Hobbyjagers onder invloed van drugs met illegale geweren

Voor het eerst in Frankrijk wordt een hobbyjager na een “per ongeluk” gelost schot naar de gevangenis gestuurd. En men vraagt zich af: waarom pas nu?

Een geweldpleger werd door een geweldpleger op jagerswijze geveld. Deze zaak laat zien in welke mate de jacht in Frankrijk (en ook in andere landen) als een rechtsvrije ruimte wordt gedoogd. Een hobbyjager gebruikt cannabis, draagt een niet-geregistreerd wapen bij zich, negeert de voorgeschreven schuthoek en mag desondanks schouder aan schouder met anderen gewapend op mensen en dieren schieten.

Stel je hetzelfde voor in het wegverkeer: rijden onder invloed van drugs, zonder rijbewijs, met een niet-toegelaten voertuig. Ondenkbaar! Bij de jacht wordt het echter al decennialang getolereerd.

Jachtverenigingen: zwijgen en wegkijken

Nog schandaliger is het collectieve falen van de jachtgemeenschap. Geen jachtleider, geen vereniging, geen collega greep in, hoewel drugs- en alcoholgebruik tijdens de jacht geen geheim is. De jachtlobby sust geregeld met het argument van “tragische incidenten”. Maar de cijfers spreken een andere taal:

• In Frankrijk werden volgens het ONCFS (Bureau voor jacht en wilde dieren) alleen al in het seizoen 2022/23 78 jachtongevallen geregistreerd, waaronder 7 doden. In het seizoen 2023/24 waren er zelfs 11 dodelijke slachtoffers.
• In Duitsland worden jaarlijks ongeveer 30 tot 40 ongevallen met vuurwapens tijdens de jacht gemeld, ook hier met dodelijke slachtoffers. Vaak zijn andere hobbyjagers of onschuldige wandelaars het slachtoffer.
• In Zwitserland vallen er gemiddeld 3 tot 5 jachtdoden per jaar, zoals analyses van de Suva en kantonale autoriteiten aantonen.

Het gaat dus niet om „incidentele gevallen", maar om een structureel veiligheidsprobleem. De IG Wild beim Wild ziet dit ook in Zwitserland keer op keer gebeuren. Blowende of dronken hobbyjagers voor, tijdens en na de hobbyjacht.

Het sprookje van het „ongeluk"

Wanneer iemand onder invloed van drugs, met een illegaal wapen en zonder inachtneming van elementaire regels schiet, is dat geen ongelukje. Dat is opzettelijke onverantwoordelijkheid. Dat dergelijke gevallen nog steeds als „jachtongeval" worden bestempeld, is onderdeel van de bagatellisering. In werkelijkheid gaat het om dood door schuld met aankondiging.

De straf in Cahors is streng: drie jaar, waarvan één jaar onvoorwaardelijk, 10’000 euro boete, intrekking van de jachtakte, wapenverbod. Maar in verhouding tot de draagwijdte blijft het vonnis bijna mild: een mens is dood. De centrale vraag luidt: zal dit vonnis een omslag in het denken inluiden? Of blijft het een uitzondering, terwijl elk jaar meer mensen sterven omdat de hobbyjacht met haar dierenmishandelingen als onaantastbare traditie geldt?

Jacht = veiligheidsrisico

De kale cijfers bewijzen het: de hobbyjacht is gevaarlijk – voor dieren, voor onbetrokkenen, en zelfs voor de geweldplegers zelf. Waar elders accepteren wij elk jaar tientallen doden en gewonden voor een hobby die in de eerste plaats het plezier in het doden dient?

Wie vandaag de dag de hobbyjacht nog verdedigt, verdedigt bloed, dood en rechtsschendingen. Het is tijd om dit relikwie uit een voorbij tijdperk consequent ter discussie te stellen – en eindelijk de bescherming van mens, dier en natuur boven het plezier van een minderheid te stellen.

Volgens de IG Wild beim Wild zijn voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidsbeoordelingen naar het voorbeeld van Nederland nodig, evenals een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder de hobbyjagers is vandaag de dag 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals afnemend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwakte en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevalsanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant stijgt.

De regelmatige berichten over jachtongevallen, dodelijke vergissingen en misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem duidelijk. Het privébezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor recreatieve doeleinden onttrekt zich grotendeels aan een voortdurende controle. Vanuit het oogpunt van IG Wild beim Wild is dit niet langer verantwoord. Een praktijk die berust op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimiteit.

Hobby-jagen berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische devaluatie van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soortbehoren. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van hobbyjacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander veld is zo doordrongen van verbloemende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld wordt genormaliseerd, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, verifieerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.