Wat gedragsonderzoek kan bijdragen aan de bescherming van olifanten

Wie probeert boerderijen in Oost-Afrika tegen olifanten te beschermen, krijgt de indruk dat er geen ander middel bestaat om de grootste landdieren op afstand te houden dan enorme hekken of diepe greppels.

Helaas is het bouwen van zo'n barrière rond elk veld onpraktisch, en de confrontaties van mensen die hun oogst beschermen leiden vaak tot ongelukken of zelfs tot de dood van boeren of olifanten. De zoöloge Lucy King had een veel kleiner idee: bijen.

Olifanten zijn bang voor bijen

Het bleek namelijk dat olifanten bang zijn voor bijen, omdat de pijn voor de olifanten ondraaglijk is wanneer de insecten in de binnenkant van de slurf steken en ze daar niets tegen kunnen doen. Het gezoem van de bijen alleen al is genoeg om olifanten het gevaarlijke gebied onmiddellijk te laten verlaten.

Lucy King vroeg zich af of een versterkte bijenkast om de 10 meter rond een veld genoeg zou zijn om de olifanten te verjagen. Een proefproject in 2009 bleek succesvol en korte tijd later was het Olifanten-en-bijenproject geboren.

Bijenhekken in zes landen

Er zijn nu actieve bijenhekken in Kenia, Botswana, Mozambique, Tanzania, Oeganda en Sri Lanka. De bijen helpen niet alleen bij de bestuiving van de gewassen en vormen een veilige afschrikking tegen olifanten, maar zorgen ook voor een extra inkomstenbron voor de boeren, die de honing oogsten en ter plaatse verkopen. Een fascinerend voorbeeld van interspecifieke landbouwtechniek.

Het Olifanten-en-bijenproject is momenteel op zoek naar kapitaal om het programma op grote schaal uit te breiden.