Waarom worden in Noorwegen wolven bejaagd? Achtergronden en belangen

In Noorwegen nemen de conflicten rond de wolf toe.

Vorige maand protesteerden duizenden mensen tegen legaal afschot.

Meer dan 90.000 mensen ondertekenden de internationale Petitie tegen de recreatieve jagers.

Het Noorse platteland zal wolven “nooit accepteren”

De landelijke gemeenten in Noorwegen vechten tegen ontvolking. Veel jonge mensen trekken naar de steden, waar ze betere werkmogelijkheden verwachten. De jongeren die achterblijven, behoren tot de arbeidersklasse en zijn vaak gepassioneerde recreatieve jagers. Ze hebben een duidelijke mening over roofdieren: een beperkt aantal lynxen, veelvraten en ook beren is acceptabel. Maar wolven zullen ze nooit accepteren.

De wolvenpopulatie in het zuidoosten van Noorwegen groeit sinds de jaren negentig. Het verschijnen van wolven in nieuwe gebieden valt samen met de toenemende bezorgdheid van boeren en daarmee van de lokale gemeenschappen. Noorse recreatieve jagers willen de wolf daarom in hun gebied uitroeien. Daarvoor zijn echter een aanpassing van de nationale wetgeving en een uitzondering op internationale wetten nodig. Tot nu toe kon Noorwegen, ondanks de toenemende druk, geen volledige vergunning voor het afschieten van de wolven verlenen.

De wereld van de recreatieve jagers

Enerzijds speelt het zogenaamde “culturele verzet” een rol. Dat betekent niet per se de strijd tegen de autoriteiten en streeft ook geen sociale verandering na. Het is een soort strijd voor autonomie, om controle over het eigen leven te hebben. Maar jonge mannen op het platteland die graag jagen, zijn een normaal onderdeel van de samenleving. En hun contacten laten zien dat de recreatieve jagers een hecht netwerk vormen en daarmee een eigen groep mensen (de beroemde sociale “bubbel”).

Concurrentie van de dieren

Velen zien in jagen een soort traditionele vrijetijdsbesteding in de natuur. In de 20e eeuw waren er in Noorwegen geen grote roofdieren behalve de lynx, maar wel veel hoefdieren zoals reeën en elanden. Om hun vermeerdering te beperken, was de recreatieve jacht in veel landelijke gebieden een bron van inkomsten. De dieren belandden ofwel op het eigen bord, ofwel brachten ze geld op in de vorm van jachtsubsidies. Tegenwoordig leven er in Noorwegen lynxen, veelvraten, bruine beren en wolven. En de recreatieve jagers zien in hen directe concurrenten, hoewel zij eigenlijk de natuurlijke Biodiversiteit bevorderen.

Koken of schieten?

Ook in Noorwegen is jagen voornamelijk een mannelijke aangelegenheid. De zonen leren het van hun vaders en grootvaders. In de moderne samenleving hebben ook de recreatieve jagers moderne verwachtingen. Bij jonge recreatieve jagers die een gezin stichten, horen huishouden en kinderopvang er net zo bij als bij vaders in de stad. Zo groeien de conflicten tussen het traditionele beeld van de man als jager en het beeld van de nieuwe man. Maar ook de bossen zijn niet meer dezelfde. Vroeger waren het recreatiegebieden die door mensen werden vormgegeven, maar de aanwezigheid van roofdieren veranderde dat. Voor de huidige recreatieve jagers is er in Noorwegen geen plaats voor de wolf. De Noorse bossen moeten voorbehouden zijn aan wandelaars en hun honden. Een plek waar wilde dieren niets te vrezen hebben – behalve van de recreatieve jagers!

De haat van de recreatieve jagers

De recreatieve jagers in de Noorse plattelandsgebieden lijken de wolf als dier te respecteren. De wolf is een groot jager met een vaardigheid waar recreatieve jagers en hun honden alleen van kunnen dromen. Tegelijkertijd zien zij in hem een bedreiging voor hun manier van leven. Blijkbaar wakkeren mensen die zich uitspreken voor wolvenbescherming de haat van de recreatieve jagers jegens de wolf aan.

Zij zien steden als slechte, chaotische plekken waar de natuur ontbreekt. De alliantie van mensen uit politiek, hulpbronnenbeheer, wetenschap en milieubescherming, die de wolvenlobby vormt, wordt zo de vijand van een natuurlijk leven op het platteland. De wolf werd het icoon van de stedelijke gebieden en daarmee de grootste bedreiging voor het leven op het platteland.

De groeiende kloof tussen stad en platteland

Nu de wolf terug is, worden de recreatieve jagers geconfronteerd met de stedelijke kijk op de natuur. Ze blijven op het platteland om juist zo'n stads leven te vermijden en voelen zich vaak “onmachtig” tegenover de stedelijke bevolking. Uit dat gevoel groeit het verzet tegen de wolf. Eén enkele extreme recreatieve jager die wolven afschiet, is genoeg om de media de hele plattelandsbevolking als wolvenmoordenaars te laten afschilderen. Zo groeien verkeerde opvattingen, misverstanden en wantrouwen tussen stad en platteland. En de recreatieve jagers zijn de verliezers.

Ze hebben hun vertrouwen in de stadsbevolking en de academische wereld verloren. Ze geloven in hun eigen waarnemingen en wijzen wetenschappelijke studies af, die in de moderne samenleving als waardevol en objectief gelden. In andere Europese landen is gebleken dat samenwerking kan werken. Duitsland heeft een gezamenlijke wolvenstrategie gevonden. Waarom zou zoiets in Noorwegen niet ook kunnen? Meer over de dierenwelzijnsprobleem van de recreatieve jacht.