Plastic afval: van recycling naar wereldwijde oplossingen

Maar zodra de pauze voorbij is, begint eerlijk gezegd het probleem.

Ja, hij is lekker en verbruikt in zijn hele productlevenscyclus maar 93 g CO2. Ook beschermt hij dieren en bevat hij 25% minder suiker dan conventionele varianten. Toch: elke keer komt er 0,7 g polypropyleen plastic verpakking bij vrij. Dit maakt deel uit van een groot, onzichtbaar probleem dat we allemaal willen veranderen: het mondiale afval- en industrielandschap. Maar laten we bij onszelf beginnen.

Post-consumentenafval

Wat gebeurt er zodra je de verpakking weggooit? Alles wat in de gele bak terechtkomt, wordt gesorteerd op kunststofsoort en vervolgens gewassen. Uiteindelijk ontstaat er een recyclaat, gemalen of als granulaat, dat gebruikt kan worden om nieuwe kunststofproducten te maken. Daarvoor betalen bedrijven een bijdrage aan de Grüne Punkt, zodat de recyclingsector in Duitsland gefinancierd wordt. Klinkt logisch.

Belandt de verpakking in de zwarte bak, dan wordt ze verbrand. En dat is helaas vaker het geval.

Om de twee jaar voert de industrie een studie uit naar kunststofproductie en -afval, waarnaar ook het Duitse federale milieuagentschap (Umweltbundesamt) verwijst. Van de 5,4 miljoen ton zogenoemd «post-consumentenafval», dus het afval dat na huishoudelijk gebruik ontstaat, komt 58% voort uit verpakkingen. Levensmiddelen staan daarbij helemaal vooraan.

Volgens het onderzoek wordt het merendeel van het afval, 2,94 miljoen ton, verbrand.

Omdat in Duitsland afval en kunststoffen bijna uitsluitend ofwel verbrand ofwel gerecycled worden, geldt het land als een land met een extreem hoog percentage materiaalrecycling. Er belandt jaarlijks slechts «maar» 30.000 ton van het «post-consumentenafval» op de stortplaats. Top!

Kunststofafval als exportsucces

Koploper in de EU-vergelijking is Duitsland echter ook op het gebied van export: volgens het Duitse federale statistiekbureau werden in 2022 745.100 ton naar het buitenland geëxporteerd. Dat komt overeen met ongeveer 37.250 containers en daarmee de koppositie onder de EU-landen. Sinds november 2023 mogen zij hun plastic afval alleen nog naar OESO-lidstaten exporteren. Europees afval mag dus niet meer naar Zuidoost-Azië worden verscheept.

Great Pacific Garbage Patch en leven in het afval

Terwijl recycling in Duitsland grotendeels nog wordt betaald, ziet het er wereldwijd heel anders uit. Volledig ontbrekende afvalinfrastructuur en de import van afval uit westerse landen in de afgelopen jaren hebben geleid tot een massale vervuiling van landoppervlakken, rivieren en daarmee ook zeeën. Op open terreinen verbrand afval draagt tot 10 % bij aan de wereldwijde CO2-uitstoot en stoot methaangas uit. Kleine plastic deeltjes komen als microplastic in de zee terecht en via de voedselketen uiteindelijk ook bij ons mensen. In de zee wordt afval door dieren soms verward met voedsel, met als gevolg dat de dieren sterven. Er zijn al meerdere afvaleilanden in de wereldzeeën met catastrofale gevolgen voor het milieu.

Afval voorkomen

Hoe gaan wij hier nu mee om als we van ons kleine zuidzeepauzemoment willen genieten?

De eerste vraag voor ons bij Veganz is altijd: kan het plastic afval vermeden worden? Voor onze kleine Choc Bar is dat momenteel niet mogelijk. Inmiddels bestaan er levensmiddelenverpakkingen op cellulosebasis, maar deze worden door onze fabrikanten nog getest op hun verpakkingsinstallaties. Tot die tijd gaat er echter nog wat tijd overheen en helaas, in het ongunstigste geval, ook tot 9,5 ton plastic de wereldzeeën in. Dat zou heel jammer zijn!

Daarom ondersteunen wij samen met Clean-Hub de opbouw van een afvalbeheersysteem in Kerala, India, en voorkomen we dat het afval überhaupt in de natuur terechtkomt en ons milieu negatief beïnvloedt. Zo creëren we tegelijkertijd duurzame arbeidsplaatsen in het globale Zuiden. Als bedrijf zijn wij B Corp gecertificeerd, onze sociale en ecologische impact is dus onafhankelijk beoordeeld.

Nee, daarmee lossen we het probleem bij die reep niet op. Ook niet als al 31% van onze productverpakkingen uit gerecycled of duurzaam materiaal bestaat. De plastic verpakking is er immers nog steeds. Maar we verzetten ons tegen de systeemfout dat plastic afval zomaar gedachteloos in een kringloop terechtkomt waaruit het in zee kan belanden. Dat helpt vandaag al veel mensen. Vooral jullie, zodat jullie tijdens de kleine pauze verder naar de Stille Zuidzee kunnen reizen.