De brute handel in kattenvlees in Vietnam

Terwijl de handel in en consumptie van hondenvlees in Azië steeds vaker openlijk wordt besproken, blijft de even brute handel in kattenvlees op de achtergrond. Nieuw onderzoek van de internationale dierenwelzijnsorganisaties VIER PFOTEN en Change For Animals Foundation toont nu echter de ware omvang van de verborgen handel: alleen al in Vietnam worden naar schatting elk jaar een miljoen katten – waaronder zwerfkatten en huisdieren – gevangen, dagenlang door het land vervoerd en op wrede wijze geslacht. Als 'Little Tigers' staan ze vooral in het noorden van Vietnam op de menukaart.  

Tegelijkertijd houden steeds meer inwoners katten als huisdier, met als gevolg dat het steeds weer komt tot soms dodelijke confrontaties met kattendieven. Uitbraken van hondsdolheid en zoönosen maken de handel bovendien tot een gevaar voor de volksgezondheid. VIER PFOTEN en Change For Animals Foundation roepen de Vietnamese regering daarom op om eerder geldende wetten, die de handel in kattenvlees uitdrukkelijk verboden, weer in werking te stellen.

In tegenstelling tot de hier gangbare handel in hondenvlees was het jagen op, slachten en consumeren van katten katten in Vietnam tot januari 2020 uitdrukkelijk verboden. De wet is echter afgeschaft en kattenvlees is populairder dan ooit – vooral in het noorden van het land. VIER PFOTEN en Change For Animals Foundation identificeerden Hanoi en de provincie Thai Binh, met hun talrijke restaurants en slachthuizen, als de kattenvleeshotspots van Vietnam. Om aan de stijgende vraag te voldoen, worden vrij rondlopende zwerfkatten en huiskatten gevangen en levend verkocht aan groothandelaren of rechtstreeks aan restaurants. Boerderijen waar katten speciaal voor de vleeshandel worden gefokt, bestaan volgens het onderzoek niet in Vietnam.

«Bij de groothandelaren hebben we talrijke katten met halsbanden aangetroffen – een duidelijke aanwijzing dat het huisdieren waren. Tijdens ons onderzoek hebben we ook veel huisdiereigenaren ontmoet die wanhopig op zoek waren naar hun gestolen katten. De autoriteiten kijken hier meestal de andere kant op. Ze zijn vaak zelf betrokken bij de kattenvleeshandel, profiteren van steekpenningen of zijn simpelweg consument.»

Katherine Polak, dierenarts en hoofd van de VIER PFOTEN zwerfdierenhulp in Zuidoost-Azië.

Diefstal, transport, slacht: dierenmishandeling in alle schakels

Sommige restaurants betrekken de dieren rechtstreeks van de kattenvangers en slachten ze zelf ter plaatse, maar de meeste werken samen met groothandelaren en slachthuizen. Volgens VIER PFOTEN en Change For Animals Foundation zijn de kuststeden Da Nang en Hoi An in Centraal-Vietnam – populair bij nationale en internationale toeristen – van groot belang voor de inkoop en levering van katten.

«In distributiecentra houden de groothandelaren de gestolen katten dagenlang opgesloten in kleine kooien, totdat ze genoeg dieren hebben verzameld om de transportkosten te dekken. Over honderden kilometers worden de katten zonder water, voer en voldoende luchttoevoer naar de over Vietnam verspreide slachthuizen gebracht. Sommige groothandelaren gebruiken hiervoor zelfs de bagageruimtes van gewone passagiersbussen.»

Lola Webber, medeoprichter van de Change For Animals Foundation.

In de slachthuizen worden de katten gewoonlijk verdronken – voor zover ze dan nog niet zijn gestorven aan uitputting, een hitteslag of verwondingen door het brute vangen. De twee dierenwelzijnsorganisaties hebben ook vastgelegd dat de katten soms met een hamer worden doodgeslagen, levend gekookt of met elektrische schokken worden gedood. Daarna wordt de vacht van de dieren getrokken en de huid verbrand. Pas dan worden de katten schoongemaakt en, als ze verder worden vervoerd, ingevroren. 

Zwarte katten als premium kattenvlees

De handel in kattenvlees is een winstgevende zaak. Een levende kat wordt voor ongeveer 6,50 Amerikaanse dollar (EUR 5,70) per kilo verkocht, een kilo van haar vlees voor 8,50 Amerikaanse dollar (EUR 7,50). Een gerecht met kattenvlees bieden restaurants aan voor ongeveer 6,50 Amerikaanse dollar (EUR 5,70). Volgens het recente onderzoek van VIER PFOTEN en Change For Animals Foundation zijn zwarte katten nog meer waard. Handelaren verkopen ze levend voor 8,50 Amerikaanse dollar (EUR 7,50) per kilo, hun rauwe vlees levert tot 21,50 Amerikaanse dollar (EUR 18,90) per kilo op. Jongere generaties beschouwen kattenvlees als een exotische delicatesse. Bij oudere mensen hangt het eten ervan meestal samen met gebruiken, bijgeloof en de maankalender. Zo zijn sommige inwoners ervan overtuigd dat het eten van kattenvlees ongeluk afweert. Anderen eten het vlees – vooral van zwarte katten – omdat ze geloven dat het een genezende werking heeft, hoewel daarvoor geen wetenschappelijk bewijs bestaat. 

Kattenvlees: gevaar voor de openbare veiligheid en gezondheid

De afgelopen jaren zijn katten in Vietnam een populair huisdier geworden – ondanks de stijgende vraag naar hun vlees. Met zwerfkatten alleen kan aan de vraag niet meer worden voldaan. Daarom schrikken kattenvangers er niet voor terug om huisdieren te stelen. Steeds weer komt het dan ook tot gewelddadige confrontaties tussen kattendieven en huisdiereigenaren, die in het verleden ook al dodelijk afliepen. Volgens VIER PFOTEN en de Change For Animals Foundation is de handel in kattenvlees bovendien verbonden met uitbraken van hondsdolheid en het ontstaan van zoönotische ziekten, vergelijkbaar met COVID-19. Zonder enige controle worden de dieren – gezond of ziek – door het hele land vervoerd. De onhygiënische omstandigheden in de distributiecentra en slachthuizen, waar vaak de meest uiteenlopende diersoorten worden gehouden, bevorderen het ontstaan van gevaarlijke virussen. 

De strijd van VIER PFOTEN tegen de handel in honden- en kattenvlees

In Vietnam werkt VIER PFOTEN samen met de Change For Animals Foundation en met de lokale dierenwelzijnsorganisaties Paws for Compassion in Da Nang en Vietnam Cat Welfare in Hoi An. Om de gewelddadige handel in honden- en kattenvlees in Zuidoost-Azië duurzaam te beëindigen, heeft VIER PFOTEN een campagne gestart op internationaal en nationaal niveau. «Door voorlichting en samenwerking met de verantwoordelijke instanties en toeristenorganisaties moeten de regeringen ertoe worden gebracht strenge dierenwelzijnswetten in te voeren die het vangen, slachten en eten van honden en katten verbieden. Zo worden niet alleen de dieren, maar ook de mensen beschermd», legt dr. Karanvir Kukreja uit, dierenarts en projectmanager van de VIER PFOTEN-campagne. Daarnaast ondersteunt VIER PFOTEN lokale dierenwelzijnsorganisaties en gemeenten met humane en duurzame programma's voor het beheer van de honden- en kattenpopulatie. VIER PFOTEN maakt ook deel uit van de dierenwelzijnscoalities DMFI (Dog Meat Free Indonesia) en ACPA (Asia Canine Protection Alliance), die lobbyen tegen de handel in Zuidoost-Azië.