Wilde zwijnen trekken naar de velden

Late vorst en droogte hebben in 2017 ook de bossen parten gespeeld.

Omdat het bovendien een mager jaar was voor eikels en beukennootjes, vinden wilde zwijnen nu in de winter minder voedsel in het bos.

Nadat de eiken in 2016 in veel delen van Zwitserland zeer veel vruchten hadden gedragen, viel de vruchtzetting dit jaar volgens de cyclus zwak uit. Ook beukennootjes waren in 2017 landelijk zeer schaars, zoals de onderzoekseenheid Bosdynamica van het Eidgenössische Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landschaft (WSL) meldt.

Vanwege het schaarse winterse voedselaanbod in het bos is het te verwachten dat zwijnen zich nu meer in het open veld voeden, schat men bij het Amt für Wald beider Basel. Inderdaad constateert de jachtadministratie van Basel-Landschaft al meer wilde zwijnen op akkers en bij 'kirrungen' (voederplaatsen van recreatieve jagers).

Ook een recreatieve jager uit de regio Sissach BL merkt sinds het begin van de kou in november dat de wilde zwijnen zeer actief zijn en bij hun zoektocht naar voedsel hopen bladeren en losse grond omwoelen. Maar qua voedsel is het bos dit jaar als het ware 'leeg', wat de nu al 'enorme schade' aan akkers en gewassen verklaart.

Landbouwschade

Waren de schademeldingen in het kanton Basel-Landschap in het hele afgelopen jachtjaar opgelopen tot 210’000 frank, dan staat de teller nu al voor oudejaarsavond op bijna 180’000 frank, terwijl het jachtjaar nog drie volle maanden duurt. De dieren zijn buiten het bos in elk geval makkelijker te beschieten.

Omdat 2016 een zogenoemd «mastjaar» met veel eikels was, maar er in 2017 nauwelijks eikels te vinden zijn, zullen de schade en het aantal afschoten landelijk duidelijk toenemen. Jaren met veel eikels in het bos heten overigens «mastjaren», omdat boeren hun varkens vroeger dan het bos in brachten om te eten. Wilde zwijnen leggen nu de omgekeerde weg af. Dat de recreatieve jacht als populatiecontrole faalt, blijkt juist bij wilde zwijnen bijzonder duidelijk.

Vorstschade

Bovendien heeft de late vorst van april, die in diverse fruitplantages in het hele land grote schade aanrichtte, ook boomsoorten geschaad die vroeg knoppen krijgen. Bleven de wat later uitlopende beuken volgens de WSL meestal gespaard, bij de eiken is het vroege blad deels bevroren. Getroffen bomen vormden nieuwe scheuten toen het weer warm werd.

Tot het blad met zulke nascheuten weer is aangegroeid, verstrijkt echter kostbare tijd van het groeiseizoen, en het resultaat is meestal kleiner blad dan normaal. In de regio Basel waren eikenbladeren dit jaar volgens het Amt für Wald deels nauwelijks half zo groot als gebruikelijk.

Dienovereenkomstig valt ook de hoeveelheid vruchten van getroffen bomen lager uit, wat bij een zwak mastjaar echter minder opvalt. Als planten door het klimaat vaker vroeg uitlopen, dreigt ook meer schade door sporadisch optredende late vorst.

Droogteschade

Ook de sterke droogte van het ten einde lopende jaar heeft hier en daar bomen verzwakt. Zo lagen er in sommige ogenschijnlijk gezonde bossen vaker afgebroken, ogenschijnlijk gezonde takken op de grond – volgens de WSL een stresssignaal.

Vooral de Juraboog en West-Zwitserland lagen volgens de neerslaggegevens van Meteoschweiz bijna het hele jaar onder het langjarige regengemiddelde. Bijzonder droog was het begin van de herfst, toen er op veel plaatsen minder dan een derde van de gebruikelijke regen viel. Pas in november werd het in grote delen van Zwitserland nat.

Het droge 2017 is geen uitschieter: nadat de zuidvoet van de Jura, van het Meer van Genève tot Schaffhausen, al langer tot de droge streken van het land behoort, wordt het inmiddels ook aan de noordvoet van de Jura steeds droger, waardoor het soortenspectrum verandert. Onderzoekers rekenen daarbij op cycli van 80 tot 100 jaar.

Steeds meer moeite hebben bijvoorbeeld in de regio Bazel de Boheemse esdoorn (bergahorn) en de zilverspar, die volgens het Amt für Wald beider Basel zichtbaar lijden onder de droogte. Sommige bosbeheerders zien het verdwijnen ervan daardoor al naderen. Meer hierover onder Milieu en natuurbescherming.

RECREATIEVE JAGERS RADAR

Op het spoor van verborgen dierenmishandeling, stroperij en/of criminaliteit? Meld ons verdachte gevallen! Help mee met de grote recreatieve jagers-radar.

> naar het formulier