Veldhaas: huppelt het liefst in bloemrijke braakliggende akkers

Waar akkerland ecologisch sterk wordt opgewaardeerd, voelen de veldhaas en bedreigde vogels zich thuis. Dat blijkt uit langjarige tellingen van de Zwitserse Vogelwarte in het Klettgau in het kanton Schaffhausen. Dankzij een nauwe samenwerking tussen natuurbescherming en landbouw heeft de regio zich ontwikkeld tot een hotspot voor de Biodiversiteit.

Veldhazen leven graag in gebieden met een hoog aandeel ecologisch waardevolle gebieden. Ontbreken bloemrijke braakliggende akkers en vergelijkbare elementen, dan blijft ook de veldhaas weg, zo blijkt uit langjarige tellingen van de Vogelwarte in het Klettgau in het kanton Schaffhausen.

Bloemrijke braakliggende akkers zijn niet alleen een lust voor het oog, ze bieden ook een leefgebied aan talrijke dier- en plantensoorten.

Bloemrijke braakliggende akkers als sleutel tot soortenrijkdom

Klaproos, walstro en veldsalie zorgen voor rode, gele en violette kleurspatten. Niet alleen voor het menselijk oog zijn bloemrijke akkerranden en soortenrijke weilanden een lust voor het oog in de verder eentonige productielandschappen, ook de natuur profiteert ervan: Waar er op akkerland veel bloemrijke akkerranden en andere ecologisch waardevolle leefgebieden zijn, vinden Hazen, talrijke andere dieren en planten een thuis. Dat blijkt uit jarenlange tellingen van de Vogelwarte Sempach in de Klettgau in het kanton Schaffhausen.

Deze verschillen zijn bijzonder opvallend zichtbaar bij de haas: In een ecologisch sterk opgewaardeerd akkerbouwgebied in de Klettgau met een hoog aandeel waardevolle biodiversiteitsbevorderende gebieden bedraagt de dichtheid met ongeveer 16 hazen per km² vijf keer zoveel als het Zwitserse gemiddelde. In een aangrenzend gebied, waar het aandeel ecologisch waardevolle gebieden veel kleiner is, zijn het daarentegen slechts 2 hazen per km², dus acht keer minder. Dat blijkt uit de hazentellingen van dit jaar.

De Klettgau als lichtend voorbeeld

«We weten dus waar de haas heen loopt: naar de gebieden met een hoog aandeel ecologisch waardevolle gebieden, waartoe met name bloemrijke akkerranden behoren», zo vat Markus Jenny samen, die het project in de Klettgau namens de Vogelwarte begeleidt. Van de ecologische opwaardering profiteren bovendien vrijwel alle onderzochte broedvogels. De dichtheid van roodborsttapuit en grasmus is in het sterk opgewaardeerde gebied bijvoorbeeld meer dan vijf keer zo hoog als in het niet-opgewaardeerde gebied, en de vrijwel uitgestorven grauwe gors komt nog uitsluitend voor in het opgewaardeerde gebied.

Om hazen effectief te bevorderen is op intensief gebruikt akkerland minstens 5 % waardevolle biodiversiteitsbevorderende gebieden nodig, zoals bloemrijke akkerranden, soortenrijke weilanden of heggen. In het sterk opgewaardeerde gebied in de Klettgau ligt het aandeel met 12 % zelfs meer dan dubbel zo hoog! En de natuur bedankt ervoor, zoals de tellingen indrukwekkend aantonen. Dankzij de 30-jarige nauwe samenwerking tussen de Vogelwarte, het kanton en de landbouwers is de Klettgau tegenwoordig een lichtend voorbeeld. Markus Jenny is ervan overtuigd: «In de Klettgau wordt bij wijze van voorbeeld aangetoond dat landbouw en ecologie hand in hand kunnen gaan.»