Is veeteelt nog van deze tijd?

Er zijn verschillende meningen over veeteelt en haar betekenis in de huidige tijd.

Dieren hebben rechten. Ze zijn niet louter gebruiksvoorwerpen voor de mens, maar gevoelige wezens met eigen behoeften en belangen. Veel landen hebben de afgelopen jaren erkend dat het belangrijk is om dieren op passende wijze te beschermen en te respecteren.

Bovendien is het belangrijk om te erkennen dat dieren zelfstandige wezens zijn met eigen behoeften en belangen. Elk dier heeft individuele vaardigheden, voorkeuren en gedragingen die gerespecteerd moeten worden. Dieren hebben recht op vrijheid, autonomie en lichamelijke integriteit.

Terwijl sommigen betogen dat het fokken van vee noodzakelijk is om aan de vraag naar voedsel te voldoen, pleiten anderen voor een plantaardig voedingspatroon en achten zij veeteelt om ethische redenen twijfelachtig.

Ernährung: Der zivilisierte Geschmack

De koe

De koe, een horendragend dier, is een herkauwer. Herkauwers zijn dieren met een bijzonder spijsverteringssysteem dat is aangepast aan hun plantaardige voeding: naast de normale maag hebben ze nog meerdere voormagen. Runderen, schapen en geiten zijn ook herkauwers.

Er bestaat geen horendragend dier dat geen herkauwer is, en bijna alle herkauwers dragen hoorns. Dat er een verband bestaat tussen beide, ligt voor de hand.

De koe is als herkauwer een dier met vier magen, een hoogst gespecialiseerd verteringsdier. Dat moet ze ook zijn, want ze eet in de zomer dagelijks ongeveer 100 kg gras, en in de winter dezelfde hoeveelheid hooi. Het hele organisme van de koe wordt door deze specialisatie gekenmerkt. Zo is de schedel van een volwassen koe voornamelijk een enorm kaakapparaat, bedoeld om de grote hoeveelheden plantaardig voedsel te verslinden en te herkauwen.

De hoorn

De hoorn groeit vanaf de leeftijd waarop het jonge dier begint hooi en gras te eten. Hij bestaat uit de hoornschede als verdicht huidorgaan en de beenpit, die anatomisch gezien een uitgroeisel van het voorhoofdsbeen is. Het schijnbaar dode orgaan is extreem sterk doorbloed; het bloed circuleert tussen de hoornschede en de beenpit. Deze is hol, staat in verbinding met de voorhoofds- en neusholte en is dus aangesloten op de circulatie van de spijsverteringsgassen. Deze gassen en spijsverteringskrachten worden vanuit de hoorn weer teruggestuurd naar het organisme van de koe. Ze verlevendigen de spijsverteringsmassa in het maag-darmkanaal.

De hoorn is dus meer dan een sieraad. De koe krabt zich ermee ook op plaatsen die ze anders niet zou kunnen bereiken. Koeien communiceren met hun hoorns. Van een zacht aanraken tot een onzachte stoot en zelfs een hoofdbeweging zonder aanraking. 

Koeien communiceren met hun hoorns. Van aanstoten tot het bewegen van de kop zonder aanraking, tot een zachte por. Een teken met de hoorn volstaat om lager geplaatste dieren te verjagen.

Hoorns laten zien hoe vaak een koe heeft gekalfd. Net als een jaarring in een boom laat elke geboorte een soort ring op de hoorn achter. De hoorn helpt de koe ook om een koel hoofd te bewaren. Ze voert overtollige warmte af via de hoorns en beschermt zo de hersenen. Hoe warmer het klimaat, hoe groter de hoorns. In de Zwitserland voelt een koe zich het prettigst bij temperaturen tussen 0 en ongeveer 25 graden.

Er zijn geen wetenschappelijke studies die aantonen dat runderen met hoorns gevaarlijker zijn dan runderen zonder hoorns. Er is echter wel een reeks studies die aantoont: hoe beter de relatie tussen mens en dier en hoe meer aangepast de huisvesting en het management, des te minder conflicten en schade.

Ethische aspecten

Naast de ethische aspecten zijn er echter ook ecologische bezwaren. De productie van vlees heeft een grote impact op het milieu en draagt bij aan de klimaatcrisis.

Het is belangrijk om te begrijpen dat dieren, net als mensen, fundamentele rechten hebben en dat het onze plicht is hen te beschermen en voor hen te zorgen. Ieder van ons kan een bijdrage leveren aan dierenwelzijn door er zorg voor te dragen dat we verantwoordelijk met dieren omgaan en ons inzetten voor hun waardigheid en welzijn.

Bij reddingshonden, explosievenspeurhonden, therapiehonden, hoedhonden en kuddebeschermingshonden kan fokken zinvol zijn. Alternatieven zijn hier nauwelijks of helemaal niet te vinden. Iets lastiger is de argumentatie bij dierfokkerij waarbij het om het uiterlijk gaat.

Je zou het ook extremen kunnen noemen: in plaats van hoger – sneller – verder gewoon groter of kleiner. De neus kort of de poten lang, de rug te lang of te veel huid voor het lichaam, zodat het plooien vertoont. De voorbeelden zijn talrijk, het daaruit voortvloeiende lijden ook. Want daar moeten de huisdieren mee leven, niet het baasje.

Kunnen dieren lijden?

Er wordt veel gediscussieerd over de vraag of dieren lijden kunnen ervaren. De meeste mensen zijn van mening dat dieren in staat zijn om te lijden en pijn te voelen. Dit wordt door talrijke wetenschappelijke studies bevestigd. Wanneer dieren slecht behandeld worden of onder slechte omstandigheden worden gehouden, kunnen ze last hebben van angst, stress en pijn. Om die reden zijn er veel organisaties die zich inzetten voor het welzijn van dieren.

Wat de dierfokkerij betreft, is de vraag naar het lijden van dieren bijzonder relevant. Veel dieren die voor de fokkerij worden gebruikt, worden gehouden onder krappe en onhygiënische omstandigheden. Deze omstandigheden kunnen zowel fysieke als psychische stress veroorzaken en tot lijden bij de dieren leiden.

Al met al blijft de vraag of dierfokkerij nog van deze tijd is, nauw verbonden met persoonlijke overtuigingen en morele waarden. Het is echter belangrijk om je bewust met het thema bezig te houden en de gevolgen voor het milieu, dieren en samenleving in overweging te nemen. De keuze voor of tegen dierfokkerij moet gebaseerd zijn op gedegen informatie en afwegingen.

U kunt met barmhartigheid alle dieren en onze planeet helpen. Kies mededogen op uw bord en in uw glas. Go vegan.