Podcastaflevering: Jacht, wilde dieren en conflicten

Deze week documenteert de redactie van Wild beim Wild een dichte nieuwsstroom uit drie landen – met een gemeenschappelijk patroon: beschermingsnormen komen onder politieke druk te staan, en de ecologische en financiële kosten worden uiteindelijk gedragen door de samenleving als geheel.

Jachtrecht in Italië, Duitsland en Zwitserland

In Italië heeft de Senaat de omstreden hervorming DDL 1552 aangenomen met 80 tegen 56 stemmen – ondanks een pauselijke verklaring, 400.000 ondertekenaars van een petitie en waarschuwingen van de Europese Commissie. De wet breidt de jacht in beschermde gebieden uit, verzwakt het wetenschappelijk adviesorgaan ISPRA en zou het gebruik van levende lokvogels sterk uitbreiden. De EU ziet hierin schendingen van de Vogel- en Habitatrichtlijn; er loopt al een inbreukprocedure.

In Nedersaksen trad tegelijkertijd een nieuwe jachtwet in werking, die verbeteringen brengt zoals het verbod op de bejaging van dieren in hun holen en een verhoogde opleidingsplicht – maar tegelijk ook de jaarlijkse afschotplannen voor reeën afschaft. Meer controle enerzijds, minder overheidssturing van de populaties anderzijds.

In Zwitserland wil de Bondsraad wolven voortaan ook in beschermde gebieden en tijdens de sluitingstijd laten afschieten – ondanks dat onderzoek aantoont dat dodelijke ingrepen conflicten met vee vaak niet verminderen. In het kanton Fribourg schaart de regering zich achter de recreatieve jagers – terwijl de eigen cijfers aantonen dat de wildbeheerders in 2025/26 alleen al vier keer zoveel wilde zwijnen doodden als tijdens de zomerjacht.

Wilde dieren onder hitte- en lawaaidruk

De Zwitserse hittegolf van 2026, met regionaal temperaturen tot 38 graden, valt samen met de reebronst. Reebokken eten in deze periode nauwelijks en zijn in het bijzonder aangewezen op water en thermische schuilplaatsen. Toch vindt in deze periode de blad- en lokjacht plaats. Voor de visserij bestaan temperatuurgebonden sluitingstijden – voor terrestrische wilde dieren ontbreken dergelijke drempelwaarden volledig.

Daarbij komt de stressfactor vuurwerk: luid particulier vuurwerk treft wilde dieren die door de recreatieve jacht al onder chronische stress staan. Het vuurwerkinitiatief, waarover naar verwachting eind 2026 wordt gestemd, moet in deze context worden gelezen. En roofdieren zoals wolf en lynx laten bij het Calanda-massief zien wat regulerende natuur kan bereiken: na de terugkeer van de wolvenroedel was er weer aanwas zichtbaar in leeftijdsklassen die decennialang hadden ontbroken.

Jachtpraktijk voor de rechter en onder de loep

Sinds half juni staat een 60-jarige recreatieve jager terecht voor de rechtbank van Heilbronn. De aanklacht luidt poging tot moord: hij zou draadkabels over een mountainbikepad hebben gespannen om recreanten uit zijn jachtgebied te verjagen. Het vonnis wordt eind juli verwacht. Vergelijkbare zaken uit Oostenrijk in 2018 en de regio Heilbronn in 2024 tonen aan dat dit geen op zichzelf staand geval is.

In Frankrijk zijn drie recreatieve jagers veroordeeld omdat ze een activist zijn mobiele telefoon probeerden te ontfutselen, waarmee hij een parforcejacht filmde. Het vonnis bevestigt: wie een publieke activiteit in het staatsbos documenteert, handelt rechtmatig.

In het kanton Zürich confronteerde een burgeres de kantonale jachtautoriteit met een peer-reviewed studie uit het vakblad «Biological Conservation», die de jaarlijkse kosten van de vossenjacht in Frankrijk becijfert op 103 tot 123 miljoen euro – tegenover officieel gemelde schadekosten van 8 tot 23 miljoen. De vertegenwoordiger van de autoriteit noemde de bron «zeker niet betrouwbaar». Het kanton Zug heeft op basis van de onafhankelijke SWILD-studie besloten de vossenjacht niet langer proactief te bevorderen. Zürich doet dat niet.

In Nidwalden veroordeelde het hooggerechtshof een recreatieve jager die twee edelherten ongeveer 15 minuten na het einde van de schiettijd had geschoten – totale kosten: 8.270 Zwitserse frank.

In Graubünden wordt het pilotproject nachtjacht uitgebreid naar wilde zwijnen. 22 uitgelote recreatieve jagers mogen in de Mesolcina 's nachts op de loer liggen – een regio die aantoonbaar belast is met cesium-137 uit de Tsjernobyl-fallout. Wie het vlees privé consumeert, is vrijgesteld van de meetplicht. En het pilotproject noemt geen enkel succescriterium.

In Aargau werden op Slot Habsburg 39 nieuwe recreatieve jagers gebrevetteerd; een grootrader van de boerenvereniging bedankte hen voor hun inzet om «het ecosysteem in evenwicht te houden» – zonder te definiëren welk evenwicht en waaraan dit wordt afgemeten.

Tot slot een vraag van herkomst: een slagerij in het Engadin verkoopt een hertenworst als regionale specialiteit – 51 procent van het vlees komt uit Nieuw-Zeeland. Ongeveer tweederde van het in Zwitserland verkochte wildvlees is afkomstig uit het buitenland. Tussen het romantische beeld van regionaal wild en de realiteit op de verpakking liggen continenten.