India: apenplaag houdt politiek bezig

Apen in huis, apen in de kliniek. Apen in de rechtszaal. Overal apen. In India loopt een apenplaag steeds verder uit de hand. Zelfs bij het hoogste gerechtshof in de hoofdstad New Delhi slaan de juristen de handen ineen boven het hoofd: «Tegen de tijd dat jullie een plan hebben, hebben de apen de controle in Delhi overgenomen», bekritiseerden de rechters onlangs de autoriteiten.

Een politieagent in het gerechtsgebouw Tis Hazari vertelt dat hij de trap niet meer op durft sinds meerdere van de alomtegenwoordige resusapen – een makaaksoort – zich daar hebben genesteld. «Ze zaaien angst en paniek onder de advocaten en rechters. Het is absolute chaos.»

Sommige inwoners van New Delhi probeerden vuur met vuur te bestrijden en hielden langoeren om de makaken te verjagen. Omdat het houden van deze apen in gevangenschap is verboden, moeten nu de specialisten eraan te pas komen: professionele apenroepers bootsen de schrille kreten van de langoeren na om de resusapen te verjagen.

Razendsnelle voortplanting

Ravi Kumar, de zelfbenoemde apenman van Delhi, is een van hen. Hij legt zijn geweldloze – en met de religie verenigbare – oplossing voor het apenprobleem als volgt uit: «We slaan of vangen ze niet graag, ze zijn tenslotte het leger van de god Hanuman.» Veel hindoes vereren deze apengod. Apen gelden als zijn nakomelingen en worden door velen goed behandeld en gevoerd.

Meer dan 20.000 resusapen zijn overgeplaatst naar een beschermd gebied aan de rand van de stad. Maar dat helpt weinig. De makaken zaaien ook in hun nieuwe omgeving chaos. Het beschermde gebied is overvol en de daar goed verzorgde apen planten zich razendsnel voort. Ze stelen eten, breken in huizen in en verwoesten winkels.

Dieren uit hun leefgebieden verdrongen

De agressieve apen zijn slechts één aspect van het groeiende conflict tussen mens en natuur in India. Snelle bevolkingsgroei in het land met 1,3 miljard inwoners en de industriële ontwikkeling verdringen de dieren uit hun oorspronkelijke leefgebieden: berichten over tijgers of luipaarden die in dorpen dieren doden zijn niet uitzonderlijk. Olifanten vertrappen oogsten, slangen maken het zich gezellig in de badkamer.

Wilde dieren en de bescherming van de bossen zijn in het kielzog van de economische ontwikkeling op de achtergrond geraakt, zegt Arinita Sandilya van de milieuorganisatie Wildlife SOS. Die ontwikkeling heeft een hoge prijs: volgens Mayukh Chatterjee van de Wildlife Trust of India doden olifanten en tijgers elk jaar ongeveer 500 mensen. Door slangen sterven jaarlijks zo'n 55.000 mensen.

De mens heeft het zelf veroorzaakt

Tegelijkertijd worden er elk jaar ongeveer honderd olifanten gedood. Ze worden overreden door de trein of sterven in elektrische afrasteringen. Lynchmobs doden tientallen luipaarden. De grote katten hebben noodgedwongen suikerrietplantages als nieuw leefgebied gekozen. Van wilde zwijnen tot knaagdieren: overal lijken mens en dier met elkaar in botsing te komen.

«We moeten de bossen herstellen, zodat de dieren genoeg te eten hebben en ruimte om te leven», zegt ook dierenarts Suresh Chandra. «De oplossing ligt in het beheersen van ons eigen handelen. Wij mensen zijn schuldig.»