Laat het gras groeien

Wie minder vaak maait, trekt wilde bijen en vlinders aan.

Miljoenen tuineigenaren kunnen rustig achteroverleunen en de grasmaaier vaker in de schuur laten staan. Wie minder vaak maait, helpt daarmee insecten.

«Dat strak geknipt groen uit de mode is, blijkt uit de nieuwste wetenschappelijke studie van de USDA Forest Service in Washington», zegt Eva Goris, persvoorlichter van de Deutsche Wildtier Stiftung. Het Amerikaanse onderzoeksinstituut bevestigt wat veel natuurbeschermers al lang betreuren: een perfect gazon verzwakt de soortenrijkdom in de tuin. Zeg dus maar dag tegen uw Engelse gazon!

Tuinen als toevluchtsoord voor wilde dieren

Er zijn minder vlinders in ons landschap, minder bijen, hommels en andere insecten – hun achteruitgang is zorgwekkend. Veel mensen hebben die indruk al langer. Ze verbazen zich erover waarom ook na lange autoritten de voorruit schoon blijft en waarom er op weilanden nauwelijks nog een fladderende vlinder te zien is.

Tuinen zouden kleine toevluchtsoorden kunnen zijn voor Wilde dieren: voor insecten, vogels, egels. Veel eigenaren geven echter de voorkeur aan kort geschoren gazons, exotisch begeleidend groen of planten helemaal niets en veranderen borders in stenen woestijnen. Terwijl al kleine maatregelen de diversiteit en het aantal van bijvoorbeeld wilde bijen drastisch kunnen vergroten.

«Als het gras mag groeien, trekt het perceel binnen korte tijd bijna op magische wijze wilde bijen en vlinders aan», aldus Goris. Planten als rolklaver of paardenbloem zijn bijvoorbeeld een levensbelangrijke voedselbron voor bestuivers. «Als de insectendiversiteit door het groeiende gras eenmaal is toegenomen, melden zich snel andere nuttige gasten. Naast vogels die zich voeden met larven, kevers en wormen, komen ook wilde dieren zoals egels en lieveheersbeestjes in de tuin.»

Een extra tip: wie zijn tuin visueel wil opwaarderen en bestuivers het hele jaar door een smakelijke voedselbron wil bieden, kan een wilde bloemenweide aanleggen. Wie er dan in de tuin komt, leest u in de Wilde bijen-gids.

Insectensterfte: het is al twaalf uur

De honingbij is slechts een indicator van een wereldwijd fenomeen: de insectensterfte. «Voor onze vliegende insecten is het allang geen vijf voor twaalf meer, maar twaalf», zegt Michael Strauch, hoofd van de soortenbeschermingsprojecten van de afdeling Natuurbescherming van de deelstaat Opper-Oostenrijk.

Mensen moeten eindelijk eens begrijpen dat een Engels gazon voor een bij net zo voedzaam is als een betonvlakte!

Dat blijkt uit het verlies aan «biomassa». Dat valt iedereen op die tegenwoordig met de auto over het platteland rijdt. Anders dan 20 jaar geleden vindt men zelfs na een lange rit nauwelijks nog doodgereden insecten op de voorruit. De afname van de biomassa wordt aangetoond door een voorbeeld uit Krefeld (Noordrijn-Westfalen). Insectenkundigen hadden daar in 1989 op een weide een insectenval geplaatst. Daarin vingen ze insecten met een totale massa van 1.400 gram. Toen ze het experiment in 2013 herhaalden, was het nog maar 300 gram.

Veel soorten wilde bijen zijn, net als andere insecten, de afgelopen jaren sterk in aantal achteruitgegaan. Naast geïntensiveerde landbouw, pesticiden, stikstofbelasting, verandering van leefgebied en lichtvervuiling gelden verdwijnende voedselbronnen in tuinen als mogelijke oorzaak.

«In de afgelopen 20 jaar is de totale hoeveelheid vliegende insecten met 80 procent afgenomen», zegt Arno Aschauer, referent soortenbescherming van WWF Oostenrijk.

Toch wordt 80 procent van onze 3.000 wilde en gekweekte planten bestoven door bijen en andere vliegende insecten. «Als zij verdwijnen, krijgen we in de fruitteelt toestanden zoals in China, waar de gewassen inmiddels met de hand bestoven moeten worden», waarschuwt Gerald Neubacher van de afdeling Natuurbescherming van de deelstaat. Meer over de Biodiversiteit en over Milieu en natuurbescherming.