Wolf in het jachtrecht: Oostenrijk en Duitsland

In december 2025 legde de plaatsvervangend gouverneur van Neder-Oostenrijk, Stephan Pernkopf (ÖVP), het Neder-Oostenrijkse deelstaatparlement een omvattende herziening van de jachtwet voor.

Hij noemde deze de «modernste jachtwet» van Oostenrijk. Sinds 3 februari 2026 is ze van kracht.

De herziening bevat talrijke nieuwe regelingen: de wolf wordt ingedeeld als bejaagbaar wild, met een jaarrond gesloten seizoen en expliciete uitzonderingen voor zogenaamde «probleemwolven». Nadert een wolf voor het eerst een nederzetting tot op minder dan 100 meter of een beschermde kudde, en blijft verjaging zonder succes, dan mag hij worden afgeschoten. Nachtzichthulpmiddelen worden voortaan toegestaan voor de recreatieve jacht op vos, das en steenmarter in de nacht. Het gebruik van drones bij de recreatieve jacht is uitdrukkelijk verboden, evenals het opsporen, naderen, filmen en opdrijven van wild. Drones blijven bij wijze van uitzondering alleen toegestaan voor het redden van jonge dieren, en voor tellingen van wildbestanden en wildschade. Daarnaast zijn de goudjakhals en de Nijlgans nieuw opgenomen in het jachtrecht.

Het droneverbod bij de recreatieve jacht klinkt op het eerste gezicht als een bescherming voor wilde dieren. Het staat echter in schril contrast met de gelijktijdige uitbreiding van de nachtjacht door nieuwe zichthulpmiddelen: wat overdag met een drone verboden is, wordt 's nachts vervangen door techniek.

Het politieke fundament: EU-herclassificering 2025

De doorslaggevende juridische hefboom voor de novelle is de degradatie van de wolf door de EU: in 2025 werd de wolf in het kader van het Verdrag van Bern en de Habitatrichtlijn teruggezet van «strikt beschermde diersoort» naar «beschermde diersoort». Daarmee opende het EU-niveau de deur voor nationale regelgeving die tot dusver op grond van soortenbescherming uitgesloten zou zijn geweest.

Kritiek vanuit de dierenbescherming

De Verein gegen Tierfabriken (VgT) spreekt van een «cultuurstrijd in het bos» en ziet de wet uitsluitend in het belang van de lobby van de recreatieve jacht. De «gunstige staat van instandhouding» van de wolf zou wetenschappelijk gezien in Oostenrijk nog niet zijn bereikt. Door de uitbreiding van de nachtjacht op vos, das en marter zouden wilde dieren geen «adempauze» meer hebben, ook niet 's nachts. De uitzonderingsregels voor «probleemwolven» zouden zo ruim zijn geformuleerd dat feitelijk nauwelijks een wolf blijvend veilig is.

Als de recreatieve jacht ook 's nachts wordt geïntensiveerd, blijft de dieren zelfs 's nachts geen adempauze meer over, zegt Georg Prinz, plaatsvervangend voorzitter van de VgT.

Vanuit het perspectief van de dierenethiek voor wilde dieren is dit geen kleinigheid: de nacht is voor de meeste wildesoorten de enige tijd waarin ze zonder menselijke druk kunnen handelen.

Duitsland: de Bondsdag beslist

Ook in Duitsland staat de wolf op het punt om onder het jachtrecht te vallen. De commissie voor Landbouw, Voeding en Heimat heeft een openbare hoorzitting over de federale jachtwet (Drucksache 21/3546) bijeengeroepen, die op 23 februari 2026 om 16:30 uur in Berlijn plaatsvindt. Deskundigen zullen zich buigen over de geplande wijziging van de federale jachtwet en de federale natuurbeschermingswet.

Wat er gepland is

De geplande wet voorziet erin de wolf als «soort die in principe bejaagbaar is» op te nemen in de federale jachtwet. Dit werd mogelijk gemaakt door dezelfde EU-degradatie van de Habitatrichtlijn waarop ook Neder-Oostenrijk zich baseert. De federale jachtwet vormt het kader waarbinnen de 16 deelstaten hun eigen jachtwetten vaststellen. Een opname op federaal niveau zou dus de weg openen voor het afschieten van wolven in alle Duitse deelstaten.

Wetenschap en organisaties zijn verdeeld

De hoorzitting in de Bondsdag laat zien: consensus is er niet. Natuurbeschermingsorganisaties en delen van de wetenschap benadrukken dat Duitsland zonder de wolf als regulerende factor op lange termijn een ecologisch onevenwicht riskeert. Jachtverenigingen en landbouwpolitici verwijzen daarentegen naar de toename van wolvenroedels en stijgende aanvallen op landbouwhuisdieren als argument voor een actief bestandsbeheer.

De gemeenschappelijke noemer: belangenpolitiek onder het mom van “beheer”

Wat Neder-Oostenrijk en Duitsland met elkaar verbindt, is het politieke narratief: de wolf als “probleemdier”, wiens regulering wordt gepresenteerd als een rationele en wetenschappelijk onderbouwde maatregel. Maar wie beter kijkt, herkent het patroon: de afwaardering door de EU werd jarenlang actief nagestreefd door landbouw- en jachtlobby's. In beide landen domineren ministeries van Landbouw die verbonden zijn met de ÖVP (Oostenrijk) respectievelijk geleid worden door CDU/CSU (Duitsland) de wetgeving. Kuddebescherming als consequent, niet-dodelijk alternatief wordt weliswaar genoemd, maar zelden als gelijkwaardige aanpak toegepast. Het verbod op drones bij de recreatieve jacht in Neder-Oostenrijk verandert niets aan het feit dat nachtzichthulpmiddelen de technische intensivering van de recreatieve jacht aanjagen.

Voor een gedegen duiding van deze mechanismen loont het de moeite om een blik te werpen op het dossier “De wolf in Europa: waarom de recreatieve jacht geen oplossing is” en op het dossier «Wolf in Zwitserland: feiten, politiek en de grenzen van de jacht».

Twee landen, één script

Oostenrijk en Duitsland volgen hetzelfde draaiboek: de afwaardering door de EU benutten, de wolf opnemen in het jachtrecht, de maatregel verkopen als “verstandig” en “rechtszekerheid biedend”. Wat daarbij systematisch wordt genegeerd: de nog altijd fragiele staat van instandhouding van de wolf, de gebrekkige uitvoering van kuddebeschermingsmaatregelen en de vraag welke boodschap zo'n wet naar de samenleving zendt. Wilde dieren als voelende wezens serieus nemen betekent dat deze vragen niet aan de jachtverenigingen mogen worden overgelaten.

Meer informatie over dit onderwerp: Actief worden tegen de recreatieve jacht | Vergrijping van wilde dieren | Studies over de invloed van de recreatieve jacht op wilde dieren