50 jaar zonder recreatieve jacht in het kanton Genève

Sinds het verbod op de recreatieve jacht in 1974 na een volksstemming heeft de dierenwereld zich zeer positief ontwikkeld.

Ondanks zijn geringe oppervlakte van slechts 282 km2 en een sterke verstedelijking met in totaal 500.000 inwoners herbergt het kanton Genève een gevarieerde fauna met meer dan 20.000 diersoorten.

Het aantal overwinterende watervogels is sterk toegenomen en er is nog nooit zo'n rijkdom en diversiteit aan eenden op het meer en de rivieren geweest. De hazendichtheid in het kanton is een van de hoogste van Zwitserland. Ook hoefdierpopulaties, met name wilde zwijnen en herten, die sinds 1974 zeldzaam waren geworden, zijn zeer aanwezig. Na zijn herintroductie in Frankrijk keerde het hert, dat 150 jaar lang volledig verdwenen was, de afgelopen vijftien jaar geleidelijk terug. Inmiddels heeft zich in de bossen van Versoix een vaste populatie gevestigd.

Bescherming van planten tegen schade

Terwijl deze situatie de bewoners en wandelaars van het kanton kan verheugen, die zo talrijke dieren in hun natuurlijke omgeving kunnen observeren, vereist de situatie het omheinen van talrijke landbouw- of bosbouwpercelen om ze te beschermen tegen schade door Wilde dieren. Ondanks de tijdelijke installatie van 80 tot 100 kilometer elektrische afrasteringen per jaar worden de kosten voor de schadevergoeding aan boeren en de schadepreventie in totaal geschat op ongeveer 300.000 CHF.

Ongevallen met wilde dieren

Een hoog aantal dieren verhoogt ook het risico voor de openbare veiligheid, vooral bij verkeersongevallen. Zo worden er per jaar, over alle soorten heen, tussen 50 en 100 ongevallen gemeld.

Regulering van dieren

Het verbod op de recreatieve jacht heeft het afschieten van dieren nooit volledig stopgezet.

De verschillende wetteksten voorzagen altijd in de mogelijkheid om ze uit te voeren, maar alleen als laatste redmiddel, wanneer alle preventieve maatregelen zijn uitgeput (Art. 16, lid 1 LFaune).

Toch schakelt de staat geen recreatieve jagers in om regulerende afschot uit te voeren. Deze taak berust bij de wildbeheerders, onder leiding van het kantonnale Bureau voor Landbouw en Natuur.

Uit overwegingen van rust voor de wilde dieren, technische doeltreffendheid en openbare veiligheid voeren de wildbeheerders de afschot 's nachts uit met behulp van lichtversterkers. Om de stress of het lijden van de dieren zo veel mogelijk te beperken, worden er geen drijfjachten of achtervolgingen uitgevoerd. Het afschot vindt plaats zodra het doel geïdentificeerd is, met de garantie dat het dier onmiddellijk wordt gedood, wat volgens het kantonnale Bureau voor Landbouw en Natuur bij 99% van de afschotgevallen het geval is.

Nachtzichtapparatuur wordt vandaag in verschillende kantons gebruikt (Zürich, Sankt Gallen, Thurgau, Aargau) en het kanton Genève was daarin het voorbeeld. Hierdoor wordt de trefzekerheid verhoogd en hoeven de wilde dieren minder te lijden. Ook telescoopvizieren waren vroeger omstreden en zijn nu ingeburgerd.

dierenwelzijn betekent vooral het voorkomen van aangeschoten dieren. Dat gebeurt massaal bij recreatieve jagers. In Graubünden bijvoorbeeld wordt één op de tien herten alleen aangeschoten in plaats van gedood.

Der Hobby-Jäger im 21. Jahrhundert

Aantal geschoten dieren

De regulering van zoogdieren betreft voornamelijk wilde zwijnen en herten. Sinds begin jaren 2000 worden jaarlijks ongeveer 200 wilde zwijnen geschoten. Deze cijfers zijn te verklaren door de wil van de autoriteiten om de populatie van 170 wilde zwijnen op dit niveau te houden, zodat de schade beperkt blijft. De afschotdoelstelling is de populatie te stabiliseren, die door de voortplanting van de zeugen jaarlijks kan verdubbelen.

Sinds 2015 zijn de reeën aan de beurt, die worden afgeschoten vanwege de toenemende schade aan de wijngaarden. Elk jaar worden tussen de 20 en 30 reeën geschoten. Tussen 1 december 2023 en 31 januari 2024 werden in de bossen van Versoix 25 reeën geschoten. Ook dit afschot zal zich waarschijnlijk herhalen.

Oplossing voor vervangend afschot

Nadat de Staatsraad in oktober 2023 had aangekondigd herten te zullen afschieten, eisten meerdere organisaties, gesteund door een petitie met meer dan 25.000 handtekeningen, het gebruik van het immunocontraceptieve vaccin GonaCon om de wilde zwijnen- en hertenpopulaties te verminderen, als vervanging voor afschot.

Het gebruik van een anticonceptiemethode als preventieve maatregel is in overeenstemming met artikel 16 van de Geneefse wet op de wilde dieren.

Gebruik van het GonaCon-vaccin

Het voordeel van het GonaCon-vaccin is dat de werking omkeerbaar is. De antilichamen die het lichaam na de vaccinatie aanmaakt, blokkeren de hormoonproductie (gonadotropine) en het voortplantingsproces van het dier. De gemiddelde werkingsduur van het vaccin bedraagt ongeveer twee jaar. Het zou de dierenpopulaties stabiliseren of verminderen in gebieden waar de dieren te veel schade aanrichten, terwijl een deel van de vrouwtjes, afhankelijk van het gewenste aantal dieren, nog jongen ter wereld kan brengen. GonaCon wordt al ongeveer tien jaar met succes toegepast bij herten- en wilde-zwijnenpopulaties, zonder dat negatieve effecten (op het gedrag of andere aspecten) zijn vastgesteld.

Afschot ter regulering of beschermende vaccinatie?

Of het nu gaat om afschot of het gebruik van GonaCon, de kosten zouden vergelijkbaar zijn.

De gemiddelde tijd die een terreinbeheerder nodig heeft om een wild zwijn te schieten, bedraagt 8 tot 15 uur per dier. De gemiddelde jaarlijkse kosten voor de jachtgerelateerde regulerende werkzaamheden worden geschat op Fr. 200.000, waarvan Fr. 30.000 wordt terugverdiend door de verkoop van het vlees aan een lokale slagerij.

Als recreatieve jagers deze taak zouden uitvoeren, zouden de kosten niet lager zijn, aangezien zij, net als in de andere kantons, intensief begeleid en gecontroleerd zouden moeten worden.

Ter vergelijking: de visserij zou aanzienlijk meer kosten met zich meebrengen, ondanks de verkoop van vergunningen. Het kantonale bureau voor landbouw en natuur beschouwt het jachtverbod voor recreatieve jagers in Genève dan ook als het goedkoopste alternatief voor het kanton, dat op lange termijn zeer gemakkelijk financierbaar is.

De prijs van het vaccin is laag. Maar het vangen van wilde zwijnen of hertén voor vaccinatie en markering zou meer personele middelen vergen dan afschot. Om de kosten te verlagen, zou het kantonale Bureau voor Landbouw en Natuur, zoals al bij andere projecten het geval was, ondersteund kunnen worden door vrijwilligers van partnerorganisaties, bijvoorbeeld op het gebied van natuur- of dierenbescherming. Een vermindering van de dierpopulaties in gevoelige gebieden zou de kosten voor gewasbescherming die het kanton moet dragen verlagen, evenals de belasting voor boeren bij het beheer van hun terreinen.

Beide methoden roepen echter uiteenlopende ethische vragen op: is het beter om dieren in leven te laten, maar het vermogen om zich voort te planten bij een deel van hen tijdelijk te onderdrukken? Of, zoals nu de praktijk is, een bepaald aantal van hen te doden zonder de natuurlijke hormooncyclus van de dieren te beïnvloeden?

Tot eind april kunnen inwoners van Genève via een online enquête bijdragen aan de oplossing van deze vraag. Het totale resultaat van de enquête wordt op 15 mei 2024 gepubliceerd.

Genf Jagdverbot