11 juni: Internationale Dag van de Lynx

Het Lynx keert terug in onze bossen.

In Zwitserland leven ongeveer 300 exemplaren, onder wie 75 jonge dieren. Of ze zich weer overal vestigen waar ze geschikte leefgebieden vinden, hangt in belangrijke mate af van de acceptatie door de mensen. „Lynxen horen net zo goed in onze bossen thuis als het edelhert, de eekhoorn en de zwarte ooievaar. Nu we ze bijna hebben uitgeroeid, is het tijd om ze beter te leren kennen en hun terugkeer naar hun oorspronkelijke leefgebieden mogelijk te maken.” zegt Moritz Klose, deskundige op het gebied van wilde dieren.

Die dag valt ongeveer samen met de geboorte van de jonge lynxen. Wanneer alles weer groen wordt, wordt er ook opnieuw geteld: pas nu blijkt hoeveel van de halfwas dieren van vorig jaar het hebben overleefd en een eigen territorium hebben gevestigd. Een inventarisatie van de populatie is alleen zinvol samen met onze Europese buren, legt Moritz Klose uit: „Lynxen zijn echte Europeanen. Ze hebben grote territoria nodig en houden zich niet aan nationale grenzen. Als we ze en hun leefgebieden willen beschermen, hebben we eenduidige, grensoverschrijdende richtlijnen nodig voor de monitoring en voor hun bescherming.”“

Plannen uit het politieke circus in Bern om lynxen in de toekomst nog makkelijker te kunnen afschieten, staan volledig haaks op de realiteit.

Carl Sonnthal van IG Wild beim Wild

In vroegere eeuwen werd de Euraziatische lynx zwaar vervolgd en op veel plaatsen zelfs uitgeroeid. In Europa heeft hij slechts in geringe aantallen overleefd in afgelegen regio's, zoals in Scandinavië, in de Karpaten en op de Balkan. Sinds 1962 wordt het wilde dier in Zwitserland beschermd door de jachtwet. Op 23 april 1971 werd in het kanton Obwalden, in het federale beschermde gebied «Hutstock» in het Melchtal, een paar lynxen vrijgelaten. De lynxen waren wildvangsten uit de Slowaakse Karpaten, die via de dierentuin van Ostrava en de dierentuin van Bazel naar Zwitserland werden gebracht. De herintroductie van de lynx was gebaseerd op een besluit van de Bondsraad van 18 augustus 1967 en, op verzoek van de toenmalige kantonale boswachter Leo Lienert, op de instemming van de regering van Obwalden. Inmiddels zijn er in Zwitserland weer twee populaties. Beide populaties leven gescheiden van elkaar. Twee derde van de lynxen leeft in de Alpen, een derde in de Jura. Om de Alpenpopulatie te versterken, werden tussen 2001 en 2008 verschillende individuen uit de Jura en de noordwestelijke Alpen met succes overgeplaatst naar Noordoost-Zwitserland. Zowel de Alpenpopulatie als de Jurapopulatie in Zwitserland wordt als ernstig bedreigd beschouwd.

Als roofdier van kleine evenhoevigen zoals reeën en gemzen speelt de lynx een belangrijke rol in ons ecosysteem. Samen met de wolf staat hij aan de top van de voedselketen en vervult hij een ecologische niche die door geen enkel ander dier in West-Europa wordt ingenomen: per week eet een lynx ongeveer één ree of gems. Reeën en gemzen eten op hun beurt vooral in de winter bij voorkeur jonge bomen of scheuten.

Als er te veel evenhoevigen in een bosgebied leven, heeft het bos nauwelijks kans om opnieuw uit te groeien. Doordat lynx en wolf het bestand van de evenhoevigen reguleren, bevorderen zij de natuurlijke verjonging van het bos. Gevarieerde bossen met oude en jonge bomen bieden diverse dieren een leefgebied. Ze beschermen ons bovendien tegen natuurgevaren en bieden ons een aantrekkelijk recreatiegebied.

Het Lynxconcept verdeelt Zwitserland in 16 wildgebieden. In die gebieden beoordelen de Bond en de kantons hoe het lynxbestand, de wilde dieren en de bosverjonging elkaar wederzijds beïnvloeden.

Vandaag de dag bevinden zich in Zwitserland de enige samenhangende, significante lynxpopulaties van het Alpengebied. Zwitserland draagt daarom Europawijd een bijzondere verantwoordelijkheid voor het behoud en de bescherming van deze diersoort.