Onderzoekswolf «Andrea» in Karinthië doodgeschoten

Andrea was een jong mannetje uit de Friulaanse vooralpen.

Hij werd in oktober 2024 gevangen door ecoloog Stefano Filacorda, wetenschappelijk leider van het monitoringproject van de Universiteit van Udine, en uitgerust met een gps-zenderhalsband. Ondanks zijn jonge leeftijd woog hij toen al 30 kilogram. Hij kwam uit een wolvenroedel in de dichtbevolkte regio rond Pordenone, een gebied waar de autoriteiten hadden verzocht het dier te volgen en zijn bewegingen nabij bewoonde gebieden te begrijpen.

In het najaar van 2024 begon Andrea te trekken, volgde de Tagliamento en stak via de Passo Pramollo de grens over naar Oostenrijk. Sinds juni 2025 verbleef hij in de omgeving van Mallnitz, op de grens tussen Karinthië en Salzburg. Filacorda verklaarde destijds tegenover de ORF: «Hij levert ons een dagelijkse registratie van zijn bewegingen. Daardoor kunnen we tot in detail zien waar hij slaapt en zich overdag ophoudt.»

Het project was opgezet voor drie jaar en moest gegevens leveren over trekbewegingen, ruimtegebruik en populatieverbinding van alpiene wolven. Filacorda was zich bewust van het risico: «We zijn ons ervan bewust dat dit kan gebeuren, want volgens de wettelijke regels gaat het dan om een Oostenrijkse wolf met een Italiaanse halsband, maar een halsband die informatie aan iedereen geeft, niet alleen aan de Italianen.»

«Conform de verordening», maar tegen welke prijs?

De deelstaat Karinthië bevestigde het afschot en bestempelde het als «conform de verordening volgens de Karinthische risicowolvenverordening». Vanuit het kantoor van plaatsvervangend deelstaatgouverneur Martin Gruber (ÖVP) klonk het dat de wolf in de onmiddellijke nabijheid van het bewoonde gebied was opgedoken. De Universiteit van Udine zou «onverwijld» zijn geïnformeerd. De verantwoordelijken van het project waren vanaf het begin op de hoogte van de wettelijke grondslagen in Karinthië: «Aan Italiaanse zijde was het dus altijd bekend dat het tot een verwijdering van de gezenderde wolf zou kunnen komen, mocht hij zich als risicowolf gedragen. Dit geval heeft zich nu voorgedaan.»

Voor Gerald Friedl, voorzitter van de vereniging «Wölfe in Österreich», is dat geen bevredigend antwoord: «Deze wolf was geen zogenaamde probleemwolf, maar een onderzoeksdier. Met zijn dood werd een belangrijk instrument van het wolvenmonitoring vernietigd.» Friedl ziet hierin opnieuw een schending van het Europese soortenbeschermingsrecht.

Transparantie in stukjes

De zaak «Andrea» viel in een periode waarin de deelstaat Karinthië zijn communicatie over wolvenafschoten fundamenteel veranderde. Nog in december 2025 informeerde de deelstaatregering het publiek per persbericht over elk afzonderlijk afschot. Sinds 2026 is dat verleden tijd. De deelstaat motiveert dit met de verlaagde EU-beschermingsstatus van de wolf uit 2025. Voortaan zouden afschotcijfers nog slechts per kwartaal worden gepubliceerd, «aangezien wij ons bewust zijn van de bijzondere emotionaliteit rond het thema wolf», aldus de deelstaat.

De zaak «Andrea» werd dan ook niet door de deelstaat Karinthië gecommuniceerd, maar door de vereniging «Wölfe in Österreich» op 4 februari 2026 openbaar gemaakt.

Wat het EU-recht hierover zegt

Op 11 juli 2024 stelde het Europees Hof van Justitie in een richtinggevend arrest (zaaknr. C-601/22) duidelijk: het verbod op wolvenjacht geldt ook in Oostenrijk. Een uitzondering kan slechts worden toegestaan wanneer de wolvenpopulatie zich in een gunstige staat van instandhouding bevindt, wat in Oostenrijk niet het geval is. Oostenrijk had bij zijn toetreding tot de EU in 1995 geen voorbehouden tegen de hoge beschermingsstatus aangemeld en kan zich daarom niet beroepen op bijzondere regelingen van andere lidstaten. Het Naturschutzbund Österreich bekritiseert dat de deelstaten met de huidige afschotpraktijk niet aan deze verplichting voldoen.

Sinds 24 juni 2025 geldt de wolf in de EU formeel alleen nog als «beschermd» in plaats van «strikt beschermd»; de afwaardering in de Conventie van Bern trad op 7 maart 2025 in werking, de bijbehorende aanpassing van de EU-Habitatrichtlijn volgde. Zoals wildbeimwild.com uitvoerig heeft geanalyseerd, noemde de Large Carnivore Initiative for Europe de afwaardering «voorbarig en gebrekkig», en meer dan 700 wetenschappers uitten in open brieven hun bezorgdheid. De verplichting om de gunstige staat van instandhouding te waarborgen, blijft echter ook na de afwaardering bestaan, en wordt in Oostenrijk nog steeds niet nageleefd.

Een patroon dat zich herhaalt

Zoals wildbeimwild.com al berichtte, probeerden deelstaten als Tirol, Vorarlberg en Karinthië in 2025 om de «gunstige staat van instandhouding» van de wolf politiek te verklaren, zonder wetenschappelijk onderbouwde basis. De wolvenjacht in Oostenrijk is de afgelopen jaren enorm toegenomen, de juridische drempels werden in meerdere deelstaten systematisch verlaagd. Oostenrijk en Zwitserland hebben de afschotdrempels de afgelopen jaren meermaals verlaagd.

De dood van «Andrea» is in deze context geen toeval, maar het gevolg van een beleid dat onderzoek en soortenbescherming ondergeschikt maakt aan afschotbelangen en een project van 250’000 euro met één enkel schot beëindigt.

Gerelateerde artikelen:

• Staat van instandhouding van de wolf moet in Oostenrijk politiek gemanipuleerd worden
• De wolvenjacht in Oostenrijk: gevolgen voor de populatie
• Oostenrijk en Zwitserland verlagen de drempel voor het afschot van wolven
• Tragisch einde voor lynx «Sofia»: recreatieve jagerscriminaliteit in Karinthië