De Olma-varkensrace: sport of vermaak?

De OLMA-biggenrennen zijn omstreden en worden door dierenbeschermers vaak bekritiseerd als dierenmishandeling.

De kritiek berust voornamelijk op de belasting van de dieren door de stress van de beurs, de lawaaierige omgeving en de manipulatie voor vermaaksdoeleinden.

De races worden gezien als een vorm van respectloosheid tegenover de dieren, die louter als vermaak voor het publiek worden gebruikt.

Is het geluk welke zeug de biggenrace op de Olma wint? Of leveren de dieren sportieve topprestaties en wint het fitste varkentje? Deze vraag moest het Bundesgericht in een bureaucratische kwestie rond vergunningen beantwoorden.

Nu is het officieel bevestigd door de hoogste rechters van Zwitserland: de traditionele Olma-varkensrace is geen sportevenement. Daarom mag deze door de stad St. Gallen niet onder de titel van sportweddenschap worden vergund. Dit standpunt wordt gedeeld door het interkantonale toezicht op kansspelen. Daarom is de zaak tot bij het Bundesgericht beland.

De varkens bij de Olma-race willen zo snel mogelijk bij de voerbak aan de finish komen. Het publiek hoopt dat zijn favoriet wint. En het interkantonale toezicht op kansspelen (Gespa) wil dat het voor veel plezier zorgende evenement in de zin van de kansspelwet onder de juiste categorie wordt vergund.

Daarvoor is het naar het Bundesgericht getrokken, zoals blijkt uit een maandag gepubliceerd vonnis. Het bestuursgerecht van het kanton St. Gallen ging namelijk niet in op een klacht van de Gespa tegen de door de stadspolitie van St. Gallen verleende vergunning. Dat moet het nu alsnog doen.

Weddenschap of loterij?

In tegenstelling tot het standpunt van het St. Gallense bestuursgerecht mag de Gespa namelijk controleren of het bij het tippen op het varken Allegra, Ribeli, Grunzula en hoe ze verder ook mogen heten, gaat om een weddenschap of eventueel een loterij.

De Gespa had het kanton St. Gallen in 2019 erop gewezen dat alleen weddenschappen op sportevenementen toegestaan zijn en dat zij de Olma-varkensrace niet als zodanig beschouwt. Omdat er toch een vergunning voor lokale sportweddenschappen werd verleend, tekende de Gespa beroep aan, zoals zij destijds in een mededeling communiceerde.

Het Bundesgericht stelt in zijn overwegingen dat de kantonale autoriteiten bevoegd zijn om zogeheten kleine spelen zoals loterijen, lokale sportweddenschappen en kleine pokertoernooien te vergunnen. De vergunningen moeten telkens aan de Gespa worden doorgestuurd.

Om te voorkomen dat er in de praktijk van de kantons verkeerde ontwikkelingen ontstaan, controleert de Gespa of de vergunningen in overeenstemming zijn met het federale recht. Het gaat er ook om te controleren of kleine spelen eventueel niet als grote spelen hadden moeten worden gekwalificeerd.

Het gaat daarbij om loterijen, sportweddenschappen en behendigheidsspelen die geautomatiseerd, interkantonaal of online worden uitgevoerd. De vergunning daarvoor valt onder de bevoegdheid van de Gespa. (Uitspraak 2C_46/2023 van 25.2.2025)