behandelen. Velen stoppen met de eierproductie, met als negatief gevolg dat de kleinere kippenhouderijen geleidelijk verdwijnen en de dieren in steeds grotere aantallen worden gehouden.VVan 2000 tot 2020 is het aantal houders van gebruikskippen in Zwitserland met 36% gedaald (bij een stijgende vraag naar eieren).

Terwijl de diergeneeskunde zich bij huisdieren al langer bezighoudt met de behoeften en gezondheidsproblemen van senioren, is de geriatrische patiënt bij landbouwhuisdieren nog altijd een zeldzaamheid en is de kennis daarover dienovereenkomstig schaars. Wij zijn in juni met een eerste cursus over de behoeften van senioren dit onderwerp begonnen aan te pakken en zijn van plan de uitwisseling van ervaringen voort te zetten.

Juli was een achtbaanrit. De opnieuw met veel moeite uitgewerkte plaatsing van de in de lente in beslag genomen paarden bleek wederom niet uitvoerbaar; om precies te zijn tot op de dag van vandaag niet, omdat de dierhouder nieuwe rechtszaken aanspande. De plaats die sinds vorig november in de stichting voor een van deze dieren was gereserveerd, gaven we daarom aan AMY. Haar dreigde op vijfjarige leeftijd de slacht. We hadden geluk en vonden meteen een geweldige plek voor haar om te leven. Naast 13 kippen is AMY het enige dier dat we dit jaar in de stichting hebben opgenomen.Gezien de huidige situatie wees de vizepresident vooruitziend verdere opnames van dieren af. Voor LILLY, van wie we vorig jaar berichtten dat ze bij ons een thuis zou vinden, deed zich gelukkig een andere kans voor.

Bij vier reddingen konden in juli 1’027 gevederde vrienden naar een diervriendelijk leven reizen. Voor 349 hennen konden we in de beschikbare tijd geen vervolgoplossing vinden. 

Eind juli kreeg onze medewerker Thomas een ongeval. Extern, maar een ongeval betekent uitval, in dit concrete geval voor 3 maanden. En Thomas is een betrokken, belangrijke medewerker (60 %). Thomas zou echter Thomas niet zijn als hij niet na zijn operatie op eigen initiatief voor vervanging had gezorgd. Zo hadden wij (en vooral onze uitstekende stagiaire Sharon) al snel weer wat verlichting bij het uitmesten en voeren van de vele dieren in het opvangcentrum; werkzaamheden die dagelijks zo'n 30 mensuren opslokken. Enkele weken later werd ons een boete tot CHF 40'000 aangekondigd. Wij hadden niet beseft dat ook een – aanvankelijk qua tijdsduur volstrekt onduidelijke – tijdelijke invalfunctie gedurende vijf werkdagen bij het RAV (regionaal arbeidsbemiddelingsbureau) moet worden uitgeschreven, voordat iemand kan worden aangenomen om in te vallen voor degene die het ongeval had gehad. De uitschrijving is een pure formaliteit, want een werkgever kan niet worden verplicht om een arbeidsovereenkomst te sluiten, mocht binnen die vijf werkdagen een inwoner van het land interesse tonen voor de functie, wat sowieso nooit serieus het geval is. Maar het schenden van deze formaliteit kan zeer snel zeer duur uitpakken. Het kanton Schaffhausen gaat ervan uit dat ook een non-profitorganisatie die eigenlijk publieke taken vervult, over de middelen beschikt om altijd voldoende mankracht beschikbaar te houden om elke uitval te kunnen opvangen. Uiteraard zonder zelf ook maar enige bijdrage te leveren aan het werk van dergelijke organisaties.

In augustus moest CHIARA weer bij ons intrekken. Zij was ongeveer zeven jaar voor verzorging geplaatst. CHIARA en haar zus SARAI zouden in 2014 worden geslacht vanwege een verplichting om het paardenbestand te verminderen. De boer koos ervoor het vlees zelf te vermarkten en ging vóór de slacht met zijn aanbod van deur tot deur. Een gepensioneerde dame verklaarde zich bereid te kopen, niet voor worst, maar voor ztwee pony's. De deur-aan-deurtransactie werd afgesloten en de odyssee van het zoeken naar een plek eindigde voor de dame bij ons. CHIARA was ontroostbaar over het verlies van haar groep. Voor veel paarden is het verlies van de vertrouwde kameraden en omgeving een groot trauma. Inmiddels gaat het beter met haar en redt ze zich goed in de grote paardenfamilie. 

Eveneens in augustus konden we 54 jonge hennen redden. Ze waren wegens gebrek aan vraag niet verkocht. De taakverdeling tussen het aanbieden van jonge hennen en de eierproductie kan ertoe leiden dat een producent van jonge hennen blijft zitten met zijn 'waar' en deze dan ongebruikt 'moet' vernietigen. 

In september hadden 12.000 kippen van drie verschillende producenten een nieuw thuis nodig. We konden er slechts 350 plaatsen; drie kwamen bij Stinah terecht. Misschien kent iemand van u nog iemand die iemand kent die kippen zou willen houden? Binnenkort wordt ook in een van deze bedrijven weer uitgestald. 

Sinds oktober houden we ons bezig met twee grotere dierenwelzijnszaken. Bij de ene houdt een persoon, die een paar jaar geleden met een omvangzrijk houdverbod werd belast, ongeveer 30 paarden, waaronder meerdere veulens. Het tussenschakelen van een op haar erf woonachtige stroman vertraagt nu de hulp ten gunste van de dieren, omdat – zo is het standpunt van het kanton – de stroman eerst, met het oog op het evenredigheidsbeginsel, een termijn moet krijgen om de tekortkomingen te verhelpen worden gesteld. Gevolg hiervan is dat belangrijke ontwikkelingstijd voor de veulens, waarin zij door veel beweging een gezonde lichamelijke basis en door veel indrukken en ervaringen een evenwichtige persoonlijkheid zouden moeten ontwikkelen, verloren gaat. Onherroepelijk. Zulke dieren plaatsen zal moeilijk worden.In het andere geval gaat het om een paardenhandelaar die slachtdieren in Italië opkoopt, importeert en verpatst zonder zich iets aan te trekken van hun gezondheidsproblemen. We zijn nog op zoek naar de locatie van de dieren in Zwitserland, om te verduidelijken of het kanton Ticino of het kanton Graubünden verantwoordelijk zou zijn voor een in te leiden procedure. In oktober konden nog 65 kippen de overgang maken van product naar levend wezen.

Op 15 november 2021 verloren we PALOMA. Ook in het dierenziekenhuis konden we een ernstige, tot in het bot doordringende ontsteking in de hoef niet onder controle krijgen. Ze was een paard van tegenstellingen: tegenover ons mensen was ze in de 21 jaar dat we samen waren steeds humeurig en afwijzend, aan het begin ook gevaarlijk (bijten en slaan). Het gevaarlijke kon ze afleggen, maar het bleef al die tijd moeilijk om vriendelijke momenten met haar te vinden. Haar voorbehoud tegenover mensen was te groot. Daartegenover was ze voor veel paarden die met handicaps kampten een onmisbare steun; een vriendin zoals ieder van ons zich zou wensen. 

In twee kippenreddingsacties konden we in november 277 kippen redden. En in december krijgen nogmaals 450 hennen de kans om te leven.

In het tehuis leven momenteel ongeveer 170 dieren van de stichting. Naast de dagelijkse werkzaamheden zoals mesten en voeren, onderhoud van voorzieningen en weiden, kost vooral de medische verzorging van de senioren veel tijd. De groeiende zorgbehoefte houdt momenteel ongeveer gelijke tred met de verlichting door de opnamestop. De advisering van particulieren en autoriteiten met betrekking tot de meest uiteenlopende aspecten van dierhouderij is in 2021 toegenomen. Daartegenover staat dat ons aanzienlijk minder diernoodgevallen zijn gemeld, wat zeer verheugend is, want de afhandeling van deze gevallen is tijdrovend en emotioneel belastend. Vooral verzoeken vanuit de sportpaardenscene zijn afgenomen. Het is nog te vroeg om te juichen, maar wij zijn ervan overtuigd dat deze verandering blijvend is.

Wij wensen u en uw dierbaren toe dat u gezond en optimistisch een gelukkig nieuw jaar mag beginnen. Hartelijk dank dat wij op u mogen rekenen!