Rütter, oudejaarsavond en de jacht-PR

Hier wordt graag met een kern van waarheid gewerkt om een verkeerde conclusie te trekken.

Ja, in de Duitse federale jachtwet is met het jachtrecht de plicht tot wildbeheer verbonden. Maar dat betekent niet automatisch: recreatieve jacht in haar huidige vrijetijdsvorm is «voorgeschreven» of zonder alternatief.

Wildbeheerplicht is een juridisch raamwerkbegrip. Hij zegt in de eerste plaats dat wildbestanden en leefgebieden in een bepaalde staat behouden moeten worden en dat wildschade zoveel mogelijk vermeden moet worden. Daaruit volgt niet dat er zoveel mogelijk geschoten moet worden. Daaruit volgt ook niet dat elke jachtmethode, elke jachtintensiteit en elk jachtgerelateerd zelfbeeld automatisch natuurbescherming is. Of en wanneer afschot geschikt is, is een beheervraag, geen automatisch gevolg van het wildbeheerbegrip.

Wie «wettelijk voorgeschreven» zegt, doet alsof er maar één enkele praktische uitvoering bestaat: gewapende vrijetijdsjacht. Dat is een politieke claim, niet zomaar een feit.

In de praktijk wordt dit raamwerk vaak via private pacht- en jachtveldmodellen uitgevoerd. Dat is een systeem dat niet alleen ecologische doelen, maar ook sociale, traditionele en deels vrijetijdsgebonden motieven in zich kan dragen.

«Zonder recreatieve jacht gaat het niet in ons cultuurlandschap.»

Deze formule is populair, omdat ze conclusie en discussie tegelijk levert. Maar ze is zo algemeen dat ze wetenschappelijk en praktisch nauwelijks iets verklaart.

Wat klopt: veel leefgebieden zijn door de mens gevormd, land- en bosbouw veroorzaken conflicten, en wilde dieren reageren op voedselaanbod, verstoring, verkeer, klimaat en habitatkwaliteit. Wat omstreden is: of recreatieve jacht werkelijk het beste instrument is, of dat zij soms zelf problemen versterkt, bijvoorbeeld door jachtdruk, verstoring, gedragsveranderingen en verkeerde prikkels.

Jachtverenigingen communiceren zeer actief dat recreatieve jacht natuurbescherming zou zijn en dat vooroordelen moeten worden ontkracht. Juist daarom is in het publieke debat een tegenwicht nodig: harde vragen, transparante data, onafhankelijke evaluatie. En niet het reflexmatige «zonder ons gaat het niet».

Het eigenlijke debat: vuurwerk vs. recreatieve jacht

De vergelijking gaat mank, zeggen jachtstemmen, omdat vuurwerk zinloos is, maar recreatieve jacht nuttig. Je kunt het ook anders benaderen:

Beide zijn menselijke handelingen die dieren kunnen stressen, verwonden of doden. Het verschil is: vuurwerk is een kortstondige piek, recreatieve jacht is een terugkerende praktijk met planbare verstoring en daadwerkelijke doding.

Wie vuurwerk erkent als schade voor dier en milieu, zou logischerwijs ook moeten spreken over jachtgebonden verstoring, nazoeken, misschoten, stress in de winter, het versnipperen van rustgebieden en over het vrijetijdsaspect van de recreatieve jacht. Juist deze thema's ontbreken in de jacht-PR meestal of worden taalkundig afgezwakt.

Martin Rütter heeft het misschien polemisch verwoord. Dat kan men bekritiseren, zonder in jachtmythen te vluchten. Want de repliek uit het jachtmilieu werkt met drie typische trucs: grote beweringen zonder data zijn onmisbaar, juridische begrippen als moreel vrijgeleide voor hegen, en het afweren van kritiek met het label opruiing.

Wie wilde dieren serieus neemt, zou minder over de persoon Rütter moeten praten en meer over toetsbare punten: welke doelen worden bij de recreatieve jacht gesteld, met welke data, met welke neveneffecten, en wie controleert dat onafhankelijk?