Klimaatverandering drijft vogels naar het noorden

Het verschijnen van zeldzame vogels is een onmiskenbaar teken dat de klimaatnoodtoestand ook Engeland heeft bereikt.

Vogels zoals de Europese bijeneter zullen naar verwachting als gevolg van de opwarming van de aarde vaste bezoekers van het eiland worden.

Volgens natuurbeschermers zijn de regenboogkleurige bijeneters die deze zomer aan de kust van Norfolk broeden, en drie zeldzame uitgevlogen steltkluten in Yorkshire, een «onmiskenbare waarschuwing« dat de natuur- en klimaatnoodtoestand Groot-Brittannië heeft bereikt.

Geen inheemse populaties

Tussen 1956 en 2001 hebben bijeneters in Engeland niet gebroed, maar dit is de zesde poging in deze eeuw. In 2002 broedden de vogels in het graafschap Durham, in 2002 in Herefordshire, in 2014 op het Isle of Wight, in 2015 in Cumbria en in 2017 in Nottinghamshire, waar de nesten in de steengroeves mislukten door het slechte weer.

«Deze zeven bijeneters zijn ongetwijfeld de kleurrijkste en fascinerendste vogels die momenteel in Groot-Brittannië te zien zijn«, zei Mark Thomas van de RSPB. «Hoewel dit een mooi gezicht is, mogen we niet vergeten dat het verschijnen van deze vogels aan onze kusten te wijten is aan de veranderingen in ons klimaat en de daaruit voortvloeiende druk op de dierenwereld hier en over de hele wereld.»

«Door de klimaatverandering naar het noorden getrokken, zullen deze exotische vogels hoogstwaarschijnlijk in de toekomst vaste zomergasten worden, nadat ze de afgelopen twintig jaar een vroeg en onmiskenbaar teken waren dat de natuur- en klimaatnoodtoestand onze kusten heeft bereikt.«

De spreeuwgrote bijeneters hebben rode ruggen, blauwe buiken en gele kelen en kunnen worden waargenomen terwijl ze bijen, libellen en andere vliegende insecten in de lucht vangen.

Een onverwacht gezicht

In het natuurreservaat Potteric Carr in Doncaster zijn deze week drie kluten uitgevlogen uit wat vermoedelijk het meest noordelijke nest van Groot-Brittannië is voor een steltlopersoort die hier zeldzaam is en niet elk jaar broedt.

«We hebben er lang op gewacht, maar we zijn enthousiast«, zei Andy Dalton, bedrijfsleider bij de Yorkshire Wildlife Trust. «Potteric Carr is een groen beschermd gebied aan de rand van Doncaster, omringd door drukke snelwegen en industriële uitbreiding – het natuurbeschermingswerk dat we hier doen heeft een grote impact op de dierenwereld, vooral op bedreigde soorten zoals de kluut.«

Danny Heptinstall, hoofd van de afdeling strategie en partnerschappen bij de Yorkshire Wildlife Trust, benadrukte dat natuurrijke gebieden in voldoende mate beschermd en hersteld moeten worden, zodat soorten die door de opwarming van de aarde naar het noorden worden gedreven, in Groot-Brittannië een toevluchtsoord kunnen vinden.

«De enige reden waarom de kluten zich in Potteric Carr voortplanten, is dat we een prachtig landschapsbeschermingsgebied van enkele honderden hectaren hebben, dat uitgebreid zal worden. Deze dieren zullen nergens naartoe kunnen als we ze in Groot-Brittannië geen leefgebied bieden«, aldus Heptinstall.

Is er hoop?

«Het is bemoedigend, opwindend en een fantastische bevestiging van het werk dat we in Potteric Carr hebben verricht, maar het is ook een wake-upcall. De keerzijde van de medaille is wat we tegelijkertijd verliezen. Yorkshire maakt zich zorgen over zijn zeevogelpopulaties, waaronder drieteenmeeuwen, noordse stormvogels en papegaaiduikers.«

24 van de 25 broedende zeevogelsoorten van het Verenigd Koninkrijk staan op de lijst van bedreigde vogels (birds of conservation concern) als rood of geel geclassificeerd, wat betekent dat ze bedreigd worden met lokale uitsterving.

Nu de zeetemperaturen stijgen, trekken visbestanden naar het noorden of verdwijnen ze, wat het broedsucces van zeevogels verder naar het zuiden vermindert en de soorten dwingt te migreren naar plekken waar wel voedsel te vinden is.