Dortmunds jachtbeurs: Een ethische commissie die niet jaagt

Elk jaar trekken duizenden recreatieve jagers en jaagsters naar Dortmund, wanneer in de Westfalenhallen de beurs «Jagd & Hund» haar poorten opent.

Voor de ingangen staan dierenwelzijnsorganisaties die protesteren tegen het aanbod van trofeejachtreizen. De beurs profileert zich als ontmoetingsplek voor "waidgerechtigheid" en "natuurverbondenheid", terwijl binnen in de hallen het afschieten van Wilde dieren als toeristische belevenissen wordt aangeprezen.

In de categorie recreatieve jacht op wildbeimwild.com laten we al jaren zien hoezeer dergelijke evenementen zich verwijderd hebben van een eigentijdse ethiek in de omgang met wilde dieren. Op de beurs in Dortmund wordt deze discrepantie echter bijzonder duidelijk, omdat hier internationale jachtreisaanbieders, jachtverenigingen en wapenindustrie dicht bij elkaar optreden.

De ethische commissie als vijgenblad

Onder politieke druk heeft de gemeenteraad van Dortmund in 2023 een ethische commissie ingesteld die zich zou moeten bezighouden met de grootwildjacht en het aanbod op de beurs. Officieel gaat het erom te toetsen of trofeejachtreizen verenigbaar zijn met de waarden van de stad. In de praktijk is tot op vandaag nauwelijks merkbaar dat het gremium daadwerkelijk werkt: het is onduidelijk hoe vaak de commissie heeft vergaderd, of er notulen bestaan en welke criteria zouden moeten gelden voor de beoordeling van de jachtreizen.

In plaats van transparantie en duidelijke richtlijnen te scheppen, oogt de commissie als een politiek vijgenblad. Terwijl op de beurs nog altijd reizen op olifanten en andere wilde dieren worden aangeboden, blijft de stad antwoorden schuldig. De verantwoordelijkheid wordt uitbesteed aan een ondoorzichtige structuur die voor het publiek praktisch onzichtbaar is.

Trofeejacht als verdienmodel

De argumentatie van de jachtreisaanbieders volgt een bekend patroon: Trofeejacht zou zogenaamd de soortenbescherming en de lokale bevolking dienen, omdat jachtvergunningen geld in de kassen van staten en gemeenten zouden spoelen. Zo wordt bijvoorbeeld in verband met Botswana gesproken van een «overtollige populatie» olifanten, waarvan het afschieten de natuur zou beschermen en andere soorten zou ontlasten.

Dit verhaal negeert essentiële vragen: wie bepaalt wat een «overtollige populatie» is, welke alternatieve conflictoplossingen zijn onderzocht, en hoeveel van de jachtinkomsten komt daadwerkelijk terecht bij lokale gemeenschappen en bij de bescherming van leefgebieden? In veel gevallen blijkt dat trofeejacht vooral een lucratief verdienmodel is voor reisorganisatoren, grootgrondbezitters en een kleine welvarende cliëntèle uit het mondiale noorden, terwijl wilde dieren de prijs betalen.

Gemeentepolitiek tussen imagobehoud en verantwoordelijkheid

Dortmund staat symbool voor een groter probleem: gemeentepolitiek wil economisch aantrekkelijke evenementen behouden, zonder zich openlijk te hoeven uitspreken over trofeejacht en het afschieten van wilde dieren. Een ethische commissie klinkt als verantwoordelijkheidsbesef, maar verschuift de discussie naar een moeilijk controleerbare achterkamer. Zolang er geen duidelijke criteria, besluiten en consequenties bekend worden, blijft de indruk bestaan dat de commissie vooral bedoeld is om de politieke druk te verminderen.

Voor een stad die geloofwaardig soortenbescherming en duurzaamheid wil uitdragen, ligt de te nemen stap voor de hand: transparante regels, een verbod op trofeejachtaanbiedingen in openbare hallen en een duidelijk standpunt tegen het vermarkten van het afschieten van bedreigde diersoorten als vrijetijdsplezier.

Waarom dit onderwerp ook Zwitserland aangaat

Wat er in Dortmund gebeurt, is voor Zwitserland allesbehalve irrelevant. Zwitserse recreatieve jagers en jaagsters nemen deel aan dit soort jachtreizen, en de argumentatiepatronen van de trofeejacht, van zogenaamde «overtollige populaties» tot de bewering dat men daarmee de natuur beschermt, komen overeen met de rechtvaardigingen die wij ook in het hiesige debat over de recreatieve jacht waarnemen.

Wie wil begrijpen hoe nauw recreatieve jacht, de jachtreisindustrie en politiek lobbywerk met elkaar verweven zijn, vindt op wildbeimwild.com verdiepende analyses.

De jachtbeurs in Dortmund laat zien hoe ver de jachtindustrie is afgedwaald van een eigentijdse ethiek in de omgang met wilde dieren, en hoe dringend er behoefte is aan onafhankelijke, op feiten gebaseerde kritiek.

Kritik an der Jagdmesse in der Umwelt Arena Spreitenbach

Druk van 23 dieren- en natuurbeschermingsorganisaties

Hoe groot de druk om te handelen inmiddels is, blijkt uit een actuele brief van Pro Wildlife en 22 andere dieren-, natuur- en soortenbeschermingsorganisaties aan de burgemeester en de gemeenteraad van Dortmund. Daarin vatten de organisaties de resultaten samen van een juridisch rapport dat duidelijk aantoont: aanbieders die in Duitsland trofeejachtreizen vermarkten, bewegen zich strafrechtelijk in een grijs gebied, omdat zij medeplichtig kunnen zijn aan het doden van gewervelde dieren zonder ‘redelijke reden’, zelfs als de afschoten in het buitenland wettelijk toegestaan zijn.

Het rapport schetst bovendien concrete mogelijkheden waarmee de stad aanbiedingen van trofeejacht op de beurs zou kunnen verbieden: van een strikter geformuleerd beursdoel (‘Jacht zonder jachtreizen’) tot strengere deelnamevoorwaarden tot voorwaarden in de vergunning die het promoten en verkopen van trofeejachtreizen uitdrukkelijk verbieden.

Tegelijkertijd bekritiseren de organisaties het verdere uitstel van de ethische commissie en doen zij een beroep op Dortmund om zijn rol als ‘duurzame stad’ waar te maken en de beurs naar een diervriendelijke toekomst te leiden, zonder aanbod van trofeejacht.