Stikstof laat Zwitserse vlinderdiversiteit verarmen

Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Bazel in het vaktijdschrift «Conservation Biology».

Zij onderzochten de talrijkheid en diversiteit van planten en vlinders op 383 locaties in Zwitserland. Resultaat: hoe meer stikstof via de lucht in de leefgebieden terechtkomt, hoe soortenarmer en dichter de vegetatie en hoe minder dagvlinders.

Want bemesting door stikstof laat afzonderlijke, weinig veeleisende plantensoorten sneller groeien dan andere, die daardoor overwoekerd en beschaduwd raken. Zo worden open, warme en droge leefgebieden koeler, schaduwrijker en vochtiger. «Sommige vlindersoorten hebben als rups bepaalde plantensoorten nodig als voedsel, of zijn afhankelijk van een specifiek microklimaat», aldus eerste auteur van de studie Tobias Roth van de Universiteit van Bazel in een mededeling van de hogeschool.

Sleutelrol voor de vlinderwereld

Naast industriële landbouw, versnippering van leefgebieden en klimaatverandering speelt stikstofdepositie waarschijnlijk een sleutelrol in het voorkomen van de kleurrijke insecten, aldus de biodiversiteitsonderzoekers. Inderdaad geldt in Zwitserland meer dan de helft van de dagvlindersoorten als bedreigd of potentieel bedreigd.

Om het verlies van diversiteit te beperken, zien zij een deel van de oplossing in landschapsbeheer en verdere technische verbeteringen, zodat er minder stikstof in de leefgebieden terechtkomt. Uiteindelijk is echter milieuvriendelijk consumentengedrag doorslaggevend, zodat er minder autouitlaatgassen in de lucht komen en de veehouderij kan worden teruggedrongen.

Volgens het Bundesamt für Umwelt (Bafu) is twee derde van de stikstofdepositie in kwetsbare ecosystemen terug te voeren op ammoniakemissies uit de landbouw, ongeveer een derde is afkomstig van stikstofoxiden uit verbrandingsprocessen.