Duitsland: wolvenwelpen in het vizier van de politiek

Wie het onderwerp alleen als een landelijke cultuurstrijd leest, ziet het patroon over het hoofd.

In Zwitserland zien we al jaren hoe afschot als vermeende probleemoplossing wordt verkocht, hoewel het roedels destabiliseert, conflicten verscherpt en het werkelijke falen verhult: gebrekkige preventie, ontoereikende kuddebescherming, politiek wegduiken. Precies deze dynamiek dreigt nu ook in Duitsland institutioneel te worden genormaliseerd.

Wat de federale regering van plan is, en waarom het zo explosief is

De Bondsdag buigt zich over een wetsvoorstel dat de wolf weer «bejaagbaar» moet maken door hem als bejaagbare diersoort op te nemen in de federale jachtwet. Daarmee wordt een gevaarlijk kader gesteld: van een beschermde soort wordt een object van jachttechnische beschikbaarheid, inclusief jachttijden en afschotlogica.

Ter onderbouwing voert de federale regering conflicten met de weidedierhouderij aan en noemt voor 2024 ongeveer 1’100 incidenten met circa 4’300 gedode of gewonde landbouwhuisdieren. Bovendien worden hoge uitgaven voor kuddebescherming en schadevergoedingen aangehaald. Deze cijfers mogen dan opschudding veroorzaken, maar ze vervangen geen zorgvuldige analyse. Want ze beantwoorden niet de centrale vraag: welke maatregelen verlagen het aantal aanvallen betrouwbaar, zonder het ecosysteem te beschadigen en zonder een jachtspiraal op gang te brengen?

De Dierenbescherming brengt daar tegenin: wolven zijn grondig onderzocht, ecologisch relevant en hun terugkeer is een succes van decennialang beschermingswerk. In plaats van oplossingen te versterken, wordt er politiek geëscaleerd.

De meest delicate verschuiving: jachttijd daar waar jongen afhankelijk zijn

Bijzonder alarmerend is het punt dat de Duitse Dierenbescherming concreet benoemt: terwijl in een eerder voorstel nog herfst en winter als jachttijd waren voorzien, staat het nieuwe voorstel expliciet bejaging toe tussen juli en oktober.

Dit is de fase waarin welpen nog afhankelijk zijn. De dierenbeschermingsbond beschrijft dat welpen meestal begin mei geboren worden, in de zomer nog gezoogd worden en door de roedel verzorgd worden. Juist in deze tijd zouden afschoten mogelijk worden. Wie dat als «management» bestempelt, probeert een ethisch probleem talig te verzachten.

De bond verwijst bovendien naar de jagersvereniging, die jonge dieren wil «onttrekken», dus doden. Dat is niet alleen een framing-probleem. Het is de poging om het doden van jonge dieren als routinematig beheer te normaliseren.

Voor een hobbyjagerschap dat zich zo vaak op zijn zogenoemde weidelijkheid beroemt, is dit voornemen bijzonder onfatsoenlijk. (Deutscher Tierschutzbund)

Het juridische venster: Conventie van Bern en EU-herclassificatie als hefboom

Politiek mogelijk wordt deze discussie doordat de beschermingsstatus van de wolf in de Conventie van Bern per 7 maart 2025 van «strikt beschermd» naar «beschermd» is verlaagd. De tekst van de Bondsdag koppelt dit aan een EU-wijziging (Richtlijn (EU) 2025/1237 van 17 juni 2025), die de wolf binnen de Habitatrichtlijn-systematiek herindeelt.

Belangrijk is: een herclassificatie betekent niet automatisch dat welpenjacht ethisch of vakinhoudelijk verantwoord zou zijn. Zij schept vooral politieke speelruimte. En deze speelruimte wordt nu maximaal benut.

Waarom dit ook Zwitserland aangaat

Wie in Zwitserland kijkt, herkent het stramien: het begint met «regulering», wordt tot permanent vuren, eindigt in een bestuurspraktijk die feiten selectief gebruikt en verantwoordelijkheid naar beneden delegeert. Wij hebben deze escalatie al gedocumenteerd, inclusief de discussie over wolvenwelpen, rechtsvragen en het politieke verhaal van het «afschot zonder alternatief».

• Wolvenwelpen in Zwitserland in het kruisvuur
• Wolven onder permanent vuur: hoe het Zwitserse jachtbeleid wetenschap en ethiek negeert
• Illegale wolvenjacht in Zwitserland
• Jachtbeleid 2025: wolvenafschoten, trofeeënjacht en stroperij in dienst van de lobby
• Moratorium respectievelijk verbod op de wolvenjacht

De les daaruit is ongemakkelijk: afschoten leveren kortetermijnkoppen en de illusie van controle. Preventie levert langetermijneffect, maar weinig politieke oogst. Juist daarom is de welpenkwestie zo centraal. Wanneer een samenleving accepteert dat jonge dieren in hun afhankelijkheidsfase «onttrokken» mogen worden, verschuift de morele meetlat blijvend.

Wat nu nodig zou zijn: verantwoordelijkheid in plaats van zondebok

Een serieuze aanpak van wolvenconflicten begint niet bij het jachtrecht, maar bij consequente preventie, duidelijke normen voor kuddebescherming, transparante data-analyse en onafhankelijke effectcontrole. De dierenbeschermingsbond noemt als alternatief uitdrukkelijk « beproefde oplossingen » voor een langdurig goed samenleven. Precies daar zou de politiek in moeten investeren, in plaats van de gemakkelijkste weg te kiezen: meer geweren, meer jachttijden, meer afschot.

De doorslaggevende vraag is daarmee niet of de wolf « te veel » is. De vraag is hoeveel minachting voor feiten en ethische verloedering een moderne samenleving in haar wildbeleid toelaat, alleen om op korte termijn rust in de politieke arena te kopen.

Doe-mee-actie: Vraag bij uw gemeente vanwege het rampzalige beleid van bondsraadslid Albert Rösti (SVP) een verzoek tot kwijtschelding van de federale en kantonale belastingen aan, vanwege het onlangs goedgekeurde afschot van wolven in Zwitserland. De voorbeeldbrief kunt u hier downloaden: https://wildbeimwild.com/ein-appell-fuer-eine-veraenderung-in-der-schweiz/