Hazenpest verspreidt zich sterk

De hazenpest verspreidt zich. Vooral in de kantons Zürich en Aargau neemt het aantal gevallen toe, voornamelijk door tekenbeten.

De hazenpest is in Zwitserland sinds 2015 in opmars. Van 31 gemelde gevallen in de jaren 2010 tot 2016 steeg het aantal in 2017 met 129 meldingen tot meer dan het viervoudige. Regionaal zijn er verschillen.

Daarbij liggen de kantons Zürich en Aargau boven het Zwitserse gemiddelde, zo schrijft het Bundesamt für Gesundheit (BAG) in zijn maandag gepubliceerde bulletin. Het grootste deel van de zieken raakte besmet via een tekenbeet.

Recreatieve jacht verergert het probleem

Wie bang is voor ziekten zoals de ziekte van Lyme, hazenpest of de zogenaamde vossenlintworm, zou zich met klem moeten uitspreken tegen de recreatieve jacht.

Ook in Europa ligt het zwaartepunt van de verspreiding van de vossenlintworm in Midden-Europa, vooral in Zwitserland (met een zwaartepunt in Oost-Zwitserland).

Minder vossen, minder ziekten, dus ook minder infectierisico voor de mens. Op het eerste gezicht een plausibele conclusie, maar bij een nauwkeurige analyse blijkt het toch slechts jagerslatijn, zoals meerdere internationale studies aantonen. De recreatieve jacht als populatiecontrole faalt aantoonbaar.

Verschillende ziektebeelden

De bacterie besmet dieren zoals knaagdieren, hazen en konijnen, minder vaak schapen, runderen, paarden, honden, katten, vogels en amfibieën. De hazenpest of tularemie wordt overgedragen door tekenbeten of andere steken van bloedzuigende insecten. Bovendien is besmetting mogelijk door direct contact met besmette dieren of kadavers, door inademing of door contact met aarde, stof of water dat door uitwerpselen of kadavers is verontreinigd.

Afhankelijk van de besmettingsroute ontstaan er verschillende ziektebeelden. Bij de meest voorkomende overdracht door teken, dazen of muggen ontstaat er een zwelling op de plaats van de steek. Ook het oog kan een toegangspoort zijn, wat leidt tot een bindvliesontsteking en tot ontsteking van de afvoerende lymfeklieren.

Bacterie kan als biologisch wapen worden ingezet

Bij inademing ontstaat er een longontsteking. Aantasting van het spijsverteringskanaal of van de keel- en mondholte is het gevolg van het binnenkrijgen van besmet materiaal, zoals halfgaar hazenvlees of ongefilterd oppervlaktewater.

De hazenpest is bij mens en dier meldingsplichtig, omdat al een zeer kleine hoeveelheid van de bacterie een ziekte kan veroorzaken. Omdat het ziekteverloop soms ernstig is, zou de bacterie als biologisch wapen kunnen worden ingezet.

De sterkste toename van het aantal zieken stelde het BAG in 2017 vast bij de 65-plussers, met 29 gevallen. Mannen zijn over het hele jaar met 84 gevallen bijna twee keer zo vaak getroffen als vrouwen. 58 van de zieken moesten naar het ziekenhuis. 60 procent van de meldingen betrof besmetting via een steek.

Tularemie is bij tijdige diagnose goed te behandelen met antibiotica. Omdat de infectie zeldzaam is, hecht het BAG veel waarde aan een goede bewustwording onder artsen. Meer over wilde dieren.