Sámi eisen bescherming van rendieren in Zweden

Het Zweedse Sámi-parlement eist meer bescherming voor rendieren, nadat in de afgelopen vijf jaar meer dan 10.000 rendieren door automobilisten zijn doodgereden en bermen zijn veranderd in «dierenkerkhoven».

Volgens de politie waren er tussen oktober 2018 en oktober 2023 meer dan 10.000 verkeersongevallen in Noord-Zweden waarbij minstens één rendier betrokken was, wat betekent dat het aantal gedode dieren waarschijnlijk veel hoger ligt.

Het zwaarst getroffen gebied was de weg tussen Skröven en Moskojärvi, ten zuidoosten van de noordelijke stad Kiruna.

Het Sámi-volk wordt door de Zweedse regering erkend als inheems volk, en het gekozen parlement, dat opkomt voor de belangen van de Sámi-cultuur, heeft zijn zetel in Kiruna.

De rendieren, die in de winter vanuit de bergen naar lager gelegen gebieden trekken, worden aangetrokken door het zout dat wordt gestrooid om de wegen ijsvrij te houden. Deze wegen worden de laatste jaren steeds drukker door toenemende industriële activiteiten zoals mijnbouw.

Jan Rannerud, de voorzitter van de commissie voor rendierhouderij in het Sámi-parlement, zei dat er meer maatregelen nodig zijn om de 200.000 tot 300.000 rendieren te beschermen, waaronder lagere snelheidslimieten en meer wildafrasteringen en natuurpassages.

«Het is natuurlijk heel verdrietig voor de betrokkenen», zei Rannerud, die zijn hele leven met rendieren heeft gewerkt, de laatste 45 jaar als herder. «Het is een zware last als je ziet dat je dieren worden overreden.»

Hij weet dit aan een enorme toename van het verkeer en hogere rijsnelheden. Ook de klimaatcrisis draagt hieraan bij, want natte sneeuw drijft de kuddes naar gebieden waar grote wegen liggen.

Het Samische parlement heeft zijn bezorgdheid geuit over de veranderde omstandigheden in de rendierhouderij als gevolg van de opwarming van de aarde, aangezien de stijgende temperaturen de sneeuwomstandigheden in de winter bemoeilijken voor het vervoer en de voeding van de rendieren.

De rendierhouderij speelt een belangrijke rol in de Samische gemeenschap. Rannerud zei dat de band met de rendieren vaak individueel is en dat sommige rendieren zo tam zijn dat je ze bijna op de rug kunt kloppen».

Hij weet de inactiviteit van de staat bij het beschermen van de rendieren aan geld en zei dat het goedkoper is om de paar duizend kronen voor een dood rendier te betalen dan om een hek te bouwen dat meerdere miljoenen kronen kost.

Joacim Lundqvist, een wildlifecoördinator van de politie, zei dat het normaal is om dode rendieren langs de weg te zien. Hij zei dat rendieren verkeersongevallen niet overleven en moeten worden geëuthanaseerd.

«Het is verschrikkelijk. Ze liggen daar alsof het een dierenkerkhof is», zei hij. «Op sommige plekken kun je 10 tot 15 rendieren zien op een kort stuk weg.

De politie, andere autoriteiten en de Samische dorpen moeten oplossingen vinden, zei hij. «De situatie zoals die nu is, loopt uit de hand en is onhoudbaar.»