Tönnies-schandaal voor de rechter

Undercoveronderzoek toont woekerhuur, intimidatie en uitbuiting in het systeem van vleesmiljardair Clemens Tönnies.

Duitslands grootste slachtfabriek staat als bijna geen ander bedrijf symbool voor erbarmelijke loon- en leefomstandigheden.

Op 14.12.2021 werd de SAT1-uitzending «Inside Tönnies» uitgezonden. Daarin werden nog altijd voortdurende, schokkende misstanden bij het slachtbedrijf Tönnies getoond.

PETA eist al jaren transparantie

Het grootbedrijf is er van oudsher op bedacht om niets naar buiten te laten dringen: inmiddels zevenenhalf jaar geleden diende PETA-senior dr. Edmund Haferbeck een verzoek om informatie in bij het district Gütersloh. Dr. Haferbeck eiste destijds documenten op over de afkeuringsstatistieken, mogelijk lopende gerechtelijke of bestuursrechtelijke procedures, mislukte verdovingen en eventuele wetsovertredingen. Het district verklaarde zich bereid om de informatie vrij te geven op grond van de deelstatelijke pers- en consumentenbeschermingswet, maar werd op het laatste moment tegengehouden door Tönnies.

De daartegen ingediende klacht bij de bestuursrechtbank in Minden had succes: bij vonnis van 28.7.2016 verplichtte de rechtbank het district Gütersloh, gesteund door tussenkomende partij Tönnies, om de informatie vrij te geven. De vervolgens ingestelde rechtsmiddelen vertragen de procedure nu al 5 jaar lang.

Het bedrijf Tönnies, zo valt uit hun juridische verstoppertje af te leiden, heeft duidelijk veel te verbergen dat verder gaat dan het toch al wrede verdoven van varkens met CO2 dat daar wordt toegepast.

«Met steeds nieuwe trucs en halve waarheden in zijn juridische stellingnames aan het opperste bestuursgerechtshof van Noordrijn-Westfalen weet de Tönnies-clan de uitvoering van het vonnis van de bestuursrechtbank in Minden keer op keer te verhinderen», aldus dr. Edmund Haferbeck, senior medewerker Special Projects bij PETA.

«De gerechtelijke ‘verdedigingsslag’ wordt eerder gevoerd door Tönnies als tussenkomende partij dan door het eigenlijk aangeklaagde district Gütersloh. Dit is slechts nog een van de vele schandalen rond het massaslachtbedrijf.dierenmishandeling en slaafachtige arbeidsomstandigheden zijn daar, net als in de vleesindustrie als geheel, onderdeel van het systeem.»

Overweldigende reacties op de reportage

«Dank je wel SAT.1, dat jullie deze reportage over de slachtfabriek Tönnies hebben laten zien», zegt tolk Viktor telefonisch. «Ik zou jullie nog veel ergere verhalen kunnen vertellen, maar durf het niet.» De dag na de uitzending van de reportage «SAT.1 investigativ» over het systeem Tönnies melden zich, naast Viktor (naam gewijzigd), talloze voormalige arbeiders, mensen uit hun omgeving en zelfs advocaten die hun verhaal over de vleesreus uit Rheda-Wiedenbrück willen vertellen. Eén ding hebben ze allemaal gemeen: ze zijn bang voor het systeem Tönnies – en willen anoniem blijven.

SAT.1-hoofdredacteur Juliane Essling: «Zo'n reactie op een reportage heb ik als journalist zelden meegemaakt. Je kunt je niet voorstellen hoe geïntimideerd de mensen zijn die zich bij ons melden. We zullen elk afzonderlijk geval onderzoeken en dan beslissen hoe we een tweede deel van de reportage vertellen.»