Zwitserland loopt achter bij wind- en zonne-energie

Een recente analyse van de Zwitserse Energiestichting SES laat zien dat Zwitserland qua stroomproductie per hoofd van de bevolking uit zonne- en windenergie in Europees vergelijk nog steeds tot de achterblijvers behoort.

De investeringsachterstand in Zwitserland is grotendeels te verklaren door de hoge financiële risico's voor dergelijke installaties als gevolg van de schommelende en soms lage elektriciteitsprijzen. De SES roept het Zwitserse parlement daarom op om bij de herziening van de energiewet de steunmaatregelen zo vorm te geven dat de investeringsrisico's worden geminimaliseerd en de investeringsachterstand wordt weggewerkt.

In een kortlopende studie heeft de SES de productie van zonne- en windenergie per hoofd van de bevolking in Zwitserland en de 27 lidstaten van de Europese Unie in 2021 vergeleken. In Europees vergelijk bezet Zwitserland de 23e plaats, net vóór Hongarije, Tsjechië, Slovenië, Slowakije en Letland. Koplopers Denemarken en Zweden produceren per hoofd van de bevolking ongeveer acht keer meer stroom uit zonne- en windenergie dan Zwitserland. In vergelijking met de negen omliggende landen (zie grafiek) staat Zwitserland op de voorlaatste plaats. Slechts 5,6 procent van het stroomverbruik wordt hier opgewekt met de twee nieuwe hernieuwbare technologieën. In Denemarken is dat ongeveer 53 procent.

Het potentieel is aanwezig

Vooral de uitbreiding van windenergie stagneert in Zwitserland. Maar ook op het gebied van zonne-energie wordt Zwitserland duidelijk overtroffen door noordelijker gelegen EU-landen met minder zonlicht. Vorig jaar heeft Nederland hier de langdurige koploper Duitsland ingehaald wat betreft stroomproductie per hoofd van de bevolking. Nederland produceert bijna twee keer zoveel zonne-energie per inwoner als Zwitserland. Gezien het wegvallen van de kerncentrales en de toenemende vraag naar elektriciteit als gevolg van de decarbonisatie moet de hernieuwbare stroomproductie in Zwitserland enorm worden uitgebreid – tot circa 38 terawattuur per jaar tegen 2035.

Nu zijn effectieve instrumenten in de energiewet nodig

Het is nu aan het parlement om de politieke randvoorwaarden te scheppen voor deze snelle uitbreiding van de duurzame stroomproductie. De herziening van de Energiewet, die momenteel wordt besproken in de Energiecommissie van de Kantonsraad, biedt de mogelijkheid om vooral de centrale eis van het minimaliseren van de investeringsrisico's voor pv-installaties te realiseren. Felix Nipkow, co-hoofd van de afdeling Klimaat en Duurzame Energie van de SES, zegt hierover: «Om de investeringsachterstand bij de uitbreiding van duurzame energie op te lossen, is er bescherming nodig tegen volatiele en lage stroomprijzen. Voor grote zonne-installaties zijn glijdende marktpremies zinvol. Voor kleinere installaties is een kostendekkend terugleveringstarief nodig.»

De ervaringen uit het buitenland tonen het aan: met goed vormgegeven steunmaatregelen die het prijsrisico van de stroomproductie verzachten, kan de uitbreiding van de zonne- en windstroomproductie effectief en snel worden bevorderd.

• Download studie «Landenvergelijking 2021: zonne- en windenergieproductie van Zwitserland in Europees perspectief» (.pdf)
• Download grafiek «Vergelijking van de productie van wind- en zonnestroom» (.pdf)