De fascinerende reis van de prei

Prei kent geen seizoen, want ze heeft ook geen last van vorst, waardoor ze het hele jaar door vers verkrijgbaar is.

Prei is niet alleen op het bord interessant, maar ook historisch gezien boeiend. Zo werd er in het Oudgermaans een eigen rune, een Germaans schriftteken, aan de prei gewijd: «Laukaz». En in Wales behoort de prei tot de nationale symbolen en staat ze afgebeeld op het nationale wapen. Prei was dus al vele eeuwen geleden een belangrijk voedingsmiddel.

Van de oudheid tot in de tuin

Prei behoort, net als uien, tot de amaryllisfamilie. Men vermoedt dat de wilde vorm ervan ergens uit het Middellandse Zeegebied, in de regio Voor-Azië, afkomstig is en daar al zo'n 3'000 jaar geleden werd gecultiveerd. Er zijn overleveringen die erop wijzen dat prei al diende als voedsel voor de arbeiders van de piramides in Egypte. Men neemt aan dat de groente in de middeleeuwen vanuit Italië via handelsroutes naar Midden-Europa kwam en zo ook tot in Zwitserland doordrong; sindsdien is prei niet meer weg te denken uit onze keuken.

Prei is echter enigszins kieskeurig als het gaat om haar directe buren. Zo groeit ze goed naast andijvie, kool, koolrabi, kropsla, wortel, schorseneren, selderij en tomaten. Zijn daarentegen bonen, erwten of rode bieten haar buren, dan gedijt ze minder goed.

Preisoorten en hun culinaire voordelen

Bij prei onderscheidt men tegenwoordig veel variëteiten, die worden ingedeeld in zomer-, herfst- en winterprei. De kleur van de prei geeft daarbij informatie over het aroma: hoe groener, hoe pittiger. Zo kenmerkt zomerprei zich door een lichtgroene schacht en een wit onderste deel. Ze wordt vaak gebruikt om gestoofde gerechten te verfijnen en is ook goed geschikt voor lauwwarme salades met vinaigrette. Herfstprei heeft een dikkere schacht en donkergroene bladeren, is wat robuuster en verdraagt lichte vorst. Winterprei daarentegen is echt vorstbestendig. Ze groeit langzaam tijdens de wintermaanden, heeft een donkergroene tot blauwachtige kleur en een intens aroma, ideaal voor stevige soepen en stoofschotels.

Ondanks het hoge watergehalte van tot wel 90 procent bevat prei veel waardevolle voedingsstoffen: zo bevat het onder andere aanzienlijke hoeveelheden vitamine C, caroteen, B-vitaminen en mineralen zoals kalium, calcium, magnesium, fosfor en ijzer. Het hoge gehalte aan zwavelhoudende etherische oliën heeft bovendien een positieve invloed op de spijsvertering.