Kweepeer: Een genot dat verdiend moet worden

Bij de grote supermarktketens wordt de gele vrucht nauwelijks aangeboden – men vindt ze nog wel op de weekmarkt of in de boerderijwinkel direct bij de boerin of de boer.

Maar ook hier is het aanbod dun: door de hoogst besmettelijke vuurbrandziekte, die sinds 1989 in Zwitserland woedt, zijn veel kweeperenbomen gerooid – en niet meer vervangen. Kweeperen zijn namelijk bijzonder vatbaar voor vuurbrand. Vaak blijven daardoor alleen nog nostalgische herinneringen over aan oma's kweeperengelei.

Genot voor de smaakpapillen met genezende krachten

Heeft men de goudgele vruchten in hun pelsjas eenmaal in handen, dan tonen ze zich uitermate veelzijdig: culinair heeft de kweepeer namelijk veel te bieden en is ze zeer aanpasbaar. Naast gelei kunnen kweeperen verwerkt worden tot siroop, compote en jenever, of ze geven een gerecht die speciale toets: als chilikweepeer, met honing overgoten bij harde kaas, als taart of als chutney bij vleesgerechten zoals lam of wild. Rauw zijn kweeperen echter oneetbaar.

Het pitfruit is niet alleen op het bord een genoegen, maar is ook al eeuwenlang bekend als geneesmiddel. In zalven of crèmes helpen kweeperenpitten bij gebarsten huid en gebarsten lippen. Daarnaast bevat de kweepeer veel gezonde stoffen zoals kalium, calcium en ijzer. Ook is ze rijk aan vitamine C en vitamines van de B-groep, evenals vezels.

Met de zon uit het oosten gekomen

Deze vrucht, die oorspronkelijk uit de Kaukasus stamt, werd al 6000 jaar geleden gekweekt. De oude Grieken noemden de kweepeer «Kydomalon», wat vertaald zoveel betekent als «appel uit Kydonia». Kydonia heet vandaag Chania en ligt in het noordwesten van het eiland Kreta, waar de kweepeer vermoedelijk voor het eerst door mensenhanden werd verbouwd.

Uit ‘Kydonia’ ontwikkelde zich in de loop der jaren het Duitse woord ‘Quitte’ (kweepeer). Tot op de dag van vandaag groeit hij in Armenië en Iran nog in zijn wilde vorm. Later verspreidden de Romeinen kweeperenbomen over heel Europa, waar ze als siersierboom in de parken van vorstenhuizen grote populariteit genoten.

Oogstrijp

Wereldwijd zijn er ongeveer 200 kweeperensoorten bekend, maar in Zwitserland worden er maar een paar variëteiten geteeld. Wanneer de vruchten een verleidelijke geur beginnen te verspreiden en langzaam geel worden, is het tijd voor de oogst. Afhankelijk van de variëteit kan dit al eind september het geval zijn, het hoogseizoen duurt van oktober tot november.