Giftcocktail: studie vindt bijna 200 pesticiden in huishoudens

In een studie, waarbij stof in Europese huishoudens werd onderzocht, zijn bijna 200 pesticiden gevonden.

Wetenschappers zeggen dat toezichthouders rekening moeten houden met “toxische cocktails” van chemicaliën wanneer zij het gebruik van pesticiden verbieden of beperken.

De wetenschappers zeggen dat hun onderzoek het idee ondersteunt dat toezichthouders de risico's van pesticiden zouden moeten beoordelen wanneer deze reageren met andere chemicaliën, maar ook wanneer ze afzonderlijk worden gebruikt. Dit zou moeten gelden voor zowel reeds gebruikte stoffen als stoffen die nog moeten worden goedgekeurd.

In de voorlopige resultaten van het grootste onderzoek in zijn soort hebben wetenschappers, die in 2021 het huisstof van huishoudens in 10 Europese landen onderzochten, in totaal 197 pesticiden aangetroffen.

Meer dan 40% van de in het stof aangetroffen pesticiden werd in verband gebracht met zeer giftige effecten bij de mens, waaronder kanker en verstoringen van het hormoonstelsel.

Het aantal pesticiden per woning lag tussen 25 en 121, waarbij de pesticidewaarden in de woningen van boeren doorgaans hoger waren.

Prof. Paul Scheepers van het Radboud Instituut voor Biologie en Milieuwetenschappen zei: “We hebben veel epidemiologische studies die aantonen dat ziekten in verband staan met pesticidenmengsels.”

Hij zei dat de pesticiden via schoenen en via katten en honden in de woningen van mensen terechtkomen. “Als we onze schoenen niet bij de deur uittrekken, nemen we veel vuil van buiten mee naar binnen. Ook huisdieren zijn een bron”, aldus Scheepers.

“Er zijn veel onderzoeken die erop wijzen dat dieren bepaalde verontreinigingen, waaronder pesticiden, uit de buitenlucht opnemen. Een andere groep zijn de consumentenproducten die we in onze huizen brengen … alle pesticiden die we om bepaalde redenen in de winkel kopen, en een belangrijke bron zijn vlooien- en tekenbehandelingen voor huisdieren.”

Hoewel de concentraties van de afzonderlijke pesticiden in het stof laag waren, zouden de mengsels van tientallen chemicaliën effect kunnen hebben op de gezondheid en de blootstelling aan pesticiden kunnen verhogen, aangezien deze ook vaak in hogere concentraties op fruit, groente en bloemen worden aangetroffen.

Uit het onderzoek bleek dat DDT in het milieu aanwezig blijft, hoewel het pesticide in sommige landen al in 1972 werd verboden.

Scheepers zei dat degenen die het gebruik van producten goedkeuren, rekening moeten houden met de persistentie in het milieu, en dat producten zoals pfas, zelfs als ze nu worden verboden, waarschijnlijk in het milieu zullen blijven bestaan.

Pfas staan bekend als 'eeuwige chemicaliën' omdat ze in het milieu niet worden afgebroken. Ze worden gebruikt in tal van consumentenproducten en industriële processen, en sommige ervan zijn in verband gebracht met ernstige ziekten bij mens en dier, waaronder kanker.

Scheepers zei: “Producten zoals DDT, die al lang verboden zijn, zijn zo persistent dat ze zich in het milieu ophopen, waardoor ze voortdurend in omloop blijven, … nu hebben we ook het probleem met pfas, dat precies een herhaling daarvan is.

“Misschien kunnen de toezichthouders rekening houden met de persistentie van chemicaliën – laten we zeggen dat chemische stabiliteit staat voor persistentie in het milieu en ook voor ophoping in de voedselketen, dan zullen we in de toekomst waarschijnlijk soortgelijke problemen ontdekken met andere persistente chemicaliën.”

De onderzoekers verklaarden dat hun studie inzicht geeft in welke pesticidenmengsels in het milieu zijn aangetroffen, zodat de toezichthouders deze kunnen onderzoeken, evenals de combinaties die voor commercieel gebruik zijn geproduceerd en die zij al hebben getest.

De ontdekking van DDT betekent ook dat bij risicobeoordelingen voor nieuwere pesticiden rekening moet worden gehouden met de wisselwerking met oudere pesticiden, aldus de onderzoekers.