Duiven als proefinstrumenten

Volgens mediaberichten worden aan de Universiteit van Konstanz momenteel dierenwrede experimenten op duiven uitgevoerd.

Een dier dat uit het experiment afkomstig is, werd nu gedesöriënteerd en uitgeput in Zwitserland aangetroffen; het was uitgerust met een plastic helm op de kop en een zendertje op de rug, waardoor zijn zicht en vliegvermogen aanzienlijk waren beperkt. Het huidige “onderzoeksproject” van de Universiteit van Konstanz wordt met een bedrag van 1,2 miljoen euro gefinancierd door de Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) – een organisatie die op grote schaal met gelden uit de staatskas onder meer dierproeven aan universiteiten ondersteunt. In een open brief eist de dierenrechtenorganisatie PETA nu van de projectleider van de Hochschule Konstanz dat de dierenwrede experimenten onmiddellijk worden stopgezet en dat er in de toekomst wordt ingezet op diervrije onderzoeksmethoden.

“Met financiële steun van de Deutsche Forschungsgemeinschaft voert de Universiteit van Konstanz al herhaaldelijk dierenwrede experimenten uit – daarbij hoeven de verantwoordelijken vooraf niet eens voor te wenden dat er uitzicht is op succes”, aldus Stephanie Kowalski, dierenarts en vakreferent tegen dierproeven bij PETA. “Toekomstgericht en verantwoord onderzoek maakt noch gebruik van achterhaalde noch van onethische dierproeven, maar zet in op relevante vraagstellingen en diervrije alternatieve methoden.”

In 2014 had de DFG 2,8 miljard euro uit de staatskas tot haar beschikking voor de financiering van uiteenlopende projecten – waaronder ook dierproeven. Het huidige experiment met duiven wordt mede gefinancierd in het kader van het Reinhart-Koselleck-project en zou zich moeten richten op de „visualisatie van de reactie van de hersenen op magnetoreceptie“ – oftewel opheldering moeten geven over hoe de dieren het aardmagnetisch veld waarnemen. Om een Koselleck-project toegewezen te krijgen, tellen uitsluitend het cv van de „onderzoeker“ en de innovativiteit van zijn project – voorzienbare kansen op succes als waarborg voor het onderzoeksvoorstel hoeven er niet te zijn.

Experimenten zoals het huidige aan de Universiteit van Konstanz worden alleen uitgevoerd omdat de mens duiven misbruikt als „sportartikelen“ voor wedvluchten. Van nature bestaan er geen zogenaamde postduiven of boodschapduiven – de mens buit de trouw van de dieren en hun oriëntatievermogen uit. Oorspronkelijk gaat deze „dwangdressuur“ terug op de noodzaak van oorlogvoering; duiven waren „dieren in de oorlog“. Tegenwoordig bestaan er e-mail, telefoon en fax – en dus is er geen enkele reden om de gevoelige dieren leed toe te brengen.

Persbericht Schweizer Tierschutz STS

Door de redding van een volledig uitgeputte, gedesoriënteerde duif is de Schweizer Tierschutz STS op een dierenmishandelend experiment van de Universiteit van Konstanz gestuit. Het dier, dat voorzien was van een plastic helm op de kop en een zender op de rug, werd op 2 september jongstleden bij Mammern in het kanton Thurgau gevonden en door dierenbeschermers opgevangen.

Bij het aantreffen zat de duif onbeweeglijk op de grond en verzette zich niet tegen het vangen. Dit ongewone gedrag is niet verwonderlijk gezien de dierenmishandelende ingrepen die de vogel waren toegebracht voordat hij op de blindvlucht werd gestuurd: de duif kreeg een plastic helm op en die werd met koorden vastgezet. De helm zat zo aangebracht dat het dier volledig het zicht werd ontnomen en ook de bovenste luchtwegen deels werden bedekt.

Daardoor moest de duif blind vliegen en kon bovendien onvoldoende zuurstof opnemen. Ook werd hiermee de reukzin beperkt, die belangrijk is voor de oriëntatie tijdens het vliegen. Een plaatselijk verdovingsmiddel dat bovendien vóór het loslaten in de neus werd aangebracht, zal waarschijnlijk tot een volledig verlies van de reukzin hebben geleid. Op de rug van de duif was met dubbelzijdig klittenband een zender bevestigd. De onderkant van het klittenband werd kennelijk direct op de huid geplakt nadat de rugveren waren verwijderd. Het klittenband kan niet meer worden verwijderd zonder grootschalige, diepe weefselschade.

Volgens de Schweizer Tierschutz STS zijn er duidelijke aanwijzingen voor nalatig handelen van de Universiteit van Konstanz. Lijden, angst, pijn en de mogelijke dood van het dier werden op de koop toe genomen – voor een hoogstwaarschijnlijk meer dan twijfelachtige «wetenschappelijke winst». Het verwerpelijke vrijvlucht-experiment moest de theorie bevestigen dat duiven zich uitsluitend aan de hand van magnetische aardstralen kunnen oriënteren.

De Schweizer Tierschutz STS heeft zijn protest kenbaar gemaakt in een schrijven aan de verantwoordelijke instituutsleiding van de Universiteit van Konstanz. De duif wordt verzorgd in een opvangstation voor wilde vogels. De STS weigert het gemartelde dier terug te geven aan de verantwoordelijken voor het experiment.