Sneeuwuilen: prooi onder een meter sneeuw opsporen

Een nieuwe studie onder leiding van de University of California, Riverside, heeft ontdekt dat het kort zweven boven een doelwit reuzensneeuwuilen helpt om prooien te vinden die onder een sneeuwlaag van wel een meter dik liggen.

Bovendien helpen enkele fysieke kenmerken van deze uilen, zoals de vorm van hun vleugels en gezicht, om de door de sneeuw veroorzaakte geluidsvervorming te corrigeren, zodat ze hun vaak snel bewegende prooi met verbazingwekkende nauwkeurigheid kunnen vinden.

Zweven voor de aanval

Terwijl de meeste uilensoorten tijdens de jacht rechtstreeks op hun prooi afvliegen, zweven sneeuwuilen een tijdje boven het doelgebied voordat ze zich laten vallen en met hun klauwen door de sneeuw slaan.

«Ze zijn niet de enige Vogels die op deze manier jagen, maar in zekere zin zijn ze de meest extreme, omdat ze hun prooi zo diep onder de sneeuwlaag kunnen lokaliseren», aldus hoofdauteur van de studie Christopher Clark, bioloog aan de UC Riverside. «Deze soort is DÉ specialist in de sneeuwjacht.»

De onderzoekers voerden een reeks experimenten uit in de bossen van Manitoba in Canada. Ze groeven gaten naast de gaten die ze hadden waargenomen bij de jacht van de uilen en plaatsten luidsprekers die verschillende geluiden afspeelden, waaronder hoogfrequent witte ruis, evenals opnames van woelmuizen (een van de favoriete prooidieren van de uilen), die een lage frequentie hebben.

Grote gezichtsschijf voor lage frequenties

Bij de analyse van de geluiden die uit zes verschillende dieptes onder de sneeuw kwamen, stelden de deskundigen vast dat laagfrequente geluiden het beste werden doorgegeven. «Het feit dat laagfrequente geluiden door de sneeuw dringen, verklaart de gezichtsschijf van deze soort, want met zo'n grote schijf kunnen ze laagfrequente geluiden beter horen», legde Clark uit.

Bovendien bleek uit de analyse dat sneeuw de geluiden van woelmuizen doorgaans vervormt en zo een “akoestische luchtspiegeling” creëert die uilen op een dwaalspoor kan brengen. Door echter een moment direct boven hun prooi te zweven, kunnen deze vogels de vervormingen door de sneeuw compenseren. Volgens Clark “is de afstand die het geluid van bovenaf moet afleggen korter, en is er minder sneeuw waar het geluid vanaf dat punt doorheen moet dringen. Dat helpt de uilen zeker om precies daar te landen waar ze moeten zijn.”

Bovendien lijken de vleugels van deze uilen het vlieggeluid te dempen, waardoor ze zich mogelijk beter kunnen concentreren op de geluiden van hun prooi. Deze bevinding is niet alleen interessant voor uilenspecialisten, maar ook voor ingenieurs die stillere vliegtuigen willen ontwerpen.

“Tussen de jaren 1940 en 1960 nam het vlieggeluid drastisch af, maar sindsdien zijn vliegtuigen niet veel stiller geworden. Het onderzoek naar de werking van de vleugels van deze uilen zou kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe vliegtuigen en drones die minder lawaai veroorzaken”, aldus Clark ten slotte.

De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences.