Wolf in het jachtrecht: Oostenrijk en Duitsland

In december 2025 legde de plaatsvervangend deelstaatgouverneur van Neder-Oostenrijk, Stephan Pernkopf (ÖVP), aan het deelstaatparlement van Neder-Oostenrijk een omvangrijke herziening van de jachtwet voor.

Hij omschreef die als de «modernste jachtwet» van Oostenrijk. Sinds 3 februari 2026 is ze van kracht.

De herziening bevat talrijke nieuwe regelingen: de wolf wordt ingedeeld als bejaagbaar wild, met een jaarrond gesloten jachtseizoen en uitdrukkelijke uitzonderingen voor zogenaamde «probleemwolven». Nadert een wolf voor het eerst een nederzetting tot op minder dan 100 meter of een beschermde kudde en blijft verjaging zonder resultaat, dan mag hij worden afgeschoten. Nachtrichtmiddelen worden voortaan toegestaan voor de hobby-jacht op vos, das en steenmarter in de nacht. Het gebruik van drones bij de hobby-jacht is uitdrukkelijk verboden, evenals het opjagen, opsporen, filmen en drijven van wild. Drones blijven slechts bij wijze van uitzondering toegestaan voor de redding van jong wild, voor het in kaart brengen van wildbestanden en voor het vaststellen van wildschade. Bovendien werden de goudjakhals en de nijlgans nieuw in het jachtrecht opgenomen.

Het droneverbod bij de hobby-jacht klinkt op het eerste gezicht als bescherming van wilde dieren. Het staat echter in een veelzeggend contrast met de gelijktijdige uitbreiding van de nachtjacht door nieuwe richtmiddelen: wat overdag per drone verboden is, wordt 's nachts door techniek vervangen.

Het politieke fundament: EU-afwaardering 2025

De doorslaggevende juridische hefboom voor de wetswijziging is de afwaardering van de wolf door de EU: in 2025 werd de wolf in het kader van de Conventie van Bern en de Habitatrichtlijn teruggebracht van «strikt beschermde diersoort» naar «beschermde diersoort». Daarmee opende het EU-niveau de deur voor nationale regelingen die tot dusver op grond van het soortenbeschermingsrecht uitgesloten waren geweest.

Kritiek vanuit de dierenbescherming

De Verein gegen Tierfabriken (VgT) spreekt van een «cultuurstrijd in het bos» en ziet de wet uitsluitend in het belang van de hobbyjagers. De «gunstige staat van instandhouding» van de wolf zou vanuit wetenschappelijk oogpunt in Oostenrijk nog niet aanwezig zijn. Door de uitbreiding van de nachtjacht op vos, das en marter zouden wilde dieren geen «adempauze» meer hebben, ook 's nachts niet. De uitzonderingsregels voor «probleemwolven» zouden zo ruim geformuleerd zijn dat de facto nauwelijks een wolf duurzaam veilig is.

Als de hobbyjacht ook tijdens de nacht wordt geïntensiveerd, blijft er voor de dieren niet eens 's nachts een adempauze over, zegt VgT-vicevoorzitter Georg Prinz.

Vanuit het oogpunt van de ethiek van wilde dieren is dat geen kleinigheid: de nacht is voor de meeste in het wild levende diersoorten de enige tijd waarin zij zonder menselijke druk kunnen handelen.

Duitsland: de Bondsdag beslist

Ook in Duitsland staat de wolf op het punt te worden opgenomen in het jachtrecht. De Commissie voor Landbouw, Voeding en Heimat heeft een openbare hoorzitting over de federale jachtwet (Drucksache 21/3546) belegd, die op 23 februari 2026 om 16:30 uur in Berlijn plaatsvindt. Deskundigen zullen beraadslagen over de geplande wijziging van de federale jachtwet en de federale natuurbeschermingswet.

Wat er gepland is

De geplande wet voorziet erin de wolf als «in principe bejaagbare diersoort» op te nemen in de federale jachtwet. Dit werd mogelijk gemaakt door dezelfde EU-afwaardering van de Habitatrichtlijn waarop ook Neder-Oostenrijk zich baseert. De federale jachtwet vormt het kader waarbinnen de 16 deelstaten hun eigen jachtwetten uitvaardigen. Een opname op federaal niveau zou dus de weg openen voor het afschieten van wolven in alle Duitse deelstaten.

Wetenschap en verenigingen zijn verdeeld

De hoorzitting in de Bondsdag toont aan: er bestaat geen consensus. Natuurbeschermingsorganisaties en delen van de wetenschap benadrukken dat Duitsland zonder de wolf als regulerende factor op de lange termijn een ecologisch onevenwicht riskeert. Jachtverenigingen en landbouwpolitici daarentegen verwijzen naar de toename van wolvenroedels en stijgende aantallen gedode landbouwhuisdieren als argument voor een actief populatiebeheer.

De gemeenschappelijke noemer: belangenpolitiek onder het mom van «beheer»

Wat Neder-Oostenrijk en Duitsland verbindt, is het politieke narratief: de wolf als «probleemdier», waarvan de regulering wordt voorgesteld als een rationele en wetenschappelijk onderbouwde maatregel. Maar wie nauwkeuriger kijkt, herkent de patronen: de EU-afwaardering werd jarenlang actief bevorderd door landbouw- en jachtlobby's. In beide landen domineren ÖVP-gezinde (AT) respectievelijk CDU/CSU-geleide (DE) landbouwministeries de wetgeving. Kuddebescherming als consequent, niet-dodelijk alternatief wordt weliswaar genoemd, maar zelden als gelijkwaardige aanpak ingevoerd. Het drones­verbod bij de hobbyjacht in Neder-Oostenrijk verandert niets aan het feit dat nachtrichtkijkers de technische intensivering van de hobbyjacht aanjagen.

Voor een gefundeerde duiding van deze mechanismen loont een blik in het dossier «De wolf in Europa: waarom de hobbyjacht geen oplossing is» en in het dossier «Wolf in Zwitserland: feiten, politiek en de grenzen van de jacht».

Twee landen, één script

Oostenrijk en Duitsland volgen hetzelfde draaiboek: de EU-afwaardering benutten, de wolf opnemen in het jachtrecht, de maatregel verkopen als «verstand» en «rechtszekerheid». Wat daarbij systematisch wordt verzwegen: de nog steeds fragiele staat van instandhouding van de wolf, de gebrekkige uitvoering van kuddebeschermingsmaatregelen en de vraag welke boodschap een dergelijke wet aan de samenleving uitzendt. Wilde dieren als voelende wezens serieus nemen betekent dat deze vragen niet aan de jachtverenigingen worden overgelaten.

Aanvullende informatie over het onderwerp: Kom in actie tegen de hobbyjacht | Verjagen van wilde dieren | Studies over de gevolgen van de hobbyjacht voor wilde dieren