EU wil meer bescherming voor bedreigde soorten

Met 21 initiatieven wil de Europese Unie betere bescherming bereiken voor meer dan 50 dier- en plantensoorten.

Onder meer moet de internationale handel in berberapen, grijze roodstaartpapegaaien en drie hagedissen worden verboden en de verkoop van verschillende haaien, roggen en tropische houtsoorten worden beperkt. De soortenbeschermingsorganisatie Pro Wildlife verwelkomt dit initiatief om bedreigde wilde dieren en planten te beschermen.

De EU maakte dinsdag bekend welke concrete beschermingsvoorstellen zij indient bij het secretariaat van het Verdrag van Washington inzake de bescherming van soorten (Engels: CITES). Zij zet zich bovendien in voor strengere controle op de export van jachttrofeeën, een krachtiger optreden tegen corruptie en betere bescherming van zeldzame soorten met een klein verspreidingsgebied. Over deze en tal van andere voorstellen onderhandelen de 182 CITES-lidstaten tijdens de belangrijkste internationale soortenbeschermingsconferentie, die in september in Johannesburg, Zuid-Afrika, plaatsvindt.

EU is nieuw CITES-lid – en neemt het voortouw

De EU neemt voor het eerst als zelfstandig lid deel aan de conferentie. «De EU is een belangrijke afzetmarkt voor wilde dieren en planten – vooral voor exotische huisdieren is zij een centraal knooppunt. Wij juichen het toe dat de EU als nieuw lid deze verantwoordelijkheid serieus neemt en tal van belangrijke beschermingsvoorstellen indient. Veel van de door de EU voorgestelde soorten hebben dringend betere bescherming nodig», aldus Sandra Altherr van Pro Wildlife.

Handel bedreigt wilde dieren en planten

Ze belanden in de soep, als exotisch huisdier of als meubelstuk: de handel in wilde dieren en planten is wereldwijd een lucratieve business. Veel soorten worden volkomen legaal uitgebuit en over de hele wereld verkocht. Meestal trekt de internationale gemeenschap pas aan de noodrem wanneer de handel de populaties al sterk heeft uitgedund. Internationale handelsbeperkingen en -verboden zijn dan voor veel soorten de laatste redding.

Levende statussymbolen: berberapen, grijze roodstaartpapegaaien, reptielen

Exotische soorten worden steeds vaker als huisdier gehouden en nog altijd wordt een groot deel van de verhandelde wilde dieren in de natuur gevangen – ook voor de EU-markt. Jonge berberapen worden in Marokko en Algerije gevangen en de EU in gesmokkeld. De populaties van grijze roodstaartpapegaaien zijn in minstens elf landen zorgwekkend uitgedund; nu moet de commerciële handel in wildvangsten worden verboden. «Juist zeldzame reptielen zoals de psychedelische gekko, de turquoise dwerggekko of de krokodilhagedis zijn uitgegroeid tot statussymbool. Voor deze drie bedreigde soorten, die in hun thuisland al beschermd zijn, wil de EU nu samen met de landen van herkomst een internationaal handelsverbod bewerkstelligen», vertelt bioloog Altherr.

Delicatessen en vermeende wondermiddelen: haaien en roggen

Vooral in Azië gaan haaienvinnensoep en pillen en tincturen van de kieuwplaten van roggen als zoete broodjes over de toonbank. Ze gelden als gezondheidsbevorderend en als luxeproduct. Voor prijzen van enkele honderden euro's per kilo kieuwplaten van roggen en tot 100 euro voor een kom haaienvinnensoep worden de populaties meedogenloos leeggevist. De EU vraagt samen met Sri Lanka, de Malediven en de Fiji-eilanden om de handel in zijdehaaien en voshaaien en negen soorten duivelsroggen voor het eerst te reguleren.

Tropisch hout: de uitverkoop van de bossen stoppen

In de strijd tegen de vernietiging van de tropische wouden vraagt de EU, samen met Senegal en Gabon, om de handel in vier soorten rozenhout in de toekomst te beperken tot een natuurverantwoord niveau. Daar zouden zowel bossen als bosbewonende soorten zoals apen of papegaaien van profiteren.

De eeuwige kwestie van de ivoorhandel

Op verzoek van andere CITES-lidstaten zal de internationale gemeenschap zich in Zuid-Afrika bovendien over tal van andere onderwerpen buigen: een vast onderwerp op de conferenties is de Stroperij op olifanten en neushoorns. Kenia wil bereiken dat de ivoorhandel wereldwijd wordt verboden. Ook worden voorstellen verwacht voor de bescherming van Afrikaanse leeuwen, schubdieren en parelbootjes. De uiterste indieningsdatum voor voorstellen is 27 april.

Bedreigd is niet hetzelfde als beschermd

De handel in wilde dieren kan roofbouw en dreigende uitroeiing betekenen, ook als die legaal plaatsvindt. Zelfs veel ernstig bedreigde soorten mogen nog steeds verhandeld worden. Meestal kunnen de autoriteiten pas ingrijpen nadat CITES de handel internationaal heeft verboden of beperkt. De CITES-conferentie vindt elke twee tot drie jaar plaats. De volgende is in Johannesburg, van 24 september tot en met 5 oktober. Pro Wildlife heeft aan meerdere van de ingediende beschermingsvoorstellen meegewerkt.

Links:

EU en voorstellen CITES-website

---

Gerelateerde dossiers en bijdragen:

• Dossier: Trofeejacht
• Dossier: Rode Lijsten Zwitserland
• Dossier: Jacht en biodiversiteit
• Dossier: Jachtwetten en controle
• Dossier: Toerisme rond recreatieve jacht
• Actief worden