Klimaatverandering en de gevolgen voor het broedseizoen van de sneeuwmus

Door de klimaatverandering veranderen de temperaturen vooral in de bergen zeer sterk.

Daar is het broedseizoen kort en het voedselaanbod slechts gedurende korte tijd beschikbaar. Des te belangrijker is het voor vogels die gespecialiseerd zijn in het hooggebergte, zoals de sneeuwvink, om precies het juiste tijdvenster voor het broeden te vinden.

Op basis van meer dan 12’000 meldingen van vogelwaarnemers op het citizen-science-platform ornitho.ch tussen 2006 en 2021, hebben onderzoekers van het Vogelwarte nu geanalyseerd hoe temperatuur, neerslag en sneeuwomstandigheden de broedperiode van de sneeuwvink beïnvloeden. Het resultaat: hogere temperaturen in het voorjaar leiden tot een eerdere start van het broeden. Tegelijkertijd eindigt het broedseizoen eerder bij hoge zomertemperaturen.

„Onze gegevens tonen aan dat het broedseizoen gemiddeld ongeveer zes dagen per extra graad in het voorjaar naar voren verschuift, maar in de zomer met meer dan vier dagen per graad wordt ingekort”, legt hoofdauteur Carole Niffenegger uit. „Dat betekent: een eerdere start levert niet meer tijd op voor een tweede broedsel.” Bijzonder zorgwekkend: ondanks de aanpassing van het broedseizoen aan de omgevingsomstandigheden steeg de gemiddelde temperatuur tijdens het broedseizoen met 0,8 graad – minder dan de algemene temperatuurstijging in de zomer, maar toch merkbaar. Dat betekent dat de sneeuwvink zijn broedtijdstip niet volledig kan aanpassen aan de veranderende omgevingsomstandigheden. Daardoor ontbreekt vermoedelijk het voedsel voor de jongen, en wordt hij naar hoger gelegen gebieden verdrongen.

De leefomgeving is naar boven toe echter begrensd. Als we de sneeuwvink willen behouden, waarvoor Zwitserland een grote internationale verantwoordelijkheid draagt, moeten we de klimaatverandering bestrijden en de voedselrijke, kortgrazige, alpiene weiden behouden, waar de sneeuwvink met succes jongen kan grootbrengen.