Steeds meer ooievaars overwinteren in Zwitserland

Ooievaars trekken in de winter niet meer naar Afrika. Ze blijven in Zwitserland en Spanje. Dat heeft een positief effect op de voortplanting. Binnen een jaar is het aantal broedparen in ons land met 18 procent gestegen en zijn er meer dan 1000 jonge dieren geteld.

In januari 2020 zijn in Zwitserland 669 broedparen geteld, legt Peter Enggist, directeur van Storch Schweiz, desgevraagd uit. Een jaar eerder waren dat er nog 566. Hij bevestigde een bericht van de «Tages-Anzeiger», volgens welke er in het kanton Zürich deze zomer zoveel ooievaars hebben gebroed als in jaren niet.

Zeventig jaar geleden was de ooievaar in Zwitserland uitgeroeid, zei Enggist. In de jaren zestig is men in Altreu SO begonnen met het uitzetten van jonge ooievaars. In de afgelopen tien jaar is de ooievaarspopulatie in Zwitserland jaarlijks met tien procent gegroeid.

De reden daarvoor is volgens Enggist dat vrijwel geen ooievaars van de westelijke populatie meer in Afrika overwinteren. Ze overwinteren op vuilnisbelten in Zwitserland en Spanje. Daar is echter niet de klimaatverandering de oorzaak van, maar het overvloedige voedselaanbod op de stortplaatsen. In de Sahel lopen de ooievaars het risico te verhongeren of bejaagd te worden.

Afgelopen winter zouden 600 ooievaars in Zwitserland zijn gebleven. Zij hebben in het voorjaar de beste nestplaatsen bemachtigd en daardoor ook de meeste jongen gekregen. Om het gedrag van de ooievaars te onderzoeken, zijn meer dan 60 ooievaars van zenders voorzien.

Drie scenario's

Vuilnisbelten met organische producten worden echter steeds vaker gesloten, legt Enggist uit. Er zijn drie mogelijke scenario's voor hoe de dieren daarop zouden kunnen reageren. Volgens de ooievaarsspecialist zou het ideaal zijn als de dieren weer naar Afrika zouden trekken. Het is echter ook mogelijk dat de ooievaars vaker in de broedgebieden blijven of dat ze in Spanje verhongeren.

De dieren van de oostelijke populatie blijven daarentegen nog steeds in Afrika overwinteren, constateert Enggist. Hun aantal neemt ook steeds verder af, omdat de landbouw in Oost-Europa steeds intensiever wordt bedreven en ooievaars in Noord-Afrika intensief worden bejaagd.

In Zwitserland zijn er naast de ooievaarsnederzetting Altreu bijzonder veel ooievaars in het Aargause Murimoos, bij het fokbedrijf voor paarden in Avenches en in Uznach (SG). In de bergregio's, in Wallis, Graubünden en Ticino zijn er daarentegen nooit ooievaars geweest.