Vlees, vlees en nog meer vlees

Ondanks klimaatdoelen promoten detailhandelaren tijdens het grillseizoen (bijna) uitsluitend vlees, dat blijkt uit een analyse van de reclame voor het grillassortiment van zes Zwitserse detailhandelaren.

• In totaal werden 559 grillproducten gepromoot, waarvan 83 procent in de aanbieding was.
• Vleesproducten domineren: 80 procent van de afgeprijsde grillproducten is vlees.
• Hoogste kortingen: tot 51 procent korting was er op vleesproducten.
• In totaal was 94 procent van de gepromote producten van dierlijke oorsprong, slechts zes procent bestond uit plantaardige alternatieven zoals erwten of soja.

Als het gaat om grote doelen en mooie woorden, zijn de Zwitserse detailhandelaren toonaangevend: ze hebben ingezien hoe belangrijk hun daden zijn voor milieu en klimaat. Daarom hebben allemaal – behalve Volg – een wetenschappelijk klimaatdoel vastgesteld. Paradoxaal genoeg toont de WWF-Grill-Check echter opnieuw aan: het is vooral vlees dat tijdens het grillseizoen niet alleen dominant wordt gepromoot, maar ook zo sterk wordt afgeprijsd dat het bijna uitverkoopwaar wordt. Terwijl de vleesproductie juist bijzonder veel klimaatschadelijke uitstoot veroorzaakt. Om hun klimaatdoelen te halen, zouden de detailhandelaren aanzienlijk minder vlees moeten verkopen.

Uit de analyse blijkt: slechts zes procent van de gepromote grillproducten zijn plantaardige alternatieven – bijvoorbeeld burgers of worstjes van soja of erwten. Ook als het om kortingen gaat, staat vlees voorop. Coop en Denner geven tot 51 procent korting op vleesproducten, terwijl de hoogste korting op een vegetarisch product bij Lidl slechts 38 procent bedroeg. Er is een lichte trend te zien richting meer grillkaas. Maar hoewel dit als teken van goede wil kan worden geïnterpreteerd, levert het vanuit klimaatperspectief weinig op, omdat ook kaas gepaard gaat met hoge uitstoot.

Citaten van Mariella Meyer, food-expert bij WWF Zwitserland:

«Retailers hebben een belangrijke rol: zij bepalen wat ze aanbieden, hoe ze producten presenteren, welke ze promoten – en kunnen daarmee bijdragen aan het beïnvloeden van de aankoopbeslissingen van consumenten.»

«Individuele voorkeuren en achtergronden spelen een rol bij de keuze van voedingsmiddelen, maar beslissingen worden bepaald door onze voedselomgeving – zoals supermarkten – en factoren buiten de controle van consumenten, zoals beschikbaarheid, betaalbaarheid, toegankelijkheid en reclame.»

«De retailers moeten hun reclamestrategieën heroverwegen en meer inzetten op duurzame, plantaardige alternatieven om werkelijk een positieve invloed op het klimaat te hebben.»

Waarom is vleesconsumptie een probleem?

In Zwitserland worden jaarlijks 13 miljoen kippen, 1,5 miljoen runderen en 1,4 miljoen varkens gehouden. Dat is bijna twee keer zoveel landbouwdieren als er mensen in Zwitserland leven. Dit heeft gevolgen voor de natuur en het klimaat. Van de broeikasgassen uit de landbouw – toch al twaalf procent van de totale Zwitserse emissies – komt 85 procent voor rekening van de veehouderij. De enorme hoeveelheid mest van landbouwdieren belast bodems en waterlopen met een overmaat aan nutriënten, wat leidt tot waterverontreiniging en verlies van biodiversiteit. Daar komt nog bij dat landbouwdieren grote hoeveelheden voer nodig hebben. Uiteindelijk wordt in Zwitserland 60 procent van de akkergrond gebruikt voor de teelt van veevoer. Deze gronden zouden direct gebruikt kunnen worden om planten te verbouwen voor menselijke consumptie. Zo zouden meer mensen gevoed kunnen worden met Zwitsers voedsel – want uiteindelijk is veehouderij inefficiënt. Er wordt meer aan calorieën in een dier geïnvesteerd dan we terugkrijgen: gemiddeld moeten er zeven calorieën uit plantaardig voedsel gevoerd worden om één calorie aan dierlijke producten te produceren.