Innovatieve aanpakken voor de duivenpopulatie in Zwitserse steden

In het kader van een driejarig pilotproject moeten drie bestaande duiventillen bij de basisschool Thierstein, het gymnasium Leonhard en het schoolgebouw Wettstein in Bazel weer in gebruik worden genomen.

Dat heeft de Basler regering meegedeeld. Doel van het pilotproject is om de problematiek met stadsduiven te minimaliseren.

De kosten voor het driejarige pilotproject bedragen volgens de mededeling 520.000 Zwitserse frank. De start van het pilotproject moet vanaf 2026 mogelijk zijn.

Geen invoering van duiventillen

Van de in een initiatief geëiste dekkende invoering van duiventillen wil de regering niets weten. Deze zouden jaarlijks tot 2 miljoen Zwitserse frank kosten, zonder dat het effect ervan op de gezondheidstoestand van de duiven en de omvang van de populatie bekend zou zijn, zo luidde het. De stemdatum voor het initiatief is in mei 2026.

Het in april 2024 ingediende initiatief “Nieuw stadsduivenconcept” eist de halvering van de stedelijke duivenpopulatie tot ongeveer 3000 à 4000 duiven. Dit moet onder meer gebeuren door de opening van minstens één duiventil per wijk, waar de dieren worden gevoerd.

Zürich

In de stad Zürich geldt sinds januari 2023 intussen een voederverbod voor duiven. Maar dat heeft het tegenovergestelde effect gehad. “Sinds de invoering van het voederverbod wordt er aanzienlijk meer gevoerd dan voorheen”, staat in het antwoord op een parlementaire vraag. De duivenzwermen zouden daardoor zijn gegroeid. Wie zich niet aan het verbod houdt, moet rekenen op boetes van 200 Zwitserse frank. Afschrikkend lijken deze echter niet te werken. Georganiseerde duivenvoeraars strooien ondanks het verbod verder, de boetes worden onderling gedeeld, meldt SRF.

Im schlimmsten Fall dreigt in Zürich het afschieten van dieren. In de afgelopen vijf jaar werden gemiddeld zo'n 1.300 duiven per jaar gedood – op “kritieke locaties”, namelijk wanneer het op bepaalde plekken te vies wordt. “De stad Zürich streeft naar een kleine, gezonde duivenpopulatie, omdat grote zwermen tot problemen kunnen leiden. Daarbij houdt de stad zich aan de geldende wettelijke voorschriften.” Tegelijkertijd loopt er een monitoringsproces – op basis van de bevindingen kunnen nieuwe maatregelen worden besproken.

Door het afschieten van dieren kan echter geen langdurige vermindering van de populatie worden bereikt. Bazel heeft tussen 1961 en 1985 100.014 stadsduiven gedood door afschot en vangst met vallen, zonder dat de populatie duurzaam is afgenomen. Dodingsacties zoals afschot of vangst met vallen werden vroeger in heel Europa gebruikt als methode om de populatie stadsduiven te reguleren. Het is echter wetenschappelijk bewezen dat ze op de lange termijn geen significante vermindering van de populatie veroorzaken. De vrijkomende hulpbronnen, zoals voedsel- en nestplaatscapaciteit, worden snel gecompenseerd door immigratie of een verhoogde geboortecijfer van de overgebleven dieren. Bovendien is het afschieten van duiven in stedelijke gebieden logistiek zeer omslachtig en vereist het gespecialiseerde uitrusting. Om veiligheidsredenen en vanwege dierenwelzijnsbezwaren wordt deze methode tegenwoordig door de stedelijke bevolking grotendeels niet meer geaccepteerd.

Bern

In de stad Bern worden de duiven verzorgd in acht duiventillen, waar diervriendelijk voer, nestplaatsen en medische verzorging gewaarborgd zijn. Om te voorkomen dat er te veel dieren komen, worden de mannelijke duiven met een kleine ingreep gesteriliseerd. De stad heeft de verantwoordelijkheid voor de duivenbeheersing overgedragen aan de dierentuin.

De kosten bedragen momenteel meer dan 200.000 Zwitserse frank per jaar. De focus ligt echter op de oude binnenstad. Die behoort tot het UNESCO-werelderfgoed. Als er meer wijken zouden bijkomen, zou het dienovereenkomstig duurder worden. De dierentuin is tevreden met dit model. Het is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, is ethisch verantwoord en in overeenstemming met het dierenwelzijn.

Luzern

Met het project “Stadsduiven Luzern” werkt de stad sinds 2001 eraan om ervoor te zorgen dat er in Luzern minder, maar gezondere duiven leven. Met succes: tegenwoordig leven er in Luzern ongeveer 2.500 duiven, in 2001 waren dat er nog zo'n 7.000.

Sankt Gallen

De omgang met de duiven laat in de stad St. Gallen vragen open. Dat blijkt uit openbare discussies van de afgelopen maanden. Het groene stadsparlementslid Cornelia Federer heeft nu een voorstel ingediend waarin zij antwoorden vraagt over de omgang met duiven. Zo wil zij vooral weten of de stadsregering bereid zou zijn om duiventillen in te richten om de populatie van het pluimvee in evenwicht te houden en ook gezondheidsproblemen van de dieren te kunnen herkennen en bestrijden. Tot nu toe wijst het stadsbestuur deze eis, die al jaren steeds weer opduikt, af.

Solothurn

De ongeveer 400 straatduiven in Solothurn worden verzorgd in duiventillen bij het Baseltor, op de zolder van de jezuïetenkerk, in de oude gevangenis in de voorstad en in de Buristoren. Veel mensen waren bang dat de duiven te weinig voer zouden hebben, omdat niemand ze meer op straat voert. De meeste mensen begrijpen niet dat men de duiven niet mag voeren. Want als men niet het geschikte voer heeft, kan dat de vogel ziek maken. Bovendien is er meer dan genoeg voedsel in een stad voor de dieren. Er zijn verschillende mogelijkheden om een populatie te beheersen. Op de lange termijn werkt echter alleen het minimaliseren van de voedselbronnen, zo blijkt uit de ervaringen in Solothurn.