Kadavers van dieren: geven het ecosysteem nieuw leven

Dierenkadavers spelen een belangrijke rol voor de biodiversiteit en het functioneren van ecosystemen – ook over langere perioden.

Deze inzichten hebben wetenschappers van het Duitse Centrum voor Integratief Biodiversiteitsonderzoek (iDiv) en de Rijksuniversiteit Groningen gepubliceerd in het tijdschrift PLOS ONE.

De kadavers bieden niet alleen voedsel aan veel aaseters, hun voedingsstoffen zorgen ook voor een aanzienlijk sterkere groei van de planten in de omgeving. Dat komt op zijn beurt ten goede aan veel plantenetende insecten en hun natuurlijke vijanden. De onderzoekers adviseren om wettelijke regels die het verwijderen van kadavers voorschrijven, voor natuurgebieden te versoepelen.

Insecten en planten profiteren van dierenkadavers

In het Nederlandse natuurgebied Oostvaardersplassen, een van de grootste wetlands van Midden-Europa, onderzochten de wetenschappers hoe kadavers van edelherten de lokale biodiversiteit beïnvloeden. Daarvoor registreerden ze enerzijds het voorkomen van insectensoorten op terreinen met en zonder kadaver, anderzijds de plantengroei in de directe omgeving van het kadaver. Daarbij ontdekten ze dat de kadavers niet alleen veel aaseters onder de insecten, zoals vliegen en aaskevers, rechtstreeks ten goede komen, maar ook op de lange termijn een positief effect hebben op de plantengroei.

Gunstige invloed gedurende maanden

Planten zoals de kruldistel (Carduus crispus) werden in de buurt van de kadavers meer dan vijf keer zo groot als op andere locaties, waardoor het aantal plantenetende insecten en hun natuurlijke vijanden op zijn beurt verviervoudigde. „Dat dierenkadavers belangrijk zijn voor aaseters, is in eerste instantie niet verrassend", zegt onderzoeksleider dr. Roel van Klink. "Maar dat ze nog na vijf maanden zo'n grote invloed hebben op de hele voedselketen ter plaatse, en dat zelfs op zulke voedselrijke bodems als in de Oostvaardersplassen, had ik niet verwacht."

Laat niet alleen dood hout liggen

De resultaten werpen een nieuw licht op de rol van dierlijke kadavers in het ecosysteem. „Dood hout in onze bossen wordt inmiddels grotendeels door de bevolking geaccepteerd, wat veel soorten ten goede komt“, aldus prof. Chris Smit van de Universiteit van Groningen. „De aanblik van dode dieren in de natuur is echter vaak nog een maatschappelijk taboe. Dat is jammer, gezien hun belangrijke waarde voor de ecosystemen en de biodiversiteit“. Bovendien maken EU-wetten het moeilijk om de kadavers van grote dieren in natuurgebieden te laten liggen. De auteurs raden aan deze regels voor natuurgebieden te versoepelen.