Spectaculaire comeback van 50 wildesoorten in Europa

Nieuw onderzoek toont aan dat beren, wolven en bizons in heel Europa een comeback maken.

Deze dieren behoren tot de 50 groeiende soorten die zijn opgenomen in het nieuwe rapport over de comeback van de Europese wilde dieren.

Van onechte karetschildpadden en otters tot bultrugwalvissen en veelvraten: veel eerder bedreigde soorten hebben zich op spectaculaire wijze hersteld.

«De wilde natuur is veerkrachtig en kan zich herstellen als de omstandigheden gunstig zijn«, staat er in het rapport.

De mens speelt een cruciale rol bij het creëren van deze gunstige omstandigheden en vergemakkelijkt het herstel van leefgebieden en de herintroductie van soorten.

Veel Europese wilde dieren blijven bedreigd. Bijna één op de acht vogels en ongeveer één op de vijf zoogdieren op het continent wordt nog steeds met uitsterven bedreigd.

Het rapport toont echter «redenen voor optimisme» door veel van de soorten te analyseren die een indrukwekkende comeback hebben gemaakt.

Wolven zijn een van de meest iconische populaties die een heropleving hebben doorgemaakt.

Grijze wolven doorkruisten vroeger het hele continent. Maar in de 20e eeuw waren ze bijna verdwenen, omdat de mens hun leefgebied binnendrong en op hen jaagde.

Sinds de jaren 1970 is de populatie met 1.800% gestegen tot 17.000 dieren.

De bruine beer is een ander dier dat dankzij deze inspanningen een comeback maakt. Sinds 1960 is de populatie met 44% gestegen.

De Europese wisentpopulaties zijn sinds 1971 met 399% toegenomen.

De grote planteneter – een van de weinige overlevende megafauna-dieren ter wereld – is een sleutelsoort die helpt om deels beboste landschappen in stand te houden door grote hoeveelheden struikgewas te eten.

De meeste van deze triomfantelijke herstelbewegingen zijn te danken aan jachtverboden, toegewijde herintroductie-inspanningen en het herstel van leefgebieden.

Waarom is het belangrijk om soorten opnieuw te introduceren?

Het is gemakkelijk om steun te vinden voor de bescherming van schattige, knuffelbare dieren. Maar als het om vleeseters gaat, kunnen mensen aarzelingen hebben.

Dieren zoals beren en wolven worden vaak gezien als een bedreiging voor mensen en andere dieren. Al duizenden jaren maken ze deel uit van de folklore en verslinden ze in lokale verhalen schapen en herders.

Toch wegen in de 21e eeuw de voordelen van herintroductie ruimschoots op tegen de bedreigingen.

De herintroductie en bescherming van bedreigde diersoorten verbeteren de gezondheid van het hele ecosysteem – vaak op complexe wijze.

«Zo hebben de grijze wolven in het Poolse oerbos van Białowieża de verspreiding van vraatschade (door reeën en wilde zwijnen) veranderd door de begraasde diersoorten uit bepaalde gebieden te verjagen«, aldus de auteurs van het rapport.

De verschillende soorten zijn op complexe wijze van elkaar afhankelijk – denk maar aan de voedselketen – zodat het herstellen van het evenwicht in de populatieaantallen een gebied nieuw leven kan inblazen.

«We hopen dat dit rapport de boodschap onderstreept dat het herstel en de co-existentie van wilde dieren niet alleen mogelijk, maar ook essentieel is voor de gezondheid van onze planeet, ook al kan dit zeer complex zijn«, zegt Sophie Ledger, hoofdauteur van het rapport.

Als het om roofdieren gaat, kunnen de autoriteiten de mensen beschermen die te lijden zouden kunnen hebben van een herintroductie. Zo hebben boeren die vee verliezen door predatie door wolven volgens EU-recht recht op volledige schadevergoeding.