«Hobbyjagers zijn deel van de oplossing»? Lobby-PR aan een feitencheck

Aanleiding is een bijdrage van het Italiaanse jachtportaal Caccia Passione van 22 mei 2026.

Die beroept zich op het zogenaamde «Biodiversiteitsmanifest» en noemt meer dan 550 natuurbeschermingsprojecten van Europese jaagsters en jagers als bewijs. Wie goed kijkt, herkent echter een vertrouwd patroon: de lobby beoordeelt haar eigen huiswerk.

Een lobby beoordeelt haar eigen huiswerk

Het geciteerde manifest is afkomstig van de FACE, de Europese koepelorganisatie van jachtverenigingen met zetel in Brussel. Het is een zelf onderhouden projectendatabank die de organisatie naar eigen zeggen exploiteert ter ondersteuning van haar lobbywerk in Brussel. Wie de projecten aanmeldt, selecteert ze ook, en niemand controleert ze onafhankelijk. Onafhankelijke, peer-reviewde effectbewijzen zijn dat niet, maar eigen reclame van een belangenvereniging die onder meer het EU-verbod op loodhoudende munitie bestrijdt. Een getal als «550 projecten» klinkt indrukwekkend, maar zegt over de ecologische werking net zo weinig als het aantal persberichten dat een vereniging verstuurt.

In de meeste kantons ontbreekt al het jachtgebied

Het beeld van de hobbyjager als «hoeder van het landschap» veronderstelt dat deze een gebied duurzaam onderhoudt. In Zwitserland is het jachtrecht echter een kantonaal hoogheidsrecht (Jagdregal), en grondbezit verleent geen jachtrecht. In 16 van de 26 kantons geldt de patentjacht: wie een patent neemt, mag in het hele kanton schieten, zonder gepacht jachtgebied en zonder de daaraan verbonden onderhoudsplicht. Slechts in negen jachtgebiedskantons wordt überhaupt gebied verpacht aan jachtgezelschappen, alleen Genève kent de staatlijke regiejacht. Voor de meerderheid van de Zwitserse hobbyjagers bestaat er dus helemaal geen «eigen land» dat zij zouden kunnen opwaarderen. De penseel van de PR schildert een onderhoudsrelatie die in het meest verbreide Zwitserse jachtsysteem juridisch helemaal niet bestaat.

De balans spreekt een andere taal

Na decennia van jachtkundig «beheer» geldt ongeveer een derde van de onderzochte soorten in Zwitserland als bedreigd. En waar de natuurbescherming concreet vooruit moet komen, mobiliseert de hobbyjachtlobby er regelmatig tegen: tegen het biodiversiteitsinitiatief, tegen nieuwe nationale parken zoals Adula of het Locarnese en tegen het verbod op loodhoudende munitie. De Tessiner jagersvereniging FCTI bijvoorbeeld bestreed meteen meerdere van deze voorstellen. Wie beschermde gebieden verhindert en beschermingsmaatregelen afremt, is geen deel van de oplossing, maar deel van het probleem.

Genève laat zien dat het ook zonder kan

Het kanton Genève heeft de particuliere jacht in 1974 via een volksstemming afgeschaft en vervangen door door de staat aangestelde wildhoeders. Ondanks de hoge bevolkingsdichtheid en sterke verstedelijking behoort Genève tegenwoordig tot de soortenrijkste kantons van Zwitserland. Dat is geen onoverdraagbare uitzondering, maar een werkend model: regulering van wilde dieren door vakmensen en door predatoren zoals wolf, lynx en vos, in plaats van door een vrijetijdsplezier. Echt beheer vraagt een handvol professionals, geen leger van vrijetijdsschutters.

De belofte «hobbyjagers zijn deel van de oplossing» strandt al op haar eigen bron: ze berust op een lobbydatabase, niet op onafhankelijke wetenschap. Biodiversiteit wint in Zwitserland daar waar de civiele samenleving en de overheid handelen, en verliest daar waar de hobbyjachtlobby blokkeert. De volgende juich-PR volgt zeker, de volgende factcheck ook.

Podcastaflevering: Jacht, Natuurbescherming En Risico