Beieren dreigt verbod op de otterjacht

De Deutsche Umwelthilfe (DUH) heeft samen met de Bund Naturschutz Bayern (BN) bij het Bayerische Verwaltungsgerichtshof een verzoek tot normcontrole ingediend ter bescherming van de otter.

Doel is om de Beierse jachtverordening, die het vangen en doden van de streng beschermde otter in ruime mate toestaat, op haar rechtmatigheid te toetsen.

Nadat de DUH op 30 juni 2025 in een kort geding won tegen een van de soortenbeschermingsrechtelijke algemene beschikkingen tot afschot van de otter in Oberfranken, zorgt deze normcontrole voor een gerechtelijke toetsing van de wijzigingen van de jachtrechtelijke uitzonderingsverordening (GVBI.2024, blz. 397).

Volgens de geldende regeling, aangedreven door vice-minister-president Hubert Aiwanger, zijn het vangen en doden van de streng beschermde otter bij visvijvers het hele jaar door toegestaan – en dat op bijzonder brute wijze tijdens de jacht. Zo mogen zelfs jonge dieren door hobby-jagers worden doodgeschoten en mogen volwassen dieren ondanks aanzienlijk verwondingsgevaar met kastvallen worden gevangen en de mannelijke dieren na een weegprocedure worden gedood. Bovendien staat Beieren zogenaamde nachtzichttechniek en kunstmatige lichtbronnen toe, evenals het gebruik van niet-selectieve vallen voor de otterjacht.

De Beierse regelingen zijn in strijd met de beschermde status van de otter in talrijke Natura 2000-gebieden en met het Europese soortenbeschermingsrecht. Met de hier volgens Europees recht verboden nachtkijkers kan niet met zekerheid worden vastgesteld of het om een vrouwelijk dier met afhankelijke jongen gaat. Dat is onder meer in strijd met de bescherming van ouderdieren! Levendvangkooien voldoen bij de otter op hun beurt niet aan de eisen inzake selectie en ongedeerdheid. Beieren moet bedreigde en streng beschermde soorten zoals de otter eindelijk beschermen – en dat kan alleen met een jachtrecht dat zich richt op natuurbescherming. – Sascha Müller-Kraenner, federaal directeur van de DUH

Rugwind voor het normcontroleverzoek biedt het recente succes van de DUH voor de bestuursrechtbank van Bayreuth: nadat de instantie in Opper-Franken aanvankelijk had geweigerd, dwong de DUH deze week de intrekking van de laatste twee onttrekkingsbesluiten af. Daarmee mag tijdens de lopende procedure tegen het algemene besluit in het district Opper-Franken geen enkele otter meer worden gedood.

Een normcontrole toetst niet een afzonderlijk besluit, maar de geldigheid van de hele verordening. Als de DUH en de BN winnen, zou de aangevochten jachtregeling voor heel Beieren komen te vervallen, niet alleen voor afzonderlijke gevallen.

Achtergrond:

Met de uitzonderingsverordeningen op grond van het soortenbeschermings- en jachtrecht probeert de Beierse deelstaatregering al jaren zich over het Europese soortenbeschermingsrecht heen te zetten. De nu mogelijk gemaakte doding en vangst brengt volgens de inschatting van de DUH en de BN de stabilisatie van de ooit bijna uitgeroeide otterpopulatie in Beieren in gevaar.

Rechtbank stopt de otterjacht in heel Beieren

Het normcontroleverzoek had effect: in maart 2026 gaf het Beierse bestuursgerechtshof (VGH) gehoor aan een spoedverzoek van de Deutsche Umwelthilfe en de Bund Naturschutz Bayern en schortte de omstreden bepalingen van de jachtverordening voorlopig op. Sindsdien mogen otters in heel Beieren noch met levendvangkooien noch met behulp van nachtkijktechniek of kunstmatige lichtbronnen worden gevangen of gedood. Vanuit de politiek kwam prompt kritiek: de Beierse minister van Economie Hubert Aiwanger verweet de milieuorganisaties een «obstructietactiek» die schadelijk zou zijn voor de natuurbescherming.

Op 14 augustus 2026 volgde het definitieve slotakkoord voor de Oberpfalz: de bestuursrechtbank van Regensburg verklaarde de door de regering van de Oberpfalz uitgevaardigde algemene beschikking voor het afschieten van de otter onrechtmatig en liet geen hoger beroep toe – het vonnis is daarmee rechtsgeldig. De klacht was ingediend door de Naturschutzinitiative e.V., die eerder al twee kortgedingen bij de bestuursrechtbank van Regensburg en het bestuursgerechtshof in München had gewonnen. De rechtbank had kritiek op het feit dat de instantie niet had aangetoond of de otterpopulatie door de afschot zou kunnen verslechteren, en dat wetenschappelijke gegevens over de staat van instandhouding van de populatie in de beschikking ontbraken. De Beierse viskwekers reageerden teleurgesteld: de Landesfischereiverband Bayern kondigde aan zich in de toekomst in te zetten voor een verlaging van de EU-beschermingsstatus van de otter, zodra er voldoende gegevens beschikbaar zijn uit de lopende ottermonitoring van het Beierse Landesamt für Umwelt. De hoofdprocedure over de regeling voor heel Beieren blijft hierdoor onverlet en loopt door.

HOBBYJAGERS-RADAR

Op het spoor van verborgen dierenwelzijnsovertredingen, stroperij en/of criminaliteit? Meld ons verdachte gevallen! Help mee met de grote hobbyjagers-radar.

> naar het formulier